صنایع دستی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یک کارگاه-فروشگاه صنایع دستی در میدان نقش‌جهان
Iranian Handicraft 1.JPG
یک زن افغانِ بافنده گلیم در ایران؛ طرح گلیم بختیاری و شیوه بافت آن افغانستانی است.

صنایع دستی یا کاردستی نوعی کار است که در آن لوازم تزئینی و کاربردی تنها با استفاده از دست یا ابزار ساده ساخته می‌شود. معمولاً این کلمه به روش‌های سنتی ساختن کالاها اطلاق می‌گردد. استادکاری مخصوص هر یک از این موارد مهم‌ترین ملاک است. چنین چیزهایی اغلب از لحاظ فرهنگی یا مذهبی فوق‌العاده هستند. لوازمی که به صورت تولید انبوه یا با ماشین آلات مختلف ساخته می‌شوند,جزء صنایع دستی نیستند.[۱][۲][۳]

آنچه مقولهٔ صنایع دستی را از هنر کاردستی متمایز می‌سازد، هدف از ساخته آنهاست. صنایع دستی لوازمی هستند که قرار است مورد استفاده قرار گرفته و کهنه، پوسیده و غیره شوند. موارد استفاده از آن‌ها بیش از یک تزئین ساده‌است. صنایع دستی اغلب کارهای فرهنگی و رسومی تری تلقی می‌شوند زیرا به عنوان بخشی از ملزومات زندگی روزمره مطرح هستند. درحالی که هنر و کاردستی بیشتر یک فعالیت سرگرمی گونه و یک ارائه بی نقص از یک تکنیک خلاقیت است. از جنبه‌های عملی انواع مختلف صنایع دستی به دلیل شباهت مورد استفاده همپوشانی زیادی دارند.

۱۰ ژوئن روز جهانی صنایع دستی است.

در سازمان جهانی یونسکو ۶۰۰ صنعت دستی ثبت شده‌است.

۴۵۰ صنعت دستی متعلق به کشور ایران است که از این تعداد ۲۸۷ صنعت متعلق به شهر اصفهان می‌باشد.

در ایران سازمان میراث فرهنگی متولی این بخش می‌باشد.

صنایع دستی معروف ایرانی:

گلیم، فرش، گبه، قلمزنی، شیشه‌گری، منبت کاری، مینا کاری، سفال، چوب، خاتم کاری، ملیله دوزی و …

جنبش هنر و صنایع دستی در غرب[ویرایش]

جنبش هنر و صنایع دستی در اواخر قرن ۱۹ به صورت اصلاحات طراحی و جنبش‌های اجتماعی در اروپا، آمریکای شمالی و استرالیا آغاز شد و تا امروز ادامه دارد. حامیان آن با آرمان‌های بنیانگذاران جنبش مانند ویلیام موریس و جان روس کین، که پیشنهاد کردند در جوامع قبل از صنعتی مانند اروپای قرون وسطی، مردم به تحقق بخشیدن از طریق فرایند خلاق صنایع دستی رسیده‌اند. این امر در تضاد با چیزی بود که به عنوان اثرات بیگانه کار صنعتی تلقی می‌شد.

این فعالیت‌ها صنایع دستی نامیده می‌شدند زیرا بسیاری از آن‌ها در حرفه صنفی تخصص داشتند. نوجوانان به شاگردی استاد کار می‌کردند و مهارت‌های خود را در مدت چند سال در ازای دستمزدهای پایین پرورش می‌دادند. زمانی که آموزش آن‌ها تکمیل شد، آن‌ها به خوبی تجهیز شده بودند تا برای خود تجارت کنند و زندگی خود را با مهارتی که می‌توانند مستقیماً درون جامعه مبادله شود، و اغلب برای کالاها و خدمات، به دست آورند. انقلاب صنعتی و افزایش بهره‌وری فرایندهای تولید به تدریج بسیاری از نقش‌های هنرمندان حرفه‌ای را کاهش یا حذف کرده‌است، و امروزه بسیاری از صنایع دستی به‌طور فزاینده‌ای شاهد رکود هستند، به خصوص هنگامی که دیگر به عنوان یک سرگرمی، هنر مردمی و گاهی حتی هنر زیبا دیده می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]


منابع[ویرایش]

  1. Thomas MacMillan (April 30, 2012). "On State Street, "Maker" Movement Arrives". New Haven Independent. Retrieved November 23, 2016.
  2. "Gaia Handicraft". Archived from the original on November 23, 2016. Retrieved November 23, 2016.
  3. Martinez, Sylvia (2013). Invent To Learn. Torrance, CA: Constructing Modern Knowledge. pp. 32–35. ISBN 978-0-9891511-0-8.