بردستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بردستان
بُوَرسو
کشور  ایران
استان بوشهر
شهرستان دیر
بخش بخش مرکزی
مردم
جمعیت ۶۰۷۸نفر (سال ۹۰)
اطلاعات شهری
شهردار ارسلان حصیری
وبگاه پورتال شهرداری بردستان

بَردستان، شهری است از توابع بخش مرکزی شهرستان دیر در استان بوشهر ایران.

بردستان در بهمن‌ماه ۱۳۸۹ به شهر ارتقا یافت.[۱]

جمعیت[ویرایش]

بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهر به ۶۰۷۸ نفر (۱۴۶۴ خانوار) می باشد[۲] و در سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۵۱۹۸ نفر (۱۱۳۵ خانوار) بوده است.[۳]

معرفی و پیشینه[ویرایش]

بردستان یکی از شهرهای جدیدالتاسیس در استان بوشهر است. این شهر در ۲۷درجه و ۵۲دقیقه عرض جغرافیایی و ۵۱درجه و ۵۷دقیقه طول جغرافیایی واقع شده است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۵ متر است و با خلیج فارس ۵ کیلومتر فاصله دارد. شغل اصلی اهالی بردستان کشاورزی، صیادی و عده ای هم بنایی است و تعدادی از آنها نیز به کشورهای عرب‌نشین همسایه از راه دریا رفت‌وآمد می کنند و از این طریق امرار معاش می نمایند. به نقل از کتاب فارسنامه ناصری ، بردستان جزء یکی از بلوک دشتی بوده و از آن به عنوان ناحیه بردستان یاد شده است و شامل مناطق میانه جنوب و شرق کاکی می شده که درازی آن از قریه ریز تا نودر بیش از ۹ فرسخ و پهنای آن از بندر دیر تا قریه آبدان ۷ فرسخ و کوه بزرگ در میان این ناحیه افتاده است. این منطقه از جانب مشرق به نواحی گله دار و از شمال به ناحیه (سنا) و از مغرب و جنوب به خلیج فارس محدود است، در قدیم قصبه این ناحیه قریه بردستان بوده، و پس از آن قصبه و حاکم نشین آن بندر دیر بوده است. ۱۳ فرسخ از کاکی دور افتاده است و ۲۰۰ درب خانه دارد که بیشتر آن از چوب نخل و برگ نخل است. این ناحیه مشتمل است بر ۲۸ ده آباد: آبدان، بتانه، بندرعالی، بیدو، تنگ مان، چاه پهن، جمرک، درک، دروک، دوراهک، دمه گز، دناجی، ریز، سرمستان، سهول، غرگانه، فاریاب، گزخان، گله زنی، کنارترشان، گندم زار، گنوی، کورو، مادان، موردک، موردی، نو دراز، نارستان.[نیازمند منبع] بردستان در روزگار ساسانیان از منطقه سیراف در ایالت اردشیر بابکان و در عصر محمدخان دشتی یکی از بلوک پنجگانه ناحیه دشتی بوده است. در دوران امپراطوری ساسانی از بردستان تا لارستان را ایراهستان می گفتند.

زبان[ویرایش]

گویش بردستانی ریشه در دوران قبل از اسلام دارد. این گویش همان زبان پهلوی است که اصیل ترین زبان پارسی محسوب می شود. مردم بردستان و منطقه لارستان از استان فارس به یک گویش مشترک که آن را اچمی گویند تکلم می کنند.[نیازمند منبع] اَچُمی از گویش‌های به جا مانده از زبان فارسی پهلوی، مربوط به دوره ساسانیان و پیش از آن می‌باشد و یکی از هفت ریشه اصلی زبان فارسی کنونی است. بیشتر ساکنان جنوبی استان فارس و غرب هرمزگان شامل شهرستان‌های بستک، اوز، گراش، لارستان، خنج و روستای بلغان و قسمتهایی از بندرلنگه،گاوبندی(پارسیان)، بندر خمیر، بردستان و... به این گویش صحبت می‌نمایند. گویش اچمی از گویشهای فارسی‌تبار یعنی متعلق به شاخه جنوب غربی گویشهای ایرانی است. نام این گویش از کلمه اچم که به معنای برویم- بروم- می‌روم، می‌باشد، که به علت استفاده فراوان این لفظ در یاد دیگر فارسی زبانان می‌ماند. این گویش در جای جای منطقه جنوب به شکلهای متنوعی خود را نشان داده و نمود کرده‌است که بیشتر این تفاوت‌ها در تلفظ واژگان است. گویش اچمی لهجه‌های بسیار فراوانی را در بر می‌گیرد. در بسیاری از مناطقی که به این گویش صحبت می‌کنند، کلمات و واژگانی خاص نسبت به بقیه مناطق اطراف خود به کار می‌برند که در بعضی موارد تأثیر گرفته از زبانهای هندی، انگلیسی، پرتغالی و عربی است که به علت مراودات بسیار زیاد مردم این مناطق با کشورهای مختلف می‌باشد. امروزه در زبان و گویش مردم بردستان واژه های بکر و اصیل پارسی به ندرت یافت می شود لذا مردم این منطقه از نظر تاریخی به حیثیت قومی و نژادی از مردمان اصیل ایرانی و پارسی محسوب می شوند. بردستان تنها شهری از استان بوشهر است که گویش آن با مردم دیگر نقاط استان بوشهر متفاوت است.

آثار باستانی[ویرایش]

بردستان از آثار باستانی متعددی برخوردار است که اغلب در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است از جمله:

  • مسجد بردستان نخستین و کهن ترین بنای اسلامی در استان بوشهر محسوب می شود. اولین بنای مسجد را به عمر بن عبدالعزیز نسبت مي دهند يک کتيبه چوبي در مسجد وجود دارد که روي آن چنين نوشته شده است: «قال الله انما يعمرالله و من آمن بالله و اليوم الاخر و اقام اصلوه و آتي الزكوه و لم يخشي الله، وفق بتجديد عمارت هذا لمسجد المبارك الصحاب الاعظم حاجي فخرالدين ابوبكر شاه في سته الثنين و خمسين و ثمانین» از ترجمه اين متن برمي آيد كه فردي بنام حاجي ابوبكر شاه در سال ۸۵۲ مسجد را تجديد بنا كرده است. همچنين مسجد توسط خوانين منطقه يعني خوانين دشتي نيز مرمت شده است كه در ورودي مسجد در لوحي مرمرين اين ابيات حكاكي شده است: «چون زحيدر شد اين مسجد عالي بنا / از كرامات خداوند كريم ذوالجلال // گفت دشتي از پي تاريخيش كه باز / مسجد و محراب شد زحيدر با جلال» همچنين تاريخ تعمير ۱۲۷۳ هجري قمري است كه توسط حيدرخان دشتي صورت گرفته است. مسجد بردستان با شماره ۲۰۶۰ در فهرست آثار ملي ايران قرار گرفته است.
  • قلعه بردستان که از آثار بجای مانده در دوران قاجار است.
  • محوطه بردو مربوط به دوران پیش از اسلام است که بنای آن را حدود بیش از ۳۰۰۰ سال پیش می دانند.
  • چاه‌های آب بردستان: شامل چاههای دوتا و چاه برزو که در غرب بردستان قرار دارد.

همچنین در غرب پل ورودی بردستان آتشکده ای قرار دارد که آن را به دوران ساسانیان مرتبط می دانند.[نیازمند منبع] به جاذبه های طبیعی بردستان نیز می توان به خور بردستان، دهانه خور بردستان، تل مشکی، تنگه گورا، تل تیزو، سه پنجو و... اشاره کرد. بنا به آثارهای بجامانده در بردستان گویا در زمانهای دور کارخانجات باروت سازی، عبا بافی، کفش دوزی، کوزه گری، آسیاب گندم و ... دایر بوده است.

مشاهیر[ویرایش]

شخصیتهای بردستان در میان شاعران می توان به حسنی احمد و سیداکبر کراماتی بزرگ اشاره کرد امامزادگان بزرگی چون سید جمال الدین بن ابراهیم و سید ابراهیم بن جمال الدین از نوادگان امام دهم شیعیان و بی بی دختران و عرفایی همچون پیر نجف معروف به پیر کوری در بردستان مدفون شده اند.

منابع[ویرایش]

  1. ایسنا، شهر جدید بردستان به نقشه تقسیمات کشوری اضافه شد. بازدید: بهمن ۱۳۸۹.
  2. «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 
  3. «نتایج سرشماری ۱۳۸۵» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 

پیوند به بیرون[ویرایش]