خطبه شقشقیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شیعه
Hadith Ali.svg
درگاه تشیع
عقاید
فروعنمازروزهخمسزکاتحججهادامر به معروفنهی از منکرتولیتبری
عقاید برجستهمهدویت: غیبت (غیبت صغرا، غیبت کبراانتظار، ظهور و رجعتبداشفاعت و توسلتقیهعصمتمرجعیت، حوزه علمیه و تقلیدولایت فقیهمتعهشهادت ثالثهجانشینی محمدنظام حقوقی
شخصیت‌ها
چهارده معصوممحمدعلیفاطمهحسنحسینسجادباقرصادقکاظمرضاجواد (تقی) • هادی (نقی) • حسن (عسکری) • مهدی
صحابهسلمان فارسیمقداد بن اسودمیثم تمارابوذر غفاریعمار یاسربلال حبشیجعفر بن ابی‌طالبمالک اشترمحمد بن ابوبکرعقیلعثمان بن حنیفکمیل بن زیاداویس قرنیابوایوب انصاریجابر بن عبدالله انصاریابن‌عباسابن مسعودابوطالبحمزهیاسرعثمان بن مظعونعبدالله بن جعفرخباب بن ارتاسامة بن زیدخزیمة بن ثابتمصعب بن عمیرمالک بن نویرهزید بن حارثه
زنان: فاطمه بنت اسدحلیمهزینبام کلثوم بنت علیاسماء بنت عمیسام ایمنصفیه بنت عبدالمطلبسمیه
رجال و علماکشته‌شدگان کربلافهرست رجال حدیث شیعهاصحاب اجماعروحانیان شیعهعالمان شیعهمراجع تقلید
مکان‌های متبرک
مکه و مسجدالحراممدینه، مسجد النبی و بقیعبیت‌المقدس و مسجدالاقصینجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفهکربلا و حرم حسین بن علیکاظمین و حرم کاظمینسامرا و حرم عسکریینمشهد و حرم علی بن موسی الرضا
دمشق و زینبیهقم و حرم فاطمه معصومهشیراز و شاه‌چراغکاشمر و حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر امامزاده سید مرتضی و آرامگاه سید حسن مدرسآستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرفری و حرم شاه عبدالعظیم
مسجدامامزادهحسینیه
روزهای مقدس
عید فطرعید قربان (عید اضحی)عید غدیر خممحرّم (سوگواری محرمتاسوعا، عاشورا و اربعین) • عید مبعثمیلاد پیامبر • تولد ائمه • ایام فاطمیه
رویدادها
رویداد مباهلهرویداد غدیر خمسقیفه بنی‌ساعدهفدکرویداد خانه فاطمه زهراقتل عثمانجنگ جملنبرد صفیننبرد نهروانواقعه کربلامؤتمر علماء بغدادحدیث ثقلیناصحاب کساآیه تطهیرشیعه‌کُشی
کتاب‌ها
قرآننهج‌البلاغهصحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصاراصول کافیتهذیب الاحکاممن لایحضره الفقیه
مصحف فاطمهمصحف علیرساله حقوقاسرار آل محمد
وسائل‌الشیعهبحارالانوارالغدیرمفاتیح‌الجنان
تفسیر مجمع‌البیانتفسیر المیزانکتب شیعه
شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری)اسماعیلیهزیدیهغلاهواقفیه
منابع اجتهاد
کتاب (قرآن)سنت (روایات پیامبر و ائمه)عقلاجماع

خطبهٔ شِقْشِقیِّه سومین سخنرانی علی بن ابی‌طالب است که در کتاب نهج‌البلاغه ذکر شده‌است. این خطبه از مشهورترین خطبه‌های امام نخست شیعیان به‌شمار می‌رود. این خطبه شامل شکواییه‌هایی است که امیرالمومنین علی بن ابی‌طالب در مورد ماجرای سقیفه و خلافت ابوبکر، عمر و عثمان ذکر کرده‌است. همچنین نخستین امام شیعیان و چهارمین خلیفه اهل سنت، در این خطبه انتخاب گزینه صبر را در برابر قیام و جنگ با دیگر خلفا بازگو کرده‌است. علی بن ابی‌طالب در مورد خلافت در این خطبه چنین می‌گوید:

رئیس خلافت به شترسواری سرکش می‌مانَد، که اگر مهار را محکم کشد، پرده‌های بینی شتر پاره شود و اگر آزاد گذارَد در پرتگاه سقوط می‌کند.

در ادامه ابوالحسن از هجوم مردم با هدف انتخاب او برای گزینهٔ خلافت روایت می‌کند.[۱]

«شِقشِقیَّة» در لغت به معنای شُش است که شتر در هنگام هیجان و نفس‌نفس زدن، آن را از دهان بیرون می‌پرانَد و در زیرِ گلو صدا می‌کند و در نخستین بار، بیننده آن را با زبان حیوان اشتباه می‌گیرد.[نیازمند منبع] معنای دیگر شقشقیه، چیزی شبیه بادکنک است که هنگام خشم شتر از زیرِ گلو بیرون می‌زند و پس از آرام شدنِ شتر، ناپدید می‌گردد.[۲]

ویلفرد مادلونگ در کتاب «جانشینی محمد: پژوهشی در خلافت نخستین» گزیده‌ای از متن یکی از نامه‌های علی را به نقل از الغارات ثقفی آورده‌است که رویکردی مشابه و مضمونی کامل‌تر دارد و در ترجمه فارسی کتاب متن کامل نامه آورده شده‌است.[۳]

شرح صوتی خطبه شقشقیه در دو جلسه جلسه اول[۴] جلسه دوم[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «آهی سوزان؛ شرحی بر خطبهٔ شقشقیه». خبرگزاری کتاب ایران. دریافت‌شده در ۲ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  2. «خطبهٔ شقشقیّه». الامام الوالد شفیق. دریافت‌شده در ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۱.
  3. Madelung, Succession to Muhammad, 270.
  4. «شرح صوتی خطبه ۳ جلسه ۱.mp3 - بنیاد مجازی نهج‌البلاغه». ali121.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۱۹.[پیوند مرده]
  5. «شرح صوتی خطبهٔ ۳، جلسهٔ ۲.mp3 - بنیاد مجازی نهج‌البلاغه». ali121.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۱۹.[پیوند مرده]

پیوند به بیرون[ویرایش]

بررسی اسناد خطبه شقشقیه (پایگاه رحماء)

بررسی اسناد خطبه شقشقیه[پیوند مرده] (پایگاه المنهاج)