آران و بیدگل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آران وبیدگل
200px
کشور  ایران
استان اصفهان
شهرستان آران و بیدگل
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی آریان و ویگل/ بی بی گل
سال شهرشدن 1350
مردم
جمعیت 100000(1391)
روزهای یخبندان سالانه دی و بهمن ماه سرمای خشک
اطلاعات شهری
شهردار ستاری
پیش‌شماره تلفنی 031
شناسهٔ ملی خودرو 43 س
به شهر آزادگان و شهر نمونه قرآنی کشور خوش آمدید
نماینده مجلس عباسعلی منصوری کمیسیون امنیت ملی

آران و بیدگل شهری است در استان اصفهان که مرکز شهرستان آران و بیدگل می‌باشد. و چند سال است که از شهرستان ویژه کاشان جدا شده است.

موقعیت آران و بیدگل[ویرایش]

این شهرستان در سال 1375 از کاشان جدا شده و به مرکز شهرستان تبدیل شده‌است.

از طریق دو جاده اصلی به کاشان و شبکه راه‌های اصلی کشور مرتبط می‌شود. آب و هوای این منطقه گرم و خشک با تابستانهای گرم و سوزان و زمستانهای سرد و خشک بوده و حداکثر دمای هوا در تابستان به ۴۸ درجه سانتیگراد و حداقل برودت هوا در زمستان به ۷ -درجه سانتیگراد می‌رسد. به لحاظ کویری بودن منطقه، ۱۹۰۰ کیلومتر مربع[۱] در تپه‌های شنی قرار گرفته که در اصطلاح محلی به آن بند ریگ می‌گویند. در اعماق و سطح زمینهای نواحی شمال شهرستان معادن غنی و فراوانی وجود دارد که مهم‌ترین آنها حوزه‌های وسیع نفت و دریاچه نمک با وسعت ۲۰۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد.

پس از ویرانی شهر باستانی تپه سیلک کاشان[۲] دراثر حوادث گوناگون، آبادیهای کوچک و بزرگی به صورت قلعه و حصار پدید آمد و منطقه وسیعی به نام چهل حصار کاشان[۳] شهرت یافت، سپس هر یک از قلعه‌ها به مناسبتی نام گذاری شد. اصل واژه آران از «آرین»[۴] و به معنای جایگاه مقدس و مکان گرمسیر است و بیدگل تغییر یافته ویگل[۵] (شهر بزرگ باستانی) می‌باشد. از کوه‌های شهرستان آران و بیدگل می‌توان به کوه یخاب و بندریگ اشاره کرد.

زبان و لهجه[ویرایش]

زبان اهالی آران و بیدگل، فارسی رایج به همراه لهجه‌های متفاوت است. زبان محلی این منطقه که در اصطلاح به آن زبان باستانی آران می‌گویند از زبانهای پهلوی قدیم است که تا این زمان در سرتاسر شهرها و بخشهای حاشیه کویر (نطنز، بادرود، زواره و ...) با اندک تفاوت در لهجه رایج است و با زبانهای دیگر ایرانی لری، کردی و مازندرانی وجوه مشابهی دارد. به طور کلی گویشهای پهنه کاشان، خواه روستاهای درون کوهساران و خواه آبادیهای گسترده در کویر و دشت آن، هم از لحاظ واژگان و هم از لحاظ دستوری و آوایی اهمیت خاصی دارد. در سالهای اخیر تحقیقات پراکنده‌ای درباره گویش آران و بیدگل صورت گرفته که مفصل ترین آن در زمینه دستور زبان و فرهنگ واژگان محلی، کتاب «زبان کویر» تالیف حسین علیجانزاده است. در ضمن لهجه آرانی در این شهرستان در بین آرانیها رایج میباشد از نکات قابل توجه اینکه نوع محلات نیز دارای تفاوتی در نوع لهجه هستند که صرفا بومیان آن متوجه می شوند..

مشاهیر آران و بیدگل[ویرایش]

  1. ادیب بیضایی آرانی
  2. پرتو بیضایی آرانی
  3. نظام وفا
  4. حسین عظیمی آرانی
  5. معبد بیدگلی
  6. ملامعزالدین بیدگلی
  7. صباحی بیدگلی
  8. محققق بیدگلی
  9. واصف بیدگلی
  10. شهاب تشکری آرانی
  11. ذکایی بیضایی آرانی
  12. حسین علیخانزاده آرانی
  13. ملاغلامرضا آرانی

مراکز دیدنی و گردشگری[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • سلمانی آرانی، حبیب‌الله. نگاهی به آران و بیدگل. انجمن اهل قلم آران و بیدگل، ۱۳۷۷. شابک ‎۹۶۴-۳۳۰-۱۸۳-۴. 

پانویس[ویرایش]

  1. ۳۱ درصد مساحت شهرستان
  2. قسمتی از کاشان کنونی که تمدن هفت هزار ساله دارد.
  3. کاشان
  4. نام دیگر قوم آریا
  5. شهر باستانی در کنار شهر قدیمی هراسکان