محمدتقی آملی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محمدتقی آملی
محمد تقی آملی
Muhammad Taqi Amoli (id 19676).jpg
اطلاعات شخصی
نام کاملمحمد تقی آملی
لقبشیخ‌الاسلام
علامه
زاده۱۳۰۴ (قمری)
تهران، ایران
درگذشته۱۳۹۱ (قمری)
۱۳۵۰ خورشیدی
تهران
مدفنمشهد
محل زندگیتهران، آمل
محل تحصیلتهران، نجف
اطلاعات آموزشی
اساتیدمرتضی طالقانی
سید علی قاضی طباطبایی
ملامحمد آملی
عبدالنبی نوری
آقا ضیاءالدین عراقی
سید ابوالحسن اصفهانی
محمدحسین نائینی
عبدالحسین هزارجریبی
رضا نوری مازندرانی
شاگردانمحمد صادقی تهرانی
حسن حسن‌زاده آملی
سید رضی شیرازی
عبدالله جوادی آملی
احمد مهدوی دامغانی
سید حسن سعادت مصطفوی
یحیی عابدی
مصطفی مسجد جامعی
محی‌الدین انواری
شیخ محمد نجفی جعفری همدانی
تألیفاتمنتهی الاصول الی غوامض الکفایة الاصول
شرح و حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
کتاب الصلوة (تقریرات دروس نائینی)
شرح بر عروة الوثقی

محمدتقی آملی (زادهٔ ۱۳۰۴ ق. تهران - ۱۳۹۱ ق. تهران) مشهور به علامه شیخ‌الاسلام محمد تقی آملی مجتهد و فقیه شیعه ایرانی معاصر بود.[۱]

نسب[ویرایش]

محمدتقی آملی از خاندان بنی جوان[۲] پدرش ملامحمد آملی از حکما و روحانیون مخالف با مشروطه بود. مادرش دختر ملا محمد سیبویه هزار جریبی مازندرانی است.[۳]

به نقل سید محمدحسین حسینی طهرانی در کتاب مهر تابان، وی در جوانی و در زمان تحصیل در نجف از محضر درس سید علی قاضی در امور عرفانی استفاده می‌برده و دارای کمالاتی بوده‌است. پدر وی ملامحمد آملی، دوست شیخ فضل‌الله نوری بود.[۴]

ولادت و تحصیل[ویرایش]

وی در روز چهارشنبه یازدهم ذیقعده ۱۳۰۴ در تهران متولد شد. مقدمات علوم را نزد پدر آموخت. پس از آن نزد عالمان دیگری مانند محمدحسن آشتیانی، شیخ‌الاسلام عبد النبی نوری مازندرانی و میرزا حسن کرمانشاهی از شاگردان میرزا حسین نوری درس خواند. سپس در سال ۱۳۴۰ به نجف رفت و مدت چهارده سال از محضر استادانی چون میرزای نائینی و آقا ضیاءالدین عراقی (اراکی) و آقا سید ابوالحسن اصفهانی بهره یافت. سپس به تهران بازگشت و به تدریس مشغول شد.[۵] وی شاگرد برجسته میرزا علی آقا قاضی نیز بوده‌است.[۶]

فعالیت و جایگاه[ویرایش]

وی تدریس و امامت مسجد مجدالدوله حوزه علمیه تهران را برعهده داشت.[۷] مرتضی مطهری، آملی را مدرّس منقول و معقول در تهران شمرده و مهم‌ترین اثر عقلی او را حاشیه بر شرح منظومه ملا هادی سبزواری و مهم‌ترین اثر نقلی‌اش شرحی استدلالی بر عروة الوثقی نامیده‌است. ابوالحسن شعرانی شاگردان خود را برای تقلید به وی ارجاع می‌داد. آملی توسط بدیع‌الزمان فروزانفر رئیس دانشگاه تهران، برای تدریس معقول و منقول در این دانشگاه دعوت شده بود.[۸][۹][۱۰]

استادان[ویرایش]

شاگردان[ویرایش]

فرزندان[ویرایش]

یکی از فرزندان شیخ محمد تقی، آقا ضیاءالدین آملی از استادان و علما دینی عصر خود بود. دیگر فرزند وی کاظم آملی، پزشک و محقق ایرانی، متخصص ریه و پدر بیماری ریوی ایران است.

تصویر سنگ مزار.jpg

درگذشت[ویرایش]

آملی روز شنبه ۲۹ شوال ۱۳۹۱ برابر با ۲۷ آذر ۱۳۵۰ در تهران درگذشت و در حرم علی بن موسی الرضا در مقبره فقیه سبزواری به خاک سپرده شد.[۱۲]

آثار[ویرایش]

  • منتهی الاصول الی غوامض الکفایة الاصول
  • شرح و حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری در دانشگاه مک‌گیل
  • کتاب الصلوة[۱۳]
  • شرح بر عروة الوثقی
  • حاشیه بر بخش حکمت منظومه سبزواری[۱۴]
  • شرح بر اشارات بوعلی سینا
  • رساله در احکام رضاع
  • اثبات صانع از ماتریالیسم تا ایدئالیسم
  • اثبات توحید
  • حیات جاوید شامل دروس اخلاق
  • تقریرات درس نائینی در اصول فقه
  • از ماده‌پرستی تا خداپرستی
  • مصباح‌الهدی
  • تقریر اصول نائینی و ضیاءالدین عراقی تا آخر آن
  • تقریرات اصول اصفهانی

پانویس[ویرایش]

  1. دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲، ص۲۱۵.
  2. جوان ظاهراً نام یکی از شعراء دورهٔ صفویه
  3. عابدی، یحیی، زندگی‌نامه مرحوم آیت الله شیخ محمد تقی آملی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۰ش
  4. کنگره بزرگداشت مرحوم آیت‌الله شیخ محمدتقی آملی برگزار می‌شود
  5. «مختصری از شرح احوال و آثار استاد محمدتقی آملی»، معارف اسلامی، س ۱، شم ۲، اسفند ۱۳۴۵، ص۵۴.
  6. برش‌هایی از زندگی شیخ‌الاسلام محمد تقی آملی
  7. برش‌هایی از زندگی شیخ‌الاسلام محمد تقی آملی
  8. رفاعی، عبد الجبار، معجم المطبوعات العربیة فی إیران، ‏تهران‏، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات‏، چ۱، ۱۴۱۴ق.
  9. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، تهران و قم، انتشارات صدرا، ۱۳۹۰ش
  10. عابدی، یحیی، زندگی‌نامه مرحوم آیت الله شیخ محمد تقی آملی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۰ش
  11. صادقی تهرانی، محمد، فقه گویا، زندگی‌نامه مؤلف، ص ۱۱۴
  12. همان، ص ۹۲.
  13. تقریرات دروس نائینی.
  14. در جستجوی استاد، ص ۹۱.

منابع[ویرایش]

  • جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم. گلشن ابرار. ج۴، نشر معروف، قم: ۱۳۷۸.
  • عابدی. یحیی. زندگی‌نامه شیخ محمد تقی آملی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۰.
  • حسن‌زاده آملی. حسن. آسمان معرفت، انتشارات تشیع.
  • شبکه اطلاع‌رسانی اجتهاد