استان قزوین
مختصات: شرقی″۱۰ ′۰۰ °۵۰ شمالی″۰۹ ′۱۶ °۳۶ / °۵۰٫۰۰۲۹شرقی °۳۶٫۲۶۹۳شمالی
| قزوین | |
|---|---|
 |
|
| مرکز | قزوین |
| مساحت | ۱۵٬۵۴۹ کیلومترمربع |
| جمعیت (۲۰۰۵) | ۱٬۱۴۳٬۲۰۰ |
| پراکندگی | ۷۵٫۰ |
| تعداد شهرستانها | ۵ |
| منطقه زمانی | IRST (گرینویچ+۳:۳۰) |
| -تابستان (دیاستی) | IRDT (گرینویچ+۴:۳۰) |
| زبان(های) اصلی | فارسی ،کردی، ترکی آذری، تاتی٬ مراغی ،[۱][۲] |
استان قزوین از استانهای شمال غربی ایران است.
منطقه قزوین در سال ۱۳۷۳ از استان تهران جدا شد و به همراه تاکستان از استان زنجان تشکیل استان تازهای به نام استان قزوین را داد. مساحت این استان حدود ۱۵٬۸۲۰ کیلومتر مربع است و با استانهای مازندران، گیلان، همدان، زنجان، مرکزی و البرز همسایهاست. این استان از استانهای لرزهخیز ایران است.
جمعیت استان قزوین طبق آمار سال ۱۳۸۵ برابر ۱٫۱ میلیون نفر است که از این تعداد ۳۵۰٬۰۰۰ نفر ساکن شهر قزوین هستند.
منطقه تاریخی رودبار الموت و شهرستان رودبار که تا سال ۱۳۷۳ با عنوان رودبار و الموت معروف بود، در قزوین واقع است.
استان قزوین یکی از مناطق عمده تولید فندق، پسته، زغالاخته (درخت)، انگور و کشمش در ایران است.
محتویات |
[ویرایش] تقسیمات کشوری
این استان، بر پایه واپسین تقسیمات کشوری، دارای ۵ شهرستان، ۱۹ بخش، ۲۳ شهر، ۴۴ دهستان و ۱۵۴۷ روستا است. شهرستانهای قزوین، تاکستان، بوئین زهرا، آبیک و شهرستان البرز شهرستانهای این استان هستند.
بر اساس پیشنهاد وزارت کشور و مصوبه هیات دولت در سال ۱۳۸۱ روستاهای کوهین از توابع شهرستان قزوین و بیدستان از توابع دهستان شریف آباد در بخش البرز به شهر ارتقاء یافتند. به گزارش روابط عمومی استانداری قزوین، ۱۳ روستا، مزرعه و مکان از دهستان دشتابی شرقی از بخش دشتابی بویین زهرا جدا و به دهستان زهرای بالا از توابع بخش مرکزی این شهرستان پیوست شد. همچنین روستای ولدآباد به دهستان زهرای بالا و روستای مهدی آباد بزرگ به دهستان اقبال غربی و روستاهای سحن آباد و محمود آباد به دهستان زین آباد پیوست شدند. بر پایهٔ همین گزارش روستای فروزان از دهستان زرین آباد به دهستان اک از توابع بخش اسفرورین، روستاهای سوته کش، شفیع آباد، کشاباد علیا و سفلی به دهستان اقبال غربی و روستای کوچار به دهستان پیر یوسفیان پیوست شدند.[۳]
[ویرایش] مردم
[ویرایش] زبان
اکثریت مردم استان قزوین در مرکز و نواحی شرقی این استان به زبان فارسی [۱][۲] سخن میگویند.[۴] [۵] علاوه بر فارسی زبانهای دیگری چون ترکی آذربایجانی ، تاتی، مراغی، کردی، لری، و رمانلویی نیز گویشورانی در استان دارند به گونهای که زبان تاتی در تاکستان و بخشهایی از الموت، زبان مراغی در روستاهای مراغینشین استان، زبان کردی در طارم، قاقزان، دودانگه، رودبار الموت، بشاریات و پشگلدره، زبان ترکی آذربایجانی در رامند، زهرا، خرقان٬ افشاریه و مناطق غربی و جنوبی استان و زبان رمانلویی در روستاهای کولینشین استان رایج است.[۱] در این بین به جز زبان مراغی که در همه روستاهای مراغی نشین این استان به یک شکل گویش میشود٬ سایر زبانها بسته به شرایط اقلیمی و نیز تحت تأثیر زبانهای همسایه دارای گویشهای متفاوت هستند.[۲]
[ویرایش] جمعیت
برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت استان قزوین در این سال بالغ بر ۱٬۱۴۳٬۲۰۰ نفر بوده که ۱/۶۲ درصد از جمعیت کل ایران را به خود اختصاص دادهاست. برهمین اساس، ۵۸۳٬۸۷۰ نفر مرد و ۵۵۹٬۳۳۰ نفر زن ساکن این استان بودهاند.[۶]
در سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، شهرستان قزوین با جمعیتی بالغ بر ۵۴۰٬۱۸۷ نفر، پرجمعیتترین و شهرستان آبیک با جمعیتی بالغ بر ۹۱٬۴۲۱ نفر، کمجمعیتترین شهرستان استان قزوین بودهاست. همچنین در میان شهرهای استان، شهر قزوین با ۳۴۹٫۸۲۱ نفر جمعیت، پرجمعیتترین و شهر سیردان با ۴۶۲ نفر جمعیت، کمجمعیتترین شهر بودهاست.[۶]
[ویرایش] موقعیت اقتصادی و اجتماعی
این استان به لحاظ اجتماعی ترکیب قومی گوناگونی دارد که شامل اقوام فارس، ترک، تات، و غیرهاست. و اصلیترین منطقهٔ تاتنشین ایران است و بیشتر تاتها در شهرستان تاکستان زندگی میکنند. و به لحاظ صنعتی یکی از مراکز مهم صنعتی کشور محسوب میگردد. استقرار این استان در نزدیکی تهران و عامل ممنوعیت احداث صنایع در محدوده ۱۲۰ کیلومتری تهران، متقاضیان ساخت واحدهای صنعتی را به سرمایهگذاری در این استان ترغیب کردهاست. این استان در زمینه دامپروری و پرورش طیور نیز از موقعیت با اهمیت و ممتازی برخوردار میباشد.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «جغرافیای انسانی». شبکهٔ اطلاعرسانی استان قزوین. بازبینیشده در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۱۰.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «زبان و دین مردم استان قزوین». صدا و سیمای مرکز قزوین. بازبینیشده در مارس ۲۰۱۰.
- ↑ Qazvin.Net ::|| Qazvin Province Information Network ||:: - روستاهای کوهین و بیدستان شهر شدند
- ↑ Mohammad Jalal Abbasi-Shavazi, Peter McDonald, Meimanat Hosseini-Chavoshi, «The Fertility Transition in Iran: Revolution and Reproduction», Springer, 2009. pp 100-101: "The first category is 'Central' where the majority of people are Persian speaking ethnic Fars (provinces of Fars, Hamedan, Isfahan, Markazi, Qazvin, Qom, Semnan, Yazd and Tehran...
- ↑ معرفی استان قزوین
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی». درگاه ملی آمار. بازبینیشده در ۱۷ مارس ۲۰۱۰.
[ویرایش] منابع
- مرکز ملی آمار ایران
- قزوین گردشگاهی برای تمام فصول، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||
|
|||||||
