چرمهین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
چرمهین
Chermahin Center.jpg
کشور ایران
استاناصفهان
شهرستانلنجان
بخشبخش باغ بهادران
نام(های) پیشینچهرمینو، قلعهٔ چَرمی
مردم
جمعیت۱۳٬۷۳۲ نفر (۱۳۹۵) [۱]
تراکم جمعیت۹۱۶ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت۱۵ کیلومتر مربع
ارتفاع۱۸۷۵متر جلو شهر داری که هرچه به سمت دامنه کوه برویم این ارتفاع بیشتر می‌شود.
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۱۷٫۸+ درجه سانتیگراد
میانگین بارش سالانه۱۵۵٫۳ میلی‌متر[۲]
اطلاعات شهری
شهردارشهاب ثابت راسخ[۳]
تأسیس شهرداری۱۳۷۰
ره‌آوردکشک، قارا، انار، گردو، روغن حیوانی و فرش دستباف
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۳۱–۵۲۵۵
وبگاهشهرداری چرمهین
شناسهٔ ملی خودرو ایران
کد آماری۲۱۲۱


چـِرمَهین، شهری از توابع شهرستان لنجان در مجاورت جاده شهرکرد_اصفهان است.

در حال حاضر این شهر با جمعیتی بالغ بر ۱۵۰۰۰ نفر (بدون احتساب مهاجرین)، پهناورترین دشت مسطح را دربین شهرهای منطقه لنجان دارا می باشد. از جمله نام‌های پیشین آن می‌توان به چهره مینو (چهره مهینو) - چهل مبر -قلعهٔ چَرمی و چرمین ودر تلفظ محلی چیرمین اشاره کرد.[۴]

فاصله چِرمَهین تا اصفهان ۵۵ کیلومتر، تا زرین شهر ۲۰ کیلومتر و تا شهرکرد ۳۰ کیلومتر می‌باشد، این فاصله تا آبشار شاه لولاک[۵][۶] حدود پنج کیلومتر می باشد، همچنین این فاصله تا رودخانه زاینده رود، کمتر از ۳ کیلومتر می باشد.

سوغات چرمهین: کشک، قارا، انار، انگور، گردو، روغن حیوانی و فرش دستباف است.

نمای آبشار شاهلولاک در چپ تصویر و آبشار هولوکی سوی راست

مشاهیر و نخبگان[ویرایش]

از جمله مشاهیر این خطه می توان به علامه حاج آقا رحیم ارباب دانشمند علوم دینی زاده چرمهین ومدفون در گورستان تخت پولاد اصفهان اشاره نمود. او شاگرد علامه جهانگیرخان قشقایی و آخوند کاشی، علامه حسین طباطبایی بروجردی و هم عصربا سید ابوالحسن اصفهانی مدیسه ای (زاده مدیسه در نزدیکی چرمهین) می باشند که دانش خود را نخست در محل و سپس با مهاجرت به اصفهان تکمیل کردند و از علما و دانشمندان بزرگ زمان خود گردیدند.

ازدیگرافراد معروف ومشهوراین شهر که که با حاج آقا رحیم ارباب در یک دهه ودر یک محل (سلطنت ناصرالدین شاه قاجار) متولد شد وبسیاری از صفحات تاریخ معاصر را به خود اختصاص داده شخصی است بنام جعفر قلی خان چرمهینی که با توجه به وجود ظلم وستم فراوان در دوره قاجار ساربانی را رها ساخته وبا گروهی از یاران خود بر علیه حکومت ظلم وجور وقت قیام می کند وبا شروع جنگ جهانی اول واشغال کشور توسط نیروهای متجاوز انگلیسی و روسی زیر نظر روحانیونی همچون حاج شیخ نوراله اصفهانی ومبارزینی همچون وحید دستگردی به کمک نیرو های مجاهد و وطن پرست بر می خیزد وپس از مدتی جنگ وگریز با متجاوزان خارجی و ایادی داخلی آنها وکشتن تعدادی از آنها همراه با رضا خان جوزدانی به محاصره دشمن در می آید(درکدرگان یا قهدریجان امروزی) و سر انجام در نبردی نابرابرجان وبا اسلحه ومهمات انگلیسی خود وتعدادی از همرزمانش را از دست می دهدودر گورستان تخته پولاد اصفهان به خاک سپرده می شود. تا جاییکه در این رابطه گفته اند:

این همه جنگ و جدل با روسیه وانگلیس = کار مردان تو بود نه نوکران کاسه لیس

رحمت‌الله جوادی چرمهینی معلم بازنشسته و درویش گنابادی که در جریان سرکوب گسترده درویشان گنابادی ایران، در تاریخ ۱۱ تیرماه ۱۳۸۷، منزل مسکونی‌اش تخریب شد.

همچنین پروفسور رحمت اله قدیمی چِرمَهینی دانشمند ایرانی مکاترونیک با سازمان فضایی آمریکا ناسا[۷] که با مؤسسه ملی تحقیقات هوانوردی سوئد[۸] همکاری کرده‌است، یکی دیگر از نخبگان ومشاهیر این شهر می باشدکه به علت علاقه به وطن وشهر خود از فرنگستان به ایران آمد وفعلا در زادگاه خویش ساکن می باشد.

یکی دیگر از نخبگان علمی این شهر آقای دکتر علی نقی امیری چرمهینی می باشند که وی نیز استاد تمام دانشگاه پردیس تهران -قم ، با تدوین دههاجلد کتاب و مقالات داخلی و بین‌المللی و همچنین برنده جایزه بین‌المللی کتاب امام علی (ع) شناسی می‌باشند.

همچنین از جمله شهدای مشهور این شهر می توان به شهید عبدالحسین دفتریان (درانفجاردفتر نخست‌وزیری) وهمچنین سردار مهندس حمزه نعمتی از شهدای جنگ تحمیلی اشاره نمود.

از شعرای معروف آن نیزمی توان شاعر عباس متخلص به ندیم

(ندیم شاعرم ای ایهالناس =مرا اشعار همچون آب دریاست)-

شیخ حیدر جعفری- حبیب وفرشته خدابخشی چرمهینی را نام برد

تاریخچه شهر[ویرایش]

چرمهین بنابر گواه تاریخ و نوشته برخی از سیاحان و مورخین از جمله خانم ایزابلا بیشوپ انگلیسی روزگاری (دوره باستان)در جوار جاده دژپارت محل عبور و مرور مسافران وکاروانیان و در حقیقت یکی از منازل وبار اندازهای کهن وقدیمی فلات مرکزی ایران به مناطق بختیاری، خوزستان و بالعکس بوده‌است.

به غیر از نظر مورخین آنچه این دعاوی را اثبات می‌نماید کوره ذوب فلز متعلق به عصر آهن (5-3 هزار سال)و تیرهای پیکان مکشوفه (از ادوار مختلف وموجود در موزه شهر) در اطراف آبشار شاهلولاک، وجود غار چهل دختران، کتبه‌های سنگی محوطه آبشار، سنگ نگاره‌ها، وجود ده‌ها رشته قنات کوتاه وبلند، قلاع - گورستانها - تونلهای خشک زیر زمینی و مسجد خشت وگلی معروف به ناروندی با قدمت قریب به ۸۰۰ سال و… می‌باشد.

شغل مردم[ویرایش]

شغل اهالی در گذشته شامل کشاورزی، دامداری بصورت کوچ نشینی در استانهای مجاور (چهارمحال و بختیار، فارس، کهگیلویه، خوزستان) و جابجایی کالا با دهها قافله شتر بین شهرهای مختلف ایران وکار در کشور کویت بوده‌است.

اما امروزه مردم شهر در زمینه‌های مختلف شغلی فعال می‌باشند و خصوصاً در دهه‌های اخیر وضعیت علم و سواد در این شهر رشد و گسترش چشمگیری داشته‌است. تا جاییکه این سبقه تحصیلی به وضوح نسبت به مناطق اطراف، وخصوصا در مقایسه با گذشته بسیار مشهود می‌باشد؛ ولی همچنان کار با وسایل سنگین راه‌سازی و حمل بار به نقاط مختلف کشور یکی از شغلهای اصلی گروهی از مردم چرمهین می‌باشد. تا جاییکه این موضوع شهره محل وحتی کشور می‌باشد.و حتی خیلی جالب است که هنوز هم برخی از چرمهینی ها درز کشور کویت وآسیای میانه به کار با وسایل راه سازی ادامه میدهند

مسجد ناروندی[ویرایش]

مسجد ناروندی (مسجد امیرالمؤمنین (ع) یا مسجد کهنه)[۹] با پیشینه ای قریب هشتصد سال قدیمی‌ترین اثر ثبتی خشت وگلی لنجان می‌باشد وبه همین خاطر در دوره‌های بعدی (صفویه -قاجار) مورد بازسازی قرار گرفته که متأسفانه برخی یا این مسجد را با مسجد حاج امیر که در دوران قاجار ساخته شده اشتباه گرفته یا این که تاریخ تعمیر مسجد را به جای سال ساخت آن ذکر کرده اند.

راه دسترسی به آبشار شاه‌لولاک

آبشار شاه لولاک[ویرایش]

آبشار شاه لولاک (شالورا -شاهلراسب) همراه با یک آبشار دائمی کوچک بنام آب چک چک و یک آبشار عظیم فصلی بنام هلکی خصوصاً در بهار منظره ای بسیار دلپذیر را بوجود می‌آورند که در حقیقت چشم هر بیننده را خیره وعظمت خلقت خداوند را برای انسان یادآوری می‌کنند.

به آبش کن نگه درکوه لولاک =که می‌ریزد فرو از اوج افلاک

مهینو یا همان مینوی زیبا = که آبش می برد زنگار دلها

چو آنجا آمدی با دیدهٔ باز = نگاهی کن به این پیشینه وراز

ببین الحق خدا درروز خلقت = چها کرده در اینجا با طبیعت

بنوش آنگه زآبش تا توانی = که بر تو می‌دهد شور جوانی

برهمین اساس مردم چرمهین و اطراف از گذشته‌های بسیار دور در هفتاد روز پس از گذشت بهار که در حقیقت ریشه در جشن خردادگان دارد طی مراسمی به نام شا لورا جاری گردهم جمع می‌شده‌اند و به تفریح، سیاحت و زیارت می‌پرداخته‌اند.

که خوشبختانه در سال گذشته با همت شهردار چرمهین و مردم محل و اداره میراث فرهنگی این مراسم ثبت میراث ناملموس کشور گردید- از دیگر تفریحات سالم در مجموعه گردشگری آبشار شاهلولاک-پیاده روی خانوادگی - کوه‌نوردی، شنبه گردی (گردش و پیاده‌روی نخستین شنبه پس از نوروز در دشت و دمن)، جشن ملی چهارشنبه سوری، نوروز و سیزده بدر در دامان طبیعت برنامه‌های تفریحی و گردشگری هستند که در چرمهین انجام می‌شود.

زیارت غار کوچک چهل دختران در مجموعه آبشار شاه‌لولاک، چاووشی خوانی برای حاجیان، برگزاری طبل زنی در روزعاشورا (تیغ،)نخل گردانی و مویه خوانی- مراسم سنتی هیزم باری - نواختن ساز ودهل -همراه با چوب بازی و رقص دستمال -کشتی گرفتن در مراسم عروسی- تخم مرغ بازی و.... رویدادهای فرهنگی چرمهین بوده‌اند که امروزه بسیاری از آن‌ها همچنان برگزار می‌شوند.

قنات‌ها و چشمه‌ها[ویرایش]

چرمهین روی یک دشت وسیع آبرفتی میان کوهی در دامنه کوه رخ تا آبشار شاهلولاک از رشته کوه زاگرس میانی است که آبخوان‌های سرشاری دارد. پیشینیان با حفر چندین رشته قنات که برخی از آنان به قبل از اسلام بر می‌گردند، منبع سرشاری از آب آشامیدنی و کشاورزی را برای کشاورزی چرمهین فراهم کرده‌اندوگویا برخی از این قنوات درزمان خشک سالی زاینده رود ودر زمان اشکانیان حفر شده وآب آنها مستقیما از طریق دره شورچه به رودخانه متصل می شده است که بسیاری از آن‌ها تا امروز جریان دارند و در مالکیت خصوصی یا عمومی مردم هستند.

همچنین چشمه‌های فصلی یا دایمی در اطراف چرمهین هستند. گفتنی است که میزان آبدهی قنات‌ها و چشمه‌ها در سال‌های اخیر به خاطر میزان بارندگی‌ها تغییراتی داشته‌است.

قنات‌های چرمهین
قنات غیاث آباد قنات نصیر آباد قنات دره حسین خان قنات خشک آباد
قنات سوره قتات مراد آباد قنات محسن آباد قنات کریم آباد
قنات مبارک‌آباد قنات گنج‌آباد قنات دره ارجنی قنات مریم بیگم
قنات ده- گل زرده‌ها قنات سعید آباد قنات محمودآباد قنات دره شغالی
قنات عباس‌آباد قنات جلال‌آباد قنات دره یحیی قنات امین آباد
چشمه‌های چرمهین
چشمه تالیوز چشمه پابلندی چشمه لاندیز
چشمه ملسکان چشمه قلعه محمدخان چشمه قاش گردی
چشمه آب مراد چشمه دره زید علی چشمه مسعود

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «جمعیت شهرهای شهرستان لنجان بر اساس نتایج سرشماری نفوس و مسکن۱۳۹۵». فرمانداری شهرستان لنجان. ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  2. «آمار بارندگی شهرستان‌های استان اصفهان» (PDF). اداره کل هواشناسی استان اصفهان. ۱۳ شهریور ۱۳۹۸.
  3. «معارفه دکتر شهاب ثابت راسخ شهردار جدید شهر چرمهین». روزنامه نسل فردا. ۲۴ مهر ۱۳۹۶.
  4. «تبدیل روستای چرمهین بخش باغ بهادران شهرستان لنجان به شهر چرمهین». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  5. fallingrain.com، وبسایت فالگرین - لیست شهرها و روستاهای دنیا
  6. باشگاه خبرنگاران جوان، نمایی از آبشار بکر "شاه‌لولاک" در چرمهین
  7. «Three-dimensional elastic-plastic finite-element analysis of fatigue crack propagation». ادارهٔ کل ملی هوانوردی و فضا.
  8. «On the variation in crack-opening stresses at different locations in a three-dimensional body». موسسه ملی تحقیقات هوانوردی سوئد.
  9. «مسجد ناروندی». صدا و سیمای مرکز اصفهان.

منابع[ویرایش]

  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
  • داده‌های آماری از : fallingrain