اقیانوس هند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: شرقی‌°۸۰ جنوبی‌°۲۰ / °۸۰شرقی °۲۰جنوبی / ۸۰;-۲۰

اقیانوس هند

اقیانوس هند سوّمین اقیانوس بزرگ جهان است و ۲۰٪ از سطح کره زمین را پوشانده است. همچنین گرمترین حوزهٔ اقیانوسی جهان به شمار می‌آید (نمونه بارز آن خلیج فارس است، که از شاخه‌های این اقیانوس به‌شمار می‌آید و بر طبق آمار گرمترین ناحیه آبی جهان با ۳۲ درجه سانتیگراد می‌باشد). از جمله مهمترین تاثیرات این اقیانوس ایجاد بادهای باران‌آور موسمی است که در سرتاسر جنوب شبه قاره هند و آسیای جنوب شرقی باعث ایجاد باران‌های فصلی و همچنین جریان‌های آب‌گرم استوایی می‌شود. این اقیانوس از شمال به آسیا، از غرب به آفریقا، از شرق به استرالیا و از جنوب به اقیانوس منجمد جنوبی منتهی می‌شود.

۳۷ کشور در کرانه و ۱۷ کشور از آبراهه‌های کوچکتر به این اقیانوس راه دارند. بیشتر این کشورها از کشورهای توسعه‌نیافته و از زمره کشورهایی هستند که اصلاحا کشورهای جنوب نامیده می‌شوند. راه ورود به هفت دریای مهم جهانی و چهار تنگه راهبردی جهان یعنی هرمز، باب‌المندب، مالاکا، و سوئز از این اقیانوس می‌گذرد.[۱]

صید ماهی‌های موجود در اقیانوس هند عرصه رقابتی کشورهای ژاپن، چین، کره جنوبی، روسیه، تایوان است. در میان کشورهای کرانه‌ای این اقیانوس دو قدرت اتمی، هند و پاکستان، قرار دارند.[۱] در گزارش سازمان دریانوردی بین‌الملل، اقیانوس هند ناامن‌ترین اقیانوس جهان گزارش شده‌است. بیشتر این ناامنی در قالب دزدی دریایی در کرانه‌های سومالی و تنگه مالاکا رخ می‌دهد.[۱]

محتویات

همکاری منطقه‌ای [ویرایش]

کشورهای ساحلی این اقیانوس هنوز از یک اتحادیه منطقه‌ای یکپارچه و در یک مجموعه برخوردار نمی‌باشند، اگرچه قریب به اتفاق این کشورها در نهادها و سازمانهای منطقه‌ای فرعی، سابقه عضویت و فعالیت دارند.[۲]

با این وجود که پس از پایان جنگ سرد و آغاز دوران جدید سیاسی – اقتصادی در اقیانوس هند «انجمن اقیانوس هند برای همکاری‌های منطقه‌ای» (IOR-ARC) با عضویت ۱۹ کشور تاسیس شد اما گسترش و تنوع مناطق موجود در این حوزه وسیع، شکل گیری گروه‌بندی‌های منطقه‌ای نظامی و اقتصادی را به تعویق انداخته است.[۳]

کشورهای کرانه‌ای [ویرایش]

آفریقا [ویرایش]

Flag of South Africa.svg آفریقای جنوبی, Flag of Mozambique.svg موزامبیک, Flag of Madagascar.svg ماداگاسکار, Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg سرزمین‌های قطب جنوب و جنوبی فرانسه, Flag of France.svg فرانسه (رئونیون), Flag of Mauritius.svg موریس, Flag of France.svg مایوت, Flag of the Comoros.svg کومور, Flag of Tanzania.svg تانزانیا, Flag of Seychelles.svg سیشل, Flag of Kenya.svg کنیا, Flag of Somalia.svg سومالی, Flag of Djibouti.svg جیبوتی, Flag of Eritrea.svg اریتره, Flag of Sudan.svg سودان, Flag of Egypt.svg مصر

آسیا [ویرایش]

Flag of Egypt.svg مصر (صحرای سینا), Flag of Israel.svg اسرائیل, Flag of Jordan.svg اردن, Flag of Saudi Arabia.svg عربستان سعودی, Flag of Yemen.svg یمن, Flag of Oman.svg عمان, Flag of the United Arab Emirates.svg امارات متحده عربی, Flag of Qatar.svg قطر, Flag of Bahrain.svg بحرین, Flag of Kuwait.svg کویت, Flag of Iraq.svg عراق, Flag of Iran.svg ایران, Flag of Pakistan.svg پاکستان, Flag of India.svg هند, Flag of Maldives.svg مالدیو, Flag of the British Indian Ocean Territory.svg قلمرو اقیانوس هند بریتانیا, Flag of Sri Lanka.svg سری‌لانکا, Flag of Bangladesh.svg بنگلادش, Flag of Myanmar.svg میانمار (میانمار), Flag of Thailand.svg تایلند, Flag of Malaysia.svg مالزی, Flag of Indonesia.svg اندونزی, Flag of the Cocos (Keeling) Islands.svg جزایر کوکوس, Flag of Christmas Island.svg جزیره کریسمس

استرالیا [ویرایش]

پرچم استرالیا جزیره‌های آشمور و کارتیر, Flag of Indonesia.svg اندونزی, Flag of East Timor.svg تیمور شرقی, Flag of Australia.svg استرالیا

اقیانوس هند جنوبی [ویرایش]

پرچم استرالیا جزیره هرد و جزایر مک‌دونالد, Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg سرزمین‌های قطب جنوب و جنوبی فرانسه

جستارهای وابسته [ویرایش]

منابع [ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ احمدی نوحدانی، سیروس - کاوندی کاتب، ابوالفضل: ژئوپلیتیک اقیانوس هند و سازمان همکاری کشورهای کناره آن باتأکید بر نقش خلیج فارس. در نشریه: «اطلاعات سیاسی - اقتصادی». بهمن و اسفند ۱۳۸۹ - شماره ۲۸۱ و ۲۸۲.
  2. بهروز، مهناز: همکاری‌های اقتصادی کشورهای حوزه اقیانوس هند: افقی نو بر بستری کهن. در نشریه: «پژوهش‌نامه بازرگانی» تابستان ۱۳۷۶ - شماره ۳.
  3. حسینی، دیاکو: اقیانوس هند؛ ابرمنطقه جدید ژئواستراتژیک. در دیپلماسی ایرانی. ۱۹ آبان ۱۳۸۸.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اقیانوس هند موجود است.