بوئین و میاندشت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بوئین و میاندشت
Buin va Miandasht.jpg
کشور  ایران
استان اصفهان
شهرستان بوئین و میاندشت
بخش بخش مرکزی
سال شهرشدن بعد از ۱۳۵۰[۱]
مردم
جمعیت ۱۰٬۲۵۶ نفر (۲٬۹۰۵خانوار)[۲]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۲۴۱۰ متر از سطح دریا
اطلاعات شهری
شهردار عبدالرضا سپیانی
ره‌آورد لبنیات، سیب زمینی و …
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۱۵۷۵۲
تابلوی خوش‌آمد به شهر


بوئین و میاندشت شهری در استان اصفهان ایران است.

این شهر مرکز شهرستان بوئین و میاندشت است و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۱۰٬۲۵۶ نفر (۲٬۹۰۵خانوار) بوده‌است.

این شهر متشکل از محله‌های بوئین و میاندشت و همچنین ششجوان، *[۳] از شمال به خوانسار، از جنوب به فریدونشهر، از شرق به داران و از غرب به الیگودرز منتهی می‌شود.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

جستار وابسته: گرجی‌های ایران

هستهٔ اولیه شهر از دو مکان جغرافیای بویین و میاندشت تشکیل شده است، که بنیادگذاران هر دو، از گرجی‌های زمان شاه عباس اول هستند که توسط خود او از گرجستان به ایران تبعید شدند و به دستور او عده‌ای از جنگاوران آن‌ها جهت حفظ منطقهٔ فریدن و همچنین پایتخت (اصفهان) از حملات بیگانگان در فریدن ساکن شدند.[۵]

این دو مکان (بویین و میاندشت) در گذشته‌ای نه چندان دور با فاصله، و در دو سوی رودخانه قرار داشتند. احداث شاهراه اصفهان – لرستان (در سال‌های قبل از ۱۳۵۰) و عبور آن از این دو روستا، رشد و توسعهٔ این دو را فراهم نمود. ایجاد تأسیسات خدماتی، بازرگانی، ساختمان‌ها و اماکن، فاصلهٔ این دو مرکز را از میان برداشته و به هم پیوستن این دو مکان، هستهٔ اولیهٔ شهر بویین و میاندشت را ایجاد نمود. در سال ۱۳۷۷ یک محله دیگر به نام «ششجوان» به آن افزوده شد که همان روستای ششجوان پیشین می‌باشد که در غرب بویین و میاندشت قرار داشت.[۶]

وجه تسمیه[ویرایش]

بوئین را صاحب نظران به معنای «انبار» دانسته‌اند. مؤلف سیمای شهر اراک به نقل از استاد دهگان گوید: نام اولیه شهر آستانه، بویین کرج بوده که به آن بویین کره نیز می‌گفتند، بویین به معنای انبار و کره به معنای محصول می‌باشد.[۷]

میاندشت که به سبب واقع شدن در میان دشت نسبتاً وسیعی به این نام موسوم گشته است در میان گرجی‌ها به نام تُرِلی (toreli) موسوم است.[۸] تورلی تغییر یافته واژهٔ توللی است که در زبان گرجی به معنای «اهل تولی» می‌باشد و تولی تا حدود سیصد سال پیش نام منطقه‌ای در استان کاختی گرجستان بوده است. به نظر می‌رسد گرجی زبانان پس از نقل مکان به این منطقه، نام زادگاهشان را بر آن نهاده‌اند.

جغرافیا[ویرایش]

از جمله علل وجودی این مکان جغرافیایی می‌توان بهره‌برداری از آب رودخانه و چشمه‌های متعدد اطراف و نیز زمین‌های حاصلخیز اطراف رودخانه را نام برد. وجود ۱۲ رشته قنات و ۱۵ دهانه چشمه نقش منابع آب را در ایجاد و توسعهٔ این مکان به خوبی روشن می‌سازد. از سویی دیگر این مکان از دیرباز مرکزیتی بوده است برای داد و ستد کالا و نیز ارتباط بین روستاها و نیز تأمین مایحتاج اولیهٔ عشایر چهارلنگ در ییلاق را تا حدودی عهده‌دار بوده است.[۹]

مردم[ویرایش]

نام محلی میاندشت به زبان گرجی

به طور کلی ۵ قوم در بوئین و میاندشت زندگی می‌کنند و به همین علت المانی متشکل از ۵ پایه در میدان ورودی شمالی شهر قرار دارد که نمادی از ۵ قوم: گرجی، ارمنی، ترک، لر و عرب می‌باشد.

از نظر زبان‌های گفتاری، همهٔ ساکنین فارسی را در حد تسلط بلدند و هرکس بیشتر به زبان مادری خود صحبت می‌کند. یعنی همه فقط به فارسی صحبت می‌کنند به جز عدهٔ کمی از مردم محلهٔ بویین و اکثر مردم محلهٔ میاندشت که علاوه بر زبان گرجی به فارسی نیز صحبت می‌کنند.[۸]

تمامی مردم این شهر مسلمان و از مذهب شیعه هستند و به همه دوازده امام اعتقاد دارند.

نمایی از بوئین و میاندشت
نمایی از بوئین و میاندشت

پانویس[ویرایش]

  1. میرمحمدی، جغرافیای تاریخی فریدن.
  2. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». درگاه ملی آمار ایران. بازبینی‌شده در ۳ آبان ۱۳۹۳. 
  3. روستای ششجوان که در سال ۱۳۷۷ جزو شهر بوئین و میاندشت شده است.
  4. شهرداری بوئین ومیاندشت
  5. مولیانی، جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران، ۲۳۰.
  6. میرمحمدی، جغرافیای تاریخی فریدن، ۱۲۹.
  7. محتاط، سیمای اراک، 26.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ مولیانی، جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران، ۲۳۶.
  9. میرمحمدی، جغرافیای تاریخی فریدن، ۱۳۰.

منابع[ویرایش]

  • مولیانی، سعید. جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران. اصفهان: یکتا، ۱۳۷۹ شابک: ‎۹۶۴-۷۰۱۶-۲۶-۳. خانهٔ کتاب.
  • رحیمی، ملک محمد. «گرجی‌های ایران». اصفهان:یکتا، ۱۳۷۹.
  • سپیانی، محمد. «ایرانیان گرجی». اصفهان: کتاب فروشی آرش، ۱۳۵۸.
  • دلاواله، پیترو. «سفرنامه پیترو دلاواله». ترجمه شعاع الدین شفا. تهران: ۱۳۴۸.
  • میرمحمدی، حمیدرضا. «جغرافیای تاریخی فریدن». خوانسار: ارمغان قلم، ۱۳۷۹.
  • مرکز آمار ایران، سرشماری عمومی نفوس و مسکن، مهرماه ۱۳۷۰، فریدن، نتایج تفصیلی ۳–۱۲۹
  • محتاط، محمدرضا. سیمای اراک:جامعه‌شناسی شهری. چاپ اول. تهران: انتشارات آگاه، ۱۳۶۸.