نفت
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله، به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاست. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارائهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع ممکن است در آینده حذف شوند. |
نَفت مایع غلیظ و افروختنی بهرنگ قهوهای سیر یا سبز تیرهاست که در لایههای بالایی بخشهایی از پوستهٔ کره زمین یافت میشود. نفت شامل آمیزه پیچیدهای از هیدروکربنهایی گوناگون است. بیشتر این هیدروکربنها از زنجیرهٔ آلکان هستند؛ ولی ممکن است از دید ظاهر، ترکیب یا خلوص تفاوتهای زیادی داشتهباشند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] واژهشناسی
ریشهٔ واژهٔ «نفت» از واژهٔ اوستایی «نپتا» گرفته شدهاست. کلدانیان و اعراب آنرا از زبان مادی گرفته و «نفتا» خواندهاند.[۱] در برخی منابع قدیمی به صورت «نفط» نیز آمدهاست. در فرانسه نیز «Naphte» گفته میشود و پیش از آن تا سال ۱۲۱۳ میلادی «Napte» گفته میشد که از واژهٔ لاتین «Naphta» برگرفته شدهبود. ریشهٔ این کلمه واژه یونانی «Naphtha» بهمعنی روغن شرقی میباشد.
کلمهٔ نفت در زبان انگلیسی «پترولیوم» نامیده میشود که از دو کلمهٔ «پترا» (معادل یوانی واژهٔ سنگ) و کلمهٔ «اولئوم» (روغن) تشکیل شدهاست.
نفت مایعی است که عمدتاً از دو عنصر آلی هیدروژن و کربن تشکیل شده و دارای مقادیر کمتری از عناصر سنگین مانند نیتروژن، اکسیژن و گوگرد میباشد و بهصورت طبیعی در زیر زمین و بهصورت استثنایی در روی زمین یافت میشود.
[ویرایش] پیشینه
اقوام متمدن دوران باستان، بهویژه سومریها، آشوریها و بابلیها، در حدود چهارهزار و پانصدسال پیش در سرزمین بینالنهرین (عراق امروزی) با برخی از مواد نفتی که از دریاچه قیر بهدست میآمد، آشنایی داشتند. آنان از خود قیر بهعنوان مادهٔ غیرقابل نفوذ استفاده میکردند. رومیها و یونانیها نیز مواد قیری را برای غیرقابل نفوذکردن بدنهٔ کشتیها بهکار میبردند. همچنین برای روشنایی و گرمکردن نیز از آن بهره میجستند.
با توسعه و پیشرفت تکنولوژی حفاری در اواسط قرن نوزدهم و تکنولوژی تقطیر و پالایش نفت در اواخر قرن نوزدهم و استفاده از آن در موارد غیر سوختی، جهش حیرتآوری بوجود آمد. بطوری که امروزه صنایع پتروشیمی نفش اساسی و بنیادی در رفع نیاز عمومی جامعه به عهده دارد.
[ویرایش] منشأ
بیشتر دانشمندان منشأ تشکیل نفت را گیاهان و موجودات آلی موجود در اقیانوسهای اولیه میدانند.
باقیماندهٔ حیوانات و گیاهانی که میلیونها سال قبل از محیط دریا (آب)، قبل از دایناسورها زندگی میکردهاند، در طی سالها توسط لپههای گل پوشیده شدهاست. برای تبدیل این موجودات به نفت به گرما و فشار مناسب در طول سالیان دراز نیاز میباشد که در صورت وجود این شرایط همراه با سنگ مخزن مناسب نفت بهمقدار زیاد در حوضچهٔ نفتی جمع میگردد.
نفت خام حالت روغنی دارد و بهشکلهای جامد، مایع و گاز دیده میشود. برخی اوقات بهتمام اشکال نفت هیدروکربن نیز گفته میشود. اگر نفت در محلی جمع گردد بهآن محل «حوضچهٔ نفتی» میگویند. از مجموع چندین حوضچهٔ نفتی، یک «میدان نفتی» حاصل میشود. بهسنگ متخلخل دربرگیرندهٔ نفت، «سنگ مخزن» میگویند.
[ویرایش] اکتشاف
یک منطقه انتخابشده را با مطالعهٔ نمونههای سنگی زمین، مورد استخراج قرار میدهند. اندازهگیریها انجام میشود و اگر مکان از لحاظ نفتی مکان موفقیتآمیزی باشد، حفاری آغاز میشود. بالای چاه ساختاری که «دکل» نامیده میشود، برای جادادن وسایل و لولههای مورد استفاده در چاه ساخته میشود. زمانی که حفاری تمام میشود، چاه حفرشده یک جریان ثابتی از نفت را بهسطح زمین خواهد آورد و بهسنگهایی که غالباً از سنگهای رستی تشکیلشده و روی نفت قرار میگیرند، «سنگ پوششی» گفته میشود.
[ویرایش] پالایش
نفت بهصورت خام نمیتواند مورد ستفاده قرار گیرد و باید در پالایشگاه نفت مورد تصفیه قرار گیرد.
[ویرایش] اندازهگیری
نفت را با بشکه میسنجند. هر بشکه حاوی ۱۵۹ لیتر نفت میباشد.
[ویرایش] جستارهای وابسته
- اوپک
- مهندسی نفت
- اقتصاد نفت
- صنعت نفت ایران
- وابسپارش گرمایی
- اکتشاف و حفاری چاههای نفت
- گاز
- فروش نفت توسط بنیاد مستضعفان
[ویرایش] پانویسها
[ویرایش] منابع
- صنایع شیمایی، شیمی نفت، تاریخجهٔ نفت.
- دو قرن سکوت (نوشتهٔ زرین کوب).
- سرگذشت نفت.
[ویرایش] پیوند بهبیرون
