گردشگری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

گردشگری به طور کلی به عنوان مسافرت تفریحی در نظر گرفته می‌شود. هر چند که در سال‌های اخیر شامل هرگونه مسافرتی می‌شود که شخص به واسطه آن از محیط کار یا زندگی خود خارج شود.

واژه گردشگر از زمانی پدید آمد که افراد طبقه متوسط به مسافران طبقه اشراف پیوستند. از زمانی که مردم جامعه داراتر شده و عمرشان طولانی‌تر شد، این امر ممکن و بدیهی شد که مردم طبقات پایین و متوسط جامعه که شغل ثابتی داشتند در سلامت و با اندوخته‌ و پس اندازی کافی بازنشسته شوند.

اغلب گردشگرها بیش از هر چیز به آب و هوا، فرهنگ با طبیعت مقصد خود علاقمند هستند. ثروتمندان همیشه به مناطق دوردست سفر کرده اند، البته نه به صورت اتفاقی، بلکه در نهایت به یک منظور خاص: برای دیدن ساختمان‌های معروف و آثار هنری دیگر. آموختن زبان‌های جدید و چشیدن غذاهای متفاوت .

گردشگری سازمان یافته امروزه یک صنعت بسیار مهم در تمام جهان است. بخش عمده اقتصاد ملی به شدت به توریسم غير وابسته است.

گاهی اوقات واژه گردشگری به صورت کنایه آمیز استفاده می‌شود. برای نشان دادن علاقه‌ای سطحی به جوامع و شگفتیهای طبیعی که گردشگرها از آن دیدن می‌کنند.

فهرست مندرجات ۱ تاریخچه ۱.۱ سلامت توريسم و مسافرت تفريحي ۱.۲ توريسم زمستاني ۱.۳ مسافرت دسته جمعي ۱.۴ توريسم گروهي بين المللي ۲ پیشرفتهای اخیر ۳ اشكال خاص توریسم ۴ بحثهایی در مورد توریسم ۵ اهمیت گردشگری ۵.۱ افزایش در آمد ۵.۲ ایجاد شغل ۶ گونه‌های گردشگری ۷ نواحی عمده گردشگری ۸ جستارهای وابسته ۹ پیوند به بیرون ۱۰ منبع

[ویرایش] تاریخچه

افراد ثروتمند معمولاً به اقصی نقاط جهان سفر می كنند تا شاهكارهای هنری را ببینند، زبان های جدید بیاموزند، با فرهنگ های جدید آشنا شوند و یا خوراكی های جدید نوش جان كنند. از زمان پیدایش جمهوری روم، منطقه بائی یكی از مناطق ساحلی معروف برای افراد متمول بوده است.

اصطلاحات "توریسم" و "توریست" اولین بار در سال 1937 توسط جامعه ملل مورد استفاده قرار گرفتند. توریسم به عنوان سفر افراد به خارج از كشور و با مدت زمان بیش از 24 ساعت اطلاق می شود.

[ویرایش] سلامت توريسم و مسافرت تفريحي

تاريخچه توريسم در اروپا به سفرهاي زائران قرون وسطي بر مي گردد. زائران كانتربري تيلز مسافرت خود را مسافرتي مذهبي دانسته و آن را تجربه اي درروز تعطيل مقدس خود تلقي مي كردند (اصطلاح روز مقدس (holiday) از "holy day" گرفته شده و به فعاليت هاي تفريحانه مربوط مي شود). زائران فعاليت هايي را آغاز كردند كه هنوز هم آنها را مي توان مشاهده كرد مثلاً سوغاتي آوردن از سفر، باز كردن حساب هاي اعتباري در بانك هاي خارجي (كه در قرون وسطي شبكه هاي بين المللي يهوديان و لمباردها را تغذيه مي كردند) و استفاده از فضاي موجود در اشكال مختلف حمل و نقل )مانند استفاده زائران سانتياگو و كومپستلا از كشتي هاي شراب انگليسي در قرون وسطي كه شراب را به بندر ويگو اسپانيا منتقل مي كردند) . هنوز زائران در صنعت توريسم جايگاه مهمي دارند و از ميان آنها مي توان به لردها و ناك هاي ايرلند اشاره كرد كه اهميت فوق العاده اي دارند. اشكال مدرن تر زيارت در گريسلند و مقبره جيم موريسون در قبرستان پروه لاكايز ديده مي شود.

در طي قرن شانزدهم در انگلستان كاملا مرسوم بود كه افرا را با تورهاي بزرگ اعزام نمايند پسران افراد برجسته و متمول يا به اصطلاح نجبا و اشراف را به تورهاي بزرگ اروپا گسيل مي داشتند تا تجربه كسب كنند. قرن هيجدهم عصر طلايي تورهاي بزرگ بود و بسياري از بازديدكنندگان توري در رم با علامت پمپيو باتوني ممهور مي شدند. اگر بخواهيم چيزي را همتاي تورهاي بزرگ آن ايام نام ببريم مي توانيم تورهاي بزرگ به تورهاي بزرگ و دسته جمعي ايام تعطيل اشاره كنيم كه شركتهايي چون سوان – هلنيك آنها را به اجرا مي گذارند.

توريسم سلامت و درمان هم هميشه وجود داشته ولي تا قبل از قرن هيجدهم اهميت چنداني براي آن قائل نبودند در انگلستان اين توريسم به شهرهاي داراي چشمه هاي آب گرم اختصاص داشت و عموما مناطقي كه آبهاي معدني داشتند براي درمان امراض مختلف از بيماريهاي رودي گرفته تا كبدي و برونشيت مورد توجه قرار مي گرفتند. حمام آب گرم بسيار متداول بود ولي استفاده از بوكستون ، هاروگيت و چاههاي تون برنج نيز در كنار ديگر پروژه هاي درماني رونق گرفتند. البته مردم براي سرگرمي و تفريح هم به اين مناطق سر ميزدند بويژه براي استفاده از آبها ، چشمه هاي آب گرم قاره اي نظير كارلزباد هم مسافران بسياري را در قرن نوزدهم جذب مي كردند.

مي توان گفت كه بريتانيا مركز استفاده از سواحل در ايام تعطيل بود در سفر به سواحل مردم سعي مي كردند از روشهاي تفريح دولتمردان تقليد كنند. جرج سوم بريتانياي كبير يا پادشاه جرج سوم هرگاه دچار ناخوشي ميشد به طور مستمر به وپموت ميرفت در آن زمان برخي از پزشكان حمام گرفتن با آب دريا را براي درمان توصيه مي كردند و اين رويه به كمك پرنس ريجفت كه بعدها جورج چهارم لقب گرفت به رويه را عمومي كرد. وبراي نيل به هدفش به كرات به پرايتون سفر مي نمود.

برخي از مسافران انگليسي پس از بازديد از نواحي گرم جنوب اروپا تصميم گرفتند در فصل سرما بقيه زندگي خود را در آنجا سپري كنند. Cox & Kings اولين شرکت مسافرتی رسمی بود که در سال 1758 به وجود آمد.

سفر تفريحي از ابداعات انگلستان بود و ريشه در عوامل جامعه شناختي داشت . بريتانيا نخستين كشوراروپايي بود كه انقلاب صنعتي را آغاز نمود و جامعه صنعتي نخستين جامعه اي بود كه فرصت تفريح را براي تعداد روز افزوني از مردم فراهم مي آورد. در شروع كار اين تفريحات براي طبقه كارگري ممكن نبود بلكه صاحبان ماشين توليد مالكين كارخانجات و تجارو اقتصاد مدارها از اين فرصت بهره مند بودند. بدين ترتيب طبقه متوسط هم پديد آمد.

در نامگذاري بسياري از اين مناطق ردپايش از اصل و ريشه بريتانيايي ديده مي شود. مثلا در نيس كه اولين مركز تفريحي ايام تعطيلات در فرانسه بود مراسم ويژه اي در روز پرومنايد دس آنگلايس برگزار مي شود. در بسياري از ديگر ايام تاريخي قاره اروپا و حتي نامگذاري هتل هاي قصرگونه نيز اين قاعده مستثني نيستند و نامهايي چون هتل بريستول ، كارلتون و مجستيك جملگي نشان از تاثير گذاري هاي مشتريهاي انگليسي دارند.

[ویرایش] توريسم زمستاني

وزرشهاي زمستاني عمدتا" از اختراعات طبقات مرفه بريتانيا هستند كه در بدو امر در روستاهاي زرمات ، والايس و سنت موريتس سوئيس در سال 1864 مطرح و معرفي شده اند.

نخستين تور ورزشي زمستاني براي ايام تعطيل يا تعطيلات زمستاني در سال 1903 عازم آولبودن شد كه آن هم در سوئيس بود. ورزش سازماندهي شده در بريتانيا پيش از رسيدن به كشورهاي ديگر به رونق رسيده بود. واژگان ورزش شاهد اين مدعا هستند از جمله : راگبي ]] فوتبال و بكس كه تماما ريشه انگليسي دارند حتي تنيس كه يك ورزش اصيل فرانسوي است از سوي بريتانيايي ها جنبه رسمي پيدا كرد و قانونمند شد و حتي اولين ميزباني رقابتهاي قهرماني در قرن نوزدهم را عهده دار شد ( درويمبلي ) ورزشهاي زمستاني پاسخ طبيعي به نياز كلاس خاصي به تفريح درسردترين فصل سال بود.

[ویرایش] مسافرت دسته جمعي

مسافرت دسته جمعي تا دو شرط تامين نشود به فعليت در نمي آيد.

• پيشرفت در تكنولوژي كه حمل و نقل جمع زيادي را ممكن مي سازد. بدون اينكه نيار به فضا و زمان زيادي داشته باشد تا به مراكز تفريحي برسند.
• عده بيشتري شروع به استفاده از اوقات فراغت نمايند.

پدر توريسم گروهي نوين توماس كوك بود كه در 5جولاي 1841 اولين تور بزرگ گروهي را سازماندهي كرد. او ترتيب سفر يك گروه . 57 نفري با هزينه هر نفر يك شيلينگ را براي كاركنان راه آهن داد كه از ليچستر به لاگ بورو به مسافت 11 مايل را طي نمودند. كوك عملا در هر بخش از سفر تنها جزئي از هزينه هاي هر نفر را پرداخت مي كرد مثلا براي پرداخت تمام بليط هاي قطار از تخفيف مبتني بر قرارداد با راه آهن استفاده مي شد. از امتيازات حذف مبالغ ورودي در تفريحگاه هاي خصوصي هم استفاده كردند. روش نرخ گذاري غذا هم روش پرداخت ورودي ثابت به ازاي هر نفر و آزاد بودن صرف هر نوع غذا بود كه معمولا در جشن ها و تعطيلات از اين سيستم نرخ گذاري استفاده مي شد. توماس كوك تدارك ارائه بسته هاي ايام تعطيل حاوي لوازم مورد نياز مسافران را ديد كه البته در انگلستان و سپس در سراسر اروپا عرضه مي شدند. چيزي نگذشت عده زيادي به تقليد از وي روي آوردند ( مثل انجمن توريسم پلي تكنيك ، دين وداوسون و غيره ) ودرنتيجه اين ضعف به سرعت در بريتانيا رشد كرد در عصر ويكتوريا رشد اصلي در ميان طبقه متوسط جامعه بود كه در مشاغل خود از مرخصي برخوردار شده بودند و مي توانستند به سفرهاي تفريحي بروند و حتي مدتي در سفر اقامت هم داشته باشند اقامتگاه انان نيز توسط سازمانهاي كارفرما تحت عنوان مسكن اداري تامين مي شد. قانون تعطيلي بانك 1871 براي كارگران حق قانوني استفاده از تعطيلات را به ارمغان آورد اگرچه در آن هنگام براي اين مدت حقوقي به كارگان پرداخت نمي شد. در ربع چهارم قرن نوزدهم ، تعطيلات كارگري در بريتانيا كاملا جا افتاد و بيشتراين ايام هم صرف تفريح در ساحل مي شد. گسترش راه آهن در قرن نوزدهم منجر به رشد شهر هاي ساحلي بريتانيا گرديد و آنها را از مراكز روستايي دور افتاده به شهرهاي پررونق تبديل ساخت . در پي ساخت خط راه آهن بلك پول به فيلت وود و سرمايه گذاري هاي خود شركت راه آهن مناطق تفريحي بسياري در اين امتداد شكل گرفتند از جمله موركامبي و كليتر وپس از ديگر مراكز مي توانيم به اسكاربورو در يورك شاير اشاره كنيم ؛ ص 5 وستون – سوپر – مير كه براي مردم نواحي بريستول نباشد و اسكگنس كه ساكنين نواحي صنعتي شرق ميدلندز به آن سرو شكل داده بودند نيز از همين زمره هستند. كوكينز در لندن مركز تفريحي مهم در جنوبي تريم نقاط ساحلي اين كشور شد. همچنين استفاده از قايقهاي پدالي در رودخانه تايمز به همراه مراكز تفريحي براو داستيرز ؛ برايتون ؛ و ايست بورن از راههايي بودند كه راه آهن در حوزه هاي مختلف مثل بورنماوس بورگنورريگز و وي موث سبب رونق سفرهاي توريستي بودند. توريسم به مدت يك قرن هنجار محسوب مي شد و مسافرت خارجي صرفا مخصوص اغنيا و شخصيت هاي فرهنگي بود. برخي از اهداف و مقاصد درون كشور مثل درياچه ديستريك ليك واسنودونيا براي ساكنين – هاي شهرها جذابيت زيادي داشتند و چشم انداز بسيار زيبايي داشتند در دهه 1930 مراكز كمپ تفريحي ويژه ايام تعطيل ظهور يافتند ولي اين پديده در دوران پس از جنگ به شدت رونق يافت . از جمله اين اردوگاههاي مشهور مي توان به بولتينز و پونتيس اشاره كرد ولي شهرت آن ريشه در سفرهاي اتباع خارجي و مواجهه روز افزون با جاذبه هاي آنها براي توريسمها داشت . هرچه به اواخر قرن بيستم نزديك تر مي شديم بازار توريسم در داخل كشور داغ تر و داغ تر مي شد و رفته رفته به شركتهاي هلني هم تعميم يافت مثل شركت سنتز پاركز . شركت Cox & Co كه بعدها به Cox & Kings تغيير نام داد از سال 1758 فعال بوده است و كار اصلي آن تمهيدات جابجايي ارتش بريتانيا در سراسر اروپا بوده در حاليكه بعنوان يك عامل اصلي براي هنگ هاي مختلف ارتش فعاليت ميكرد اقدامات پرداخت حقوق ، تامين پوشاك و ملزومات سفر نظاميان را هم به عهده داشت . در قرن نوزدهم شبكه دفاتر كار آنان حاوي بانك و دفاتر مسافران هم ميشد. بعدها فعاليت گسترده اي در هند و حمل و نقل دريايي دريايي در فرانسه و خاورميانه را هم به كارهاي خود اضافه نمود. مرخصيهاتي با حقوق از ديگر عوامل تاثيرگذار بر توسعه صنعت گردشگري بود:

• 5/1 ميليون كارگر در سال (1925) از اين امتياز برخوردار شدند.
• وتا سال 1939 اين جمعيت به 11 ميليون نفر ( يعني 30درصد جمعيت در خانواده ها ) رسيد.

در ايالات متحده اولين تفريحگاه هاي بزرگ ساحلي دنيا به سبك و سياق اروپايي در آتلانتيس سيتي، نيوجرسي احداث شدند. در قاره اروپا اولين مراكز تفريحي عبارت بودند از اوستند براي مردم بروكسل و بولون – سور- من پاس دوكالايس و ديويل (كالوادوس ) ( براي پاريسي ها ).

[ویرایش] توريسم گروهي بين المللي

سرعت زياد قطار به معني قابليت توسعه صنعت توريسم در عرصه بين المللي بود. مي توان سفرهاي دريايي آسان را هم به آن اضافه كرد. تا سال [[ 1901 تعداد افرادي كه از كانال انگيس به طرف فرانسه با بلژيك مي رفتند به نيم ميليون نفر در سال رسيد. شركتهاي كشتيراني نگران كابينهاي خالي كشتيهايشان بودند. مثلا شركت ناوبري پنينسولار و اورينتال استيم دريافت كه عمده مسافران آنان به هند و خاور دور در مارس سوار كشتي مي شوند. متعاقبا ترتيبي دادند تا مردم ايام تعطيل را بارغبت بيشتري در مسير دريايي لندن به ليبسون و جيبرالتار بگذرانند. ديگر شركتها نيز كشتيهاي قديمي خود را در مسير گشت هاي تابستاني قرار دادند.

اما عصر واقعي مسافرتهاي جمعي و گروهي بين المللي پس از جنگ جهاني دوم با مسافرتهاي هوايي، رشد بيشتري يافت . در دوران پس از جنگ ، بخش عمده هواپيماهاي ترابري مثل داگلاس داكوتا كه از اعتماد و قابليت بالايي برخوردار بود با همراهي خلبانان نظامي به كار حمل و نقل مسافر پرداختند. و به صورت پروازهاي چارتر وارد عمل شدند. متخصصين توريسم هم براي پروازهاي اروپايي مثل پاريس و اوستند از آنها استفاده مي كردند. ولاديمير رايتس روش نويني را براي توريسم در 20 مي 1950 در شركت جديد التاسيس افق ، يا هورايزن ابداع كرد و طي آن سفر دوهفته اي به كالوي را طراحي نمود. سفر با اين تور اختصاصي براي هر نفر 32 پوند و 10سنت بود. مسافران مي توانستند درچادرهاي سفر بخوابند روي دو وعده غذا و شراب محلي بخورند. چنين سفري براي مردم جنگ ديده جنگ جهاني دوم بسيار روحيه بخش بود. ظرف مدت 10 سال شركت وي توريسم گروهي را شروع كرده بود و مقاصد پالما دومايوركا (1952) ، لوردس (1953) كوستا براوا (1954) آلگيرو ( 1954) دمينوركا (1955) پورتو (1956) كازابلانكا (1957) و كاستا دلسول (1959) را پوشش مي داد.

اما اين تورها با خطوط هواپيمايي ارزان و بوسيله پكيج هاي توريسمي بيم المللي انجام مي شدند. معرفي سيستم قانونمند خطوط هواپيمايي پس از جنگ نيز از عوامل موثر در توسعه صنعت گردشگري بود موافقتنامه هاي دو جانبه سبب تثبيت قيمت بليط هواپيماها مي شد و همين امر صندليهاي خالي هواپيما را به حداقل مي رسانيد. بويژه اينكه خريد يكجاي انبوه بليط ها توسط تورهاي جمعي متضمن سود اقتصادي اين خطوط مي باشد. و بدين سان اساس تورهاي گروهي نوين بنا نهاده شد. اين پيشرفت ها با افزايش جدي كيفيت استانداردهاي زندگي در بريتانيا همراه شدند. و در اواخر دهه 1950 بود كه هارولد مكميلان جرات كرد مدعي شود " هرگزچنين تجربه خوبي نداشته ايد. " همچنين در اواخر اين دهه تحول چشمگير ديگري حادث شد. افت ارزش پزوتا سبب شد كه اسپانيا مقصد خوبي براي توريسمها شود ارزاني نرخ اسكان توريستهاي زيادي را جذب كرد. توريسم گروهي در اين ايام به شدت رونق گرفته بود و ميدان آنها در پي افزايش فرصتهاي گردشگري و كاهش نرخ ها در كشورهاي ديگري بودند كه استاندارد زندگي در آنها پايين تر باشد. اما نقاط فقير دنيا كه در آن ايام شاهد جذب توريست بودند با رشد استانداردهاي زندگي مواجه شدند و از قبل توريسم سود سرشاري كسب كردند. اسپانيا و جزاير بالريك از مقاصد اصلي توريسم شدند و در دهه 1980 توسعه در آنها به اوج خود رسيد. در عين حال متوليان صنعت توريسم در بريتانيا آنگارو را در پرتغال بنا كردند. جستجوي بي وقفه براي يافتن مقاصد جديد و ارزانتر سبب شد اين صنعت به جزاير يونان ، ايتاليا ، تونس مراكش بخشهايي از سواحل تركيه و اخيرا" كراوسي كشيده شود. امروزه براي كارگراني كه در لندن زندگي مي كنند دسترسی به ونيز به مراتبسهده تر از دسترسی به برايتون در 100 سال قبل است. اين تحولات سبب شد تا از دهه 1970 به بعد سواحل بريتانيا از رونق بيافتند. برخي از اين نواحي ساحلي مثل نيوبرايتون كلا از بين رفتند ص 7 برخي ديگر هم دوباره خود را احيا كردند و امروزه شاهد سفرهاي روزمره و حضور گردشگران در ايام تعطيل آخر هفته هستند.

[ویرایش] پیشرفتهای اخیر

طی چند دهه اخیر شاهد رشد چشمگیر توریسم ، بویژه در اروپا، بوده ایم و سفرهای بین المللی برای تعطیلات كوتاه بسیار مرسوم شده است. توریستها از درآمد بیشتر و اوقات فراغت بیشتری برخوردار شده اند. همچنین از سطح تحصیلات و ذائقه های متنوع بیشتری هم بهره می گیرند. لذا امروزه بیش از هر زمان دیگری در پی كیفیت برتر هستند ودرنتیجه :

• بازار توریسم گروهی برای استفاده از آفتاب دریا و شن به شدت تفكیك شده است. مردم به صورتهای كاملا اختصاصی این جذابیتها گرایش نشان می دهند مثلا "كلوپ 30-"18 از هتل های آرامتر و مجلل تری برخوردار است و افراد بیشتری را جذب می كند.
• مردم از مکان های تفریحی اروپایی و بریتانیایی گرفته تا هتل های روستایی را برای اقامتهای تفریحی كوتاه خود انتخاب می كردند.
• مردم برای بازدید از مراكز خاصی كه جاذبه و فعالیت های خاصی را انجام می دهند استقبال می كنند.
• پیشرفت های زیرساختارهای تكنولوژی و ترابری ( بویژه پس از اختراع جمبوجت ) انواع سفرهای ایام تعطیلات را مطرح كرده اند.
• بازار سفرهای گشت و گذاری در ایام تعطیل رونق گرفته است.
• مسافرتهای طولانی مدت به مقاصد دوردست مثل تایلند یا كنیا مرسوم شده اند.
• پدیده پروازهای ارزان قیمت به كمك نسل جدید فرودگاه های كوچك محلی بوجود آمده است .

همچنین تغییراتی در سبك زندگی ایجاد شده كه تعاریف فعلی توریسم رازیر سوال برده اند. برخی مردم (بویژه افرادی بالای سن 45 سالگی و بازنشستگان ) به سراغ توریسم رفته و بعضا تمام سال را با این تورها می گذرانند. هفته ای چند بار در خارج از منزل غذا می خورند به تئاتر می روند ، به گشت و گذارهای روزانه می پردازند و درسال نیز چند بار مسافرت می كنند. بخش اعظم این تغییرات به تنوع خرید منجر شده اند. امروزه خرید انواع محصولات توریستی از طریق اینترنت صورت می گیرد. برخی از سایت های اینترنتی تخفِف های زیادی را برای این محصولات در نظر گرفته اند که با هدف جلب مشتری صورت می گیرد. البته گاهی در این صنعت اختلالاتی هم بروز می كند مثل واقعه 11 سپتامبر 2001 و تهدیدات تروریستی علیه مراكز توریستی مثل شهرهای اروپایی و بالی. برخی مراكز توریستی مثل كاستا دل سول ، بالیرس و كانكن به دلیل تغییر سلیقه مردم شهرت خود را از دست داده اند. چرا كه با سایر مراكز تفاوت های زیادی دارند. ساخت وساز و تخریب طبیعت نیز اغلب می تواند جلوه های زیبایی مناطق مذكور را تغییر داده و كاهش توریست را سبب شود. این وضعیت در كاستا براوا در اسپانیا طی دو دهه 1960 و 1970 كاملا مشهود بوده است. امروزه تنها 11% منطقه و فضای سبز آن دست نخورده باقی مانده است که این امر باعث ایجاد بحران در امر جذب توریست در این منطقه شده است. توریسم پایدار با وقوف مردم نسبت به اثرات چشمگیر این صنعت بر جوامع شهرت بیشتری پیدا می كند. توریسم در حال حاضر در كشورهای در حال توسعه روبه رشد نهاده و بویژه در فعالیت های اقتصادی آنها اهمیت فوق العاده ای دارد و از عناصر اصلی درآمد ناخالص ملی محسوب می شود. در سالیان اخیر تعطیلات دوم یا همان تعطیلات رسمی در میان اقشار مردم از جمله درآمد زایی بیشتر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. تركیبات خاص در پكیج های توریستی و مراكز عرضه این خدمات مثل مراكز اسكی كه در پایان هفته مورد توجه قرار می گیرند یا در ایام تعطیل پایان هفته به پارك ملی یاشهری زیبا می روند به این درآمد زایی كمك كرده است. در 26 دسامبر سال 2004 در اثر واقعه سونامی كه به علت زمین لرزه شدید اقیانوس هند در گرفت و مرز كشورهای آسیایی این اقیانوس و مالدیورا درنوردید هزاران تن ناپدید شدند و بسیاری از توریستها جان باختند. این واقعه و عملیات پاكسازی این مناطق سبب شد تا در صنعت توریسم در منطقه به شدت آسیب ببیند.

[ویرایش] اشكال خاص توریسم

طی چند دهه اخیر اشكال دیگری از توریسم شهرت بیشتری پیدا كرده اند. برای نمونه می توان به این اشکال اشاره کرد:

• " مسافرت ماجراجویی " كه در آن از نواحی ناهمواربازدید می شود یا ورزشهای ماجراجویانه مثل كوهنوردی و قدم زدن (پیاده روی )انجام می گیرد.
• " مسافرت كشاورزی " مسافرت مبتنی بر صنعت كشاورزی كه به پشتیبانی از اقتصاد کشاورزی بومی منطقه انجام می شود.
• " مسافرت نیاشناسی " (كه آنرا مسافرت نسب شناسی ) هم می گویند و هدف از آن سفر به دیار آباء و اجدادی و زادگاه نیاكان و گاهی آشنا شدن با فامیل می باشد.
• " مسافرت مِیزی " و" مسافرت مجازی " كه در آن فرد به صورت فیزیكی سفر نمی كند بلكه از طریق اینترنت، كتابها ، تلویزیون و غیره به كشف دنیا می پردازد.
• " مسافرت صوتی " شامل تورهای صوتی در حین قدم زدن وسایر اشكال راهنمایی صوتی مثلا در موزه ها و نیز كتب سفرشنیداری می شود.

مسافرت فروشگاه كتاب این سیستم اقدامی است در جهت حمایت از فروشگاه های مستقل كتاب و صاحبان آنها را ترغیب می كند كه كتابهای خود را به اقصی نقاط دنیا برده و عرضه نمایند.

• " مسافرت فرهنگی " شامل توریسم شهری بازدید از اماكن و شهرهای تاریخی و دیدنی مثل برلین ،كاتماندو ، لاهور ، لیما ، بوینس آیرس ، لندن ، پاریس ، دهلی ، رم ، پراگ ، دوبروفنیك ، پكن ، استانبول ، كیوتو، ورشو و مشاهده میراث فرهنگی آنان می شود. این گردَش می تواند حاوی تجربه واقعی و تخصصی فرهنگی هم باشد مثلا در توریسم موزه هنری كه در آن افراد از انواع موزه ها بازدید می كنند یا توریسم اپرا كه در آن از كنسرت ها و اپراها دیدن می شود.
• " مسافرت تاریك " این نوع از توریسم به منزله سفر به مناطق مرتبط با موضوع مرگ رنج است . اولین تور از این دست سفرهایی بود كه به لیك هورست انجام شد تا از محل سقوط كشتی فضایی هیندربرگ در نیوجرسی بازدید به عمل آید.
• " مسافرت مصیبت " سفر به مناطق مصیبت زده است كه هدف اصلی نه كمك به مردن بلكه دیدن صحنه های جالب است. اگر این بازدیدها مانع عملیات امداد و نجات و كارهای تعمیراتی باشد می توان مسئله سازهم بشود.
• " مسافرت دارو و مواد مخدر " این نوع توریسم به سفرهای خاصی اطلاق می شود كه با هدف تهیه دارو اعم از نوع مجاز و غیر مجاز آن انجام می گیرند.
• " مسافرت زیست محیطی " در این نوع گردش كمترین اثر سوء بر محیط زیست ایجاد می شود مثلا تورهای صحرایی كنیا ، گردش در جنگلهای بارانی بلیز و پیاده روی در لاپلاند یا در پاركهای ملی .
• " مسافرت تحصیلی " شامل سفر به مراكز تحصیلی یا بازگشت به زندگی جنگلی یا سایر نقاطی می شود كه در آنها می توان انواع كلاس ها را تجربه كرد. مثل كلاسهای آشپزی صنایع دستی و غیره.
• " مسافرت افراطی " شامل سفر به نقاط خطرناک و دارای ریسک بالا
• " مسافرت قمار " مثل سفر به شهر آتلانتیك در نیوجرسی لاس وگاس در نوادا پالم اسپرینگ در كالیفرنیا [[ماكائو[[ یا مونته كارلو برای انواع قمار در كازینوها .
• " گردش در باغ " بازدید از [[ باغهای گیاه شناسی در مناطق معروف از نظر تاریخ گیاه شناسی مثل ورسیلز و تاج محل .
• " مسافرت میراث " بازدید از نواحی تاریخی مثل رم ، آتن ، كراكو یا مراكز صنعتی مثل كانال ها و راه آهن ها ورزم گاههای قدیمی و غیره .

مسافرت سلامت معمولا برای فرار از شهرها وگریز از استرس یا شاید برای لذت بردن از آفتاب و غیره می باشد. اغلب به استراحت گاه ها و یا "چشمه های آب گرم".

• " مسافرت سرگرمی " گردش به تنهایی یا گروهی برای مشاركت در سرگرمی ها، دیدار با دیگران، و افرادیكه علایق مشابهی را دنبال می كنند یا مایلند تجربه ای خاص در مورد یك سرگرمی داشته باشند. مثل تورهای باغی رادیوی آماتور گردش های DX- یا سیركهای رقص میدانی .
• " مسافرت جامع " ویژه كسانی كه ناتوانی یا محدودیت های كاركردی دارند. در بعضی از مناطق به آن "توریسم همگانی" گفته می َود. اساس كار آنها را اصول طراحی و توسعه مقصد جهانی تشكیل می دهد.
• " مسافرت پزشكی " مثل
  • انجام امور خاص پزشكی كه در كشور خاصی غیر قانونی محسوب می شود مثل سقط جنین و]]مرسی کیلینگ[[
  • برای مراقبت های پیشرفته پزشكی كه در كشوری وجود ندارد.
  • درمواردی كه اقدامات پزشكی با نوبتهای طولانی همراه باشد.
  • بهره مندی از مراقبت درمانی ارزان و یا رایگان
• " مسافرت فرهنگ پاپ " – گردشی که در آن افراد از محل خاصی دیدن می كنند و عموما در پی دیدن فیلم یا خواندن مطلبی در مورد آن هستند.
• " مسافرت دائمی " افراد ثروتمند همیشه در سفرهای شغلی و حرفه ای هستند و برخی از آنها با هدف گریز از مالیات و اینكه ساكن كشور خاصی محسوب نشوند از این نوع گردش استفاده می كنند.
• "مسافرت زیارتی " زائران اماكن مقدس قدیمی (مثل برخی نقاط زیارتی در رم و]]سانتیاگو دی كامپوستلا ]] ویژه كاتولیك ها)، معابر و عبادتگاه های ویژه هندوان و بودائیان ، مونت آتوس یا كلیساهای رنگ آمیزی شده شمال مولداوی برای ارتودكسها و مراكز مذهبی مانند مساجد و مقبره ها و غیره .
• " مسافرت جنسی " كه به سفر با قصد برقراری رابطه جنسی به خصوص با زنان جن ده انجام می شود.
• " مسافرت تک نفره " كه به سفر یك نفره اطلاق می شود.
• " سفر ورزشی " یكی از راههای گذراندن تعطیلات پرداختن به ورزشهایی چون اسكی گلف و شیرجه است . سفر برای تماشای رویدادهای ورزشی بین المللی مهم مثل جام جهامی فوتبال یا همراهی تورهای the Ashes.
• " توریسم فضایی " سفر به]] فضای خارجی یا با سفینه فضایی [[ .
• "سفر بی هدف((Vacilanco" به سفری گفته می شود كه در آن فردی سفر را از مقصد سفر مهمتر می داند و دائما بدون هدف خاصی رهسپار مسافرت می شود.
• "سفر شرابی " بازدید از مناطق تهیه شراب باغهای انگور ویژه تولید شراب میخانه ها مراكز چشیدن انواع شراب جشنواره شراب وامكان خاصی كه با هدف مصرف و خرید شراب فعالیت دارند.

[ویرایش] بحثهایی در مورد توریسم

سازمان توریسم جهانی (UNWTO) پیش بینی می كند كه توریسم بین المللی با نرخ رشد 4% به كار خود ادامه دهد [1] و اروپا تا سال 2020 همچنان پرجاذبه ترین مناطق توریستی جهان خواهد ماند ولی سهم این قاره از 60 درصد در سال 1995 به 46 درصد تقلیل خواهد یافت . این در حالی است كه روند مسافرتهای دور اندكی بیشتر از مسافرت های داخلی خواهد بود و از 18 درصد در سال 1995 به 24 درصد در سال 2020 افزایش خواهد یافت . از زمانی كه تجارت الكترونیكی در اینترنت نزج گرفته محصولات توریسم از جمله پرمعامله ترین اقلام مورد تجارت بوده اند. این محصولات یا سرویسها با نرخ مقبول در شبكه عرضه می شوند. عرضه كنندگان خدمات توریستی ( هتل ها ، خطوط هواپیمایی و غیره ) فروش اینترنتی را در دستور كار خود قرار داده اند و بدین ترتیب تا حد زیادی دست واسطه ها كوتاه شده است . انتظار می رود در زمینه سفر های فضایی طی ربع اول قرن بیست و یكم پیشرفت چشمگیری حاصل شود اگر چه در مقایسه با مراكز سنتی تعداد توریستهای این بخش قابل توجه نخواهد بود مگر اینكه تكنولوژی هایی چون سیستم های حمل به فضا پیشرفت كرده و ارزان تمام شون . پیشرفتهای تكنولوژیكی می تواند هتلهای فضایی را ممكن نمایند و مثلا هواپیماهای خورشیدی با فضاپیماهای بزرگ را عرضه كنند. هتلهای زیر آبی مثل هیدروپلیس هم كه انتظار می رود در سال 2006 در دبی احداث گردد به این مجموعه اضافه خواهند. در اقیانوس نیز توریستها مورد استقبال كشتی های گشتی بسیار بزرگ و بی نظیر و شاید هم شهرهای شناور قرار خواهند گرفت . برخی آینده گراها انتظار دارند هتلهای سیار و پایه داری ساخته شوند كه بتوانند به طور موقت در هر جای كره زمین نصب شوند و هر جا كه ساخت هتل ها از نظر سیاسی اقتصادی یا بنا به ملاحظات زیست محیطی قابل قبول نباشد از آنها استفاده كنند.

[ویرایش] اهمیت گردشگری

[ویرایش] افزایش در آمد

وقتی جهانگردان به کشوری وارد می شوندالزاماً باید هزینه هایی را در ان کشور بپردازند مثل هزینه غذا و هزینه محل اقامت و هتل ومهمانخانه ،هزینه تفریحات،هزینه حمل و نقل، هزینه گشتها،تورها،و همچنین پولی که بابت خرید سوغاتی و کالای بومی کشور میزبان می پردازند و هزینه ورود به موزه یا مکان دیدنی این هزینه ها از طریق ارزی که وارد کشور میزبان می کنند باعث رونق اقتصادی کشور میزبان می شوند به جهان گردان صادرات نامرئی هم می گویند.

[ویرایش] ایجاد شغل

با توسعه فعالیتهای جهانگردی زمینه برای ایجاد اشتغال فراهم می شود و این امر برای کشور هایی که با جمعیت جوان و متقاضی روبه رو هستند بسیار مفید است از هر ده نفر توریست که وارد کشور میزبان می شود یک فرصت شغلی ایجاد می گردد

[ویرایش] گونه‌های گردشگری

گردشگری گونه‌های گوناگونی نیز دارد:

• گردشگری تفریحی: رایجترین نوع جهانگردی.
• گردشگری درمانی: برای بهره‌گیری از آبهای گرم معدنی یا برای بهره‌گیری از امکانات تشخیصی و درمانی کشورهای دارای این ظرفیت.
• گردشگری مذهبی: زیارت و حج و سفرهای دینی بودائیان و هندویان و غیره.
• گردشگری بازاری: سفر گردشی به منظور جانبی خرید و فروش کالا.
• گردشگری همایشی: برای شرکت در همایش‌ها و بازدید از مناطق.
• گردشگری الکترونیک: همان e-Tourism که در بر گیرنده اطلاعات و انجام بخش اعظم سفر به صورت مجازی می باشد.
• بومگردی (اکوتوریسم): گردش در طبیعت

گردشگری ورزشی : به منظور انجام ورزشی خاص یا مسابقات بین المللی

[ویرایش] نواحی عمده گردشگری

1. اروپا و حوزه دریای مدیترانه
2. آسیا
3. آمریکا و کانادا

[ویرایش] جستارهای وابسته

• نشریات گردشگری ایران
• سفر با كوله پشتي
• خدمات مهمان نوازي
• هتل
• فهرست مناطق توريستي معروف
• فهرست انواع مكان هاي اقامتي
• تعطيلات پکیج
• گذرنامه
• زيارت
• شهر سياحتي
• جغرافيايي توريستي
• توريسم در ادبيات
• راهنماي تور
• حمل و نقل
• سازمان جهانگردي جهاني
• رتبه توريسم در جهان
• آكادمي جهاني توريسم
• ویکی سفر

[ویرایش] پیوند به بیرون

ایرداد - مرجع میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی

[ویرایش] منبع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Tourism»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۱٤ می ۲۰۰۸).