شهر تاریخی تون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۴°۰′۲۶″ شمالی ۵۸°۹′۲۹″ شرقی / ۳۴.۰۰۷۲۲°شمالی ۵۸.۱۵۸۰۶°شرقی / 34.00722; 58.15806

شهر تاریخی تون
Ferdos Religious School2.jpg
مدرسهٔ علمیه علیا در شهر تاریخی تون
نام شهر تاریخی تون
کشور  ایران
استان شهرستان فردوس
شهرستان فردوس
اطلاعات اثر
کاربری گردشگری
دیرینگی دوران‌های تاریخی پس از اسلام
دورهٔ ساخت اثر دوران‌های تاریخی پس از اسلام
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۳۴۱
تاریخ ثبت ملی ۸ خرداد ۱۳۷۸
نام تون بر روی نقشه ایران در عصر خلفای عباسی، برگرفته از کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی

شهر تاریخی تون، از شهرهای بزرگ سرزمین خراسان محسوب می‌شده که دارای پنج دروازه بوده و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهرهای حکومتی نقش مهمی در اقتصاد منطقه داشته‌است.[۱]

مکان جغرافیایی[ویرایش]

شهر تاریخی تون در جنوب غربی شهر فردوس امروزی قرار گرفته‌است. این شهر تاریخی، امروزه توسط اهالی فردوس، با نام «شهر کهنه» شناخته می‌شود.[۲]

قدمت تاریخی[ویرایش]

قدیمی‌ترین آثار بدست آمده از شهر تاریخی تون مربوط به هزاره دوم پیش میلاد است. آثاری نیز از دوره اشکانی و ساسانی و دوران‌های تاریخی پس از اسلام بدست آمده است.[۲][۳]

نام این شهر در سال ۱۳۰۸ به فردوس تغییر کرد.[۲]

مشاهیر[ویرایش]

تسخیر و ویرانی[ویرایش]

تون پس از الموت مهمترین مرکز اسماعیلیه در قهستان بوده و قلاعی مستحکم داشته است.

ابن اثیر در کتاب الکامل فی التاریخ می‌نویسد:

مردم شهر تون بر مذهب اسماعیلیه پایدار ماندند سپاه مغول به رهبری هلاکوخان نوه چنگیز خان رهسپار شهر تون گردید. در بهار سال ۶۵۳ سپاه هلاکو خان مغول این شهر را پس از هفت روز مقاومت تصرف کرد و مردم آن را قتل‌عام کرد.

عطاملک جوینی در تاریخ جهانگشای می‌نویسد:

تا هفتم روز که لشکر بر حصار رفتند و باره آن بر زمین یکسان کردند و تمام مردان و زنان را به صحرا راندند و از ده سال به بالا را کشتند و چهل هزار نفر سر از تن جدا کردند.

زمین لرزه‌ها[ویرایش]

این شهر تاریخی، در زمین‌لرزه سال ۱۳۴۷، به شدت ویران شد و جز تعدادی بناهای قدیمی، سایر ساختمان‌های آن ویران گردید.[۱] پس از وقوع زمین‌لرزه، این شهر از محل قدیمی خود، به منطقه جدیدی در مجاورت مکان قبلی منتقل شد.[۲]

آثار تاریخی[ویرایش]

شهر تاریخی تون دربردارندهٔ چندین اثر تاریخی است از جمله:

شهر تون، در تاریخ ۸ خرداد ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ««تون» سرزمینی تاریخی اما ناشناخته برای گردشگران». وب‌گاه رسمی روزنامهٔ خراسان، ۱۱ آبان ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در تیر ۱۳۹۰. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «مرمتگران از باروی شهر تاریخی تون گذشتند». سفرنیوز. بازبینی‌شده در شهریور ۱۳۹۰. 
  3. «مرمتگران از باروی شهر تاریخی تون گذشتند». خبرگزاری اجتماعی و فرهنگی میراث آریا، ۲۲ تیر ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در شهریور ۱۳۹۲. 
  4. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  • جوینی، عطاالملک، تاریخ جهانگشای، ج۳ ص ۱۰۳
  • ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۳ ص ۱۲۴

پیوند به بیرون[ویرایش]