کارون
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| کارون | |
|---|---|
 |
|
| سرچشمه | زردکوه، دنا و ارتفاعات لرستان |
| ریزشگاه | اروندرود |
| کشورهای آبگیر | ایران |
| درازا | ۹۵۰ کیلومتر [۱] |
| ارتفاع سرچشمه | - متر |
| میانگین بده | ۴۵۳ متر مکعب بر ثانیه [۲] |
| حوضه آبخیز | ۶۰۰۰۰ کیلومتر مربع [۱] |
رود کارون پرآبترین و بزرگترین رودخانه ایران است. این رود با طول ۹۵۰ کیلومتر طولانیترین رودیست که تنها در داخل ایران قرار دارد و همچنین تنها رود ایران است که بخشی از آن قابل کشتیرانی است. آب آشامیدنی کلانشهر اهواز از رودخانه کارون تامین میشود.[۳]
در حاشیه این رود تمدنهای بزرگی از ایران شکل گرفتهاست. سرچشمه شاخههای اصلی کارون (ارمند و بازفت)، زردکوه بختیاری در استان چهار محال و بختیاری است ولی شاخههای فرعی آن از کوههای مختلف سرچشمه میگیرند مانند خرسان از دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد و دز از ارتفاعات لرستان. این رود، پس از عبور از مناطق کوهستانی و پر پیچ و خم، در منطقهای به نام گتوند وارد دشت خوزستان میشود. رود کارون در شمال شوشتر به دو شاخه تقسیم میشود که در جنوب شوشتر به یکدیگر متصل میشوند. مهمترین شاخهٔ فرعی کارون، رود دز است که در شمال اهواز به کارون ملحق میشود. رود کارون در مرز ایران و عراق، به اروندرود پیوسته و روانه خلیج فارس میشود.
پیچ و خمهای موجود در سر راه این رود، خوزستان را به جلگهای بینظیر تبدیل کردهاست. سدهای مختلفی بر روی این رودخانه ساخته شدهاند که مهمترین آنها، سدهای کارون ۱، کارون ۳، کارون ۴، مسجد سلیمان و در پایینتر، سدهای شوشتر-عقیلی و گتوند میباشند.
روزانه ۲۰ هزار متر مکعب آب از رودخانه کرخه توسط کانالی معروف به کانال شهید چمران به رودخانه کارون منتقل میشود.[۴]
