خانات ایروان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خانات ایروان
خانات
۱۷۳۶–۱۸۲۸
"خانات ایروان حدود ۱۸۰۰"
پایتخت ایروان
زبان‌(ها) ترکی آذربایجانی
ساختار سیاسی خانات
تاریخچه
 - تأسیس ۱۷۳۶
 - انقراض ۱۸۲۸

خانات ایروان (به ارمنی: Երևանի խանություն) (به ترکی آذربایجانی: İrəvan xanlığı) (به ترکی: Revan Hanlığı) یک حکومت خان‌نشین خراج‌گذار دولت قاجار بود که بر بخش جنوبی جمهوری ارمنستان کنونی و قسمت‌هایی از غرب جمهوری آذربایجان فعلی حکومت می‌کرد. حدود ۸۰ درصد جمعیت این خانات را مسلمانان و ۲۰ درصد را ارمنی‌ها تشکیل می‌دادند. جمعیت مسلمان اعم بود از کارکنان دولتی و ساکنان شهرها و روستاها که بیشتر آنها آذربایجانی بودند.

خانات ایروان در سال ۱۸۲۸ میلادی در پی پیمان ترکمنچای از ایران جدا و به روسیه واگذار شد.

با این پیمان، بسیاری از مسلمانان آن سامان به درون مرزهای ایران هجرت کردند و روس‌ها به مرور به جانشین کردن جمعیت ارمنی در آن ناحیه پرداختند. با این کار قوم ارمنی که در پی نسل‌کشی بدست ترک‌ها، در همه ناحیه‌ها در اقلیت قرار گرفته بود از نابودی مطلق رهایی یافت و کشوری به نام ارمنستان دوباره احیاء شد.

پس از انقلاب کمونیستی در روسیه نیروهای روسی از خاک ارمنستان بیرون رفتند و ارمنستان مستقل شد ولی ترکیه به شدت به آنها حمله کرد و برای ارمنی‌ها راهی نماند بجز پیوستن به اتحاد جماهیر شوروی تا از این راه از نابودی دوباره بدست ترک‌ها نجات پیدا کنند.

فهرست خان‌های ایروان[ویرایش]

نقاشی سرداران ایروانی در کاخ سردار ایروان
ردیف نام سال‌های حکومت خاندان
۱ صفی‌قلی‌خان داغستانی
۲ محمدپاشا
۳ امیرگونه‌خان تا ۱۰۳۴ قاجار آغچه قوانلو
۴ طهماسب‌قلی‌خان ۱۰۳۴–۱۰۴۵ قاجار آغچه قوانلو
۵ مرتضی‌پاشا ۱۰۴۵
۶ کلبعلی‌خان ۱۰۴۵–۱۰۴۹
۷ محمدقلی‌خان از ۱۰۴۹ تا ؟
۸ نجفقلی‌خان حدود ۱۰۷۰
۹ صفی‌قلی‌خان ۱۰۸۴–۱۰۹۲ داغستانی
۱۰ الله‌قلی‌خان ۱۱۰۷ تا؟ قاجار دوات‌دار
۱۱ محمدعلی‌خان ۱۱۲۶–۱۱۲۷ داغستانی
۱۲ مهرعلی‌خان ۱۱۲۸ تا ؟ داغستانی
۱۳ محمدقلی‌خان حدود ۱۱۳۵ سعدلو
۱۴ مصطفی‌خان حدود ۱۱۴۰
۱۵ مهدی‌خان افشار
۱۶ حسنعلی‌خان قاجار قاجار زیادلو
۱۷ حسینعلی‌خان قاجار قاجار زیادلو
۱۸ غلامعلی‌خان قاجار قاجار زیادلو
۱۹ محمدقلی‌خان قاجار قاجار زیادلو
۲۰ علی‌قلی‌خان قاجار
۲۱ حسن‌خان بیات
۲۲ مهدی‌قلی‌خان قاجار
۲۳ احمدخان مقدم مراغه مقدم مراغه
۲۴ حسینقلی‌خان قاجار قاجار قزوینی

منابع[ویرایش]