شهرستان بهبهان

شهرستان بهبهان در جنوب شرقی استان خوزستان قرار گرفته و مرکز آن شهر بهبهان است. سردشت زیدون،منصوریه و تشان شهرهای دیگر آن است. شهرت بهبهان به خاطر زمینهای وسیع کشاورزی و فرآورده‌های لبنی مرغوب است. از محصولات لبنی آن می‌توان به ماست و پنیر این منطقه اشاره کرد. شهرستان بهبهان از طرف شمال و شمال شرقی به استان کهگیلویه و بویراحمد‎(دهدشت و لیکک)، از جنوب به بخش زیدون، از غرب به شهرستان آغاجاری و شهرستان امیدیه‎(جایزان) و از شرق به شهرستان گچساران محدود می‏‌شود. شهرستان بهبهان کنونی تقریباً منطبق با استان اَرَّگان تاریخی است.

تقسیمات کشوری

این شهرستان از سه بخش تشکیل شده‎، بخش مرکزی متشکل از شهر بهبهان و حومه و دهستان‌های دودانگه ،بخش تشان به مرکزیت شهر تشان ،این دو بخش با وسعت دو هزار و ۸۶ کیلومتر مربع و بخش زیدون به مرکزیت شهر سردشت، مشتمل بر دهستان‌های سردشت، درونک با وسعت ۹۹۰ کیلومترمربع است.

• بخش مرکزی
  • دهستان حومه
  • دهستان دودانگه

شهرها: بهبهان، منصوریه

• بخش زیدون
  • دهستان درونک
  • دهستان سردشت

شهرها: سردشت

• بخش تشان
  • دهستان تشان شرقی
  • دهستان تشان غربی

شهرها: تشان

ویژگی‌های منحصر به فرد طبیعی

در شمال دشت بهبهان رشته کوه خائیز که بلندترین نقطه آن یک‌هزار و ۸۸۵ متر بر فراز تنگ شیخ و کوه حاتم با ارتفاع بیش از ۲ هزار و ۱۰۰متر قرار دارد؛ در جنوب این دشت پازنان و دریزه‎کوه با حداکثر ارتفاع ۶۰۰ متر در غرب آل‏کوه و زرد با ارتفاع حداکثر ۷۸۵ متر و در شرق کوه رمه‏چر‎(احمد و محمد) با حداکثر ارتفاع ۷۰۰ متر واقع شده ‎است؛ شاید بتوان رمز موجودیت و حیات شهر بهبهان با دیرینه تاریخی‏اش را در دو شریان طرفین آن یعنی مارون و خیرآباد جست‌وجو کرد.

پوشش گیاهی

بهبهان یکی از سبزترین شهرهای استان خوزستان به شمار می‌رود که از این دید در میان دیگر شهرستان‌ها از جایگاه بالایی برخوردار است ولی تا رسیدن به استاندارد جهانی (۲۴ متر مربع) راه درازی در پیش دارد. نرگس و آفتابگردان و بابونه و محمدی و... از جمله گلهای زیبایی هستند که در این خطه سر سبز از دشت خوزستان یافت می‌شوند. همچنین صیفی جات و مرکباتی همچون نارنج- زردآلو- انگور- سیب ترش- توت- زیتون و... به وفور در بهبهان به چشم می‌خورد و زیبایی خاصی را به این منطقه بخشیده‌است. اگر بخواهیم به طوری کلی انواع پوشش گیاهی شهرستان بهبهان را نام ببرید می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- درختی:بادام کوهی، کُنار، کَهور، اکالیپتوس ریا، نخل، گز شاهی، سمر گیشدر ۲- درختچه: گون، کهورک، رملیک خرزهره، پنج انگشت، انجیر و... ۳- علوفه‌ای: تاج خروسی سفید، موتر، نوعی آفتاب پرست، گنجی، علف شور، کاهوسا، خارینه، هندوانه ابو حهل، رعنای زیبا، آرمک فریضون، منقار لک لکی، گون گل سفید، سداب، کوه فار، قیچ، تمامه و...

سدهای احداثی شهرستان

بهبهان به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و طبیعی که دارد دارای سدهای متعددی می‌باشد که همگی در شمال شهرستان احداث شده‌است و یکی از جاذبه‌های گردشگری و طبیعی این شهرستان می‌باشند. مانند:

• سد تنظیمی آریوبرزن
• سد انحرافی شهدا
• سد بزرگ مارون

حیات وحش و مناطق طبیعی بهبهان

شهرستان بهبهان به علت واقع شدن در دشت و مجاورت با ارتفاعات رشته کوه زاگرس و بنادر جنوبی ایران و نیز واقع شدن در گذرگاه چهار استان و برخورداری از رودخانه‏‌های پرآب مارون و خیرآباد و زهره دارای موقعیت خاص و مناطق ویژه‏ای است؛ این مناطق تحت نظارت مستمر پرسنل زحمتکش ادارهٔ حفاظت محیط زیست شهرستان بهبهان بوده تا بستر مناسبی به‌منظور حفاظت و ادامهٔ حیات و بالندگی محیط زیست شهرستان به‌وجود آید، در این مناطق بکر و زیبا گونه‏‌های مختلفی از حیوانات و پرندگان حمایت شده از قبیل کبک، تیهو، دراج، زنبورخوار، کل و بز و … دیده می‏‌شود.

منطقه گردشگری تنگ‎تکاب بهبهان

این روستا در ۲۰ کیلومتری شمال شهرستان بهبهان، نواحی اطراف کارخانهٔ سیمان و در نزدیکی سد بزرگ مارون، در دامنهٔ کوه تنگ‎تکاب واقع شده‎است که به طور کامل بر شهر بهبهان و رودخانهٔ مارون که در پای آن جریان دارد مسلط بوده، مخصوصاً در شب چشم‏انداز شهر بسیار دیدنی است. باغ‏های انبوهی در دامنه کوه واقع شده‏اند و هرکدام دارای چشمه و استخر است؛ کوهستانی بودن، وجود مناظر زیبای طبیعی و دور بودن از هیاهوی شهر باعث شده‎است تا در همهٔ فصول سال علاقه‌مندان زیادی برای تفریح و استراحت به این منطقه بیایند.

همچنین کوهستانی بودن منطقه به دوستداران کوهنوردی و صخره‏نوردی امکان پرداختن به این ورزش مفید را می‌دهد؛ علاوه بر این از قلعه‏‌های به جای مانده که به حسن صباح نسبت داده می‏‌شوند و آن طور که در کتاب خداوند الموت آمده یکی از معاونان حسن صباح در این قلعه بر منطقه‏‌های خوزستان و فارس و کهگیلویه نظارت می‏‌کرده ‎است.

منطقه گردشگری خاییز

این روستا در شمال شرقی بهبهان در دامنه کوه خاییز و با فاصله حدود ۲۲ کیلومتری از شهرستان واقع شده‎ است. روستا خاییز دارای تاریخچه طولانی از دوران پادشاهان ساسانی است و آثار آن عبارتند از: سنگ‌چینی‏‌های راه شاهی و همچنین سه آسیاب واقع در دهانه تنگ خاییز که رونق منطقه را تا قرون گذشته یعنی تا دوره‏های اسلامی‏ می‏‌رساند. جاذبه‏‌های گردشگری روستای خاییز عبارتند از، امکان انجام فعالیت کوهنوردی، وجود گونه‏های جانوری در محیط کوهستان و وجود چشمهٔ آب خاییز که از تنگ خاییز سرچشمه می‏‌گیرد. مهم‌ترین عامل جذب گردشگران این منطقه، زیارتگاه امامزاده محمد است؛ این روستا در طول سال در ماه‌های اسفند تا اوایل خرداد دارای شرایط آب و هوایی بسیار مناسبی است و سرسبزی منطقه در این اوقات شرایط مناسبی برای تفریح خانوادگی و فردی همشهریان را فراهم می‏‌کند.

منطقه گردشگری پشکر

این روستا در شمال بهبهان و در نزدیکی سد بزرگ مارون در پای یکی از کوه‌های رشته کوه تنگ‎تکاب، میان کوه و دره‏ای به عمق ۴۰ متر که رودخانهٔ خروشان مارون در آن می‏‌گذرد، قرار دارد؛ در این روستا، باغ‏‌هایی از درختان لیمو و نخل و نارنج در دو بخش شرقی و غربی وجود دارد؛ همچنین در فاصله میان روستا و باغ‏‌های غربی حدود ۲۰۰ متر تپه‏‌هایی وجود دارند که در ماه‌های پرباران سال از چمن و گل پوشیده می‏‌شوند؛ خانه‏‌های روستا گلی و قدیمی‏ هستند و بافت قدیمی‏آن پلکانی‏ شکل و زیبا و با وجود غیرمسکونی بودن هنوز قابل استفاده هستند.

کشاورزی و دامداری

این شهرستان به دلیل شرایط خاص و مناسب آب و هوایی و وجود رودخانه‌های کارون و خیرآباد و همچنین داشتن خاک قابل کشت و حاصلخیز، امکانات مساعدی را برای گسترش بخش کشاورزی فراهم کرده‌است. انواع محصولات کشاورزی، غذایی و محصولات کشاورزی صنعتی در این منطقه به عمل می‌آید و مهمترین آنها عبارت اند از:گندم، جو، برنج، پنبه، چغندر قند، کنجد، بزرک، انواع صیفی جات و خرما و همچنین این شهرستان به لحاظ آب و هوای مساعد، شرایط رشد و رویشی را برای رشد تمامی محصولات یاد شده فراهم کرده‌است.