دلفین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری, جستجو
برای دیگر کاربردها، دلفین (ابهام‌زدایی) را ببینید.
دلفین
محدوده زمانی: میوسن پیشین تا امروزه
یک دلفین پوزه‌بطری در حال شنا در موج‌های قایق
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: آب‌بازسانان
زیرراسته: آب‌بازسانان دندان‌دار[پانویس ۱]
تیره: دلفین‌سانان[پانویس ۲] و روددلفین‌واران[پانویس ۳]
گری٬ ۱۸۲۱
سرده‌ها

متن را ببینید.

دُلفین‌ها پستاندارانی دریازی از رده آب‌بازسانان هستند که رابطه نزدیکی با نهنگ‌ها و گرازماهی‌ها دارند. تقریبن چهل گونه دلفین وجود دارد که در ۱۷ سرده طبقه بندی می‌شوند. خانواده دلفین بزرگ‌ترین خانواده زیر راسته نهنگ‌های دندان دار محسوب می‌شوند و در تمام آبهای آزاد جهان و همچنین در بعضی رودخانه‌های در امتداد آب شیرین انتشار دارند. جثه آن‌ها بسته به نژاد فرق می‌کند و از ۱٫۲ متر طول با ۴۰ کیلوگرم وزن (دلفین موئی) تا ۹٫۵ متر طول با ۱۰ تن وزن (نهنگ قاتل) را در بر می‌گیرد. این جانوران گوشتخوار هستند و به گونه عمده از ماهیان و سرپایان تغذیه می‌کنند. دلفین‌ها از باهوش ترین جانداران روی زمین هستند و به دلیل ظاهر دوستانه و جنب و جوش همیشگیشان توجه انسان‌ها در طول تاریخ را به خود جلب کرده اند.

محتویات

[ویرایش] واژه شناسی

نام دلفین از واژه یونانی دلفیس (δελφίς) آمده که مرتبط با واژه دلفوس (δελφύς) به معنای "رحم" در این زبان است. [۱] از این رو می‌توان نام این جاندار را به "ماهی‌ای که دارای رحم است" تعبیر کرد. [۲] نام این جانور درهرمزگان کراره است.دلفین را به زبان محلی در بوشهر پیسو می‌نامند. [۳]

[ویرایش] فرگشت و کالبدشناسی

[ویرایش] فرگشت

استخوان بندی یک دلفین
اسکلت یک دلفین پهلوسفید آرام در موزه استخوان‌شناسی اوکلاهما، اکلاهوما سیتی، اکلاهوما

دلفین‌ها همانند نهنگ‌ها و گرازماهی‌ها نوادگان پستانداران دریایی هستند. اجداد دلفین‌های امروزین نزدیک به ۵۰ میلیون سال پیش در دوره ائوسن وارد دریا شدند. دوره سنگواره‌ای این جانوران از میوسن پیشین[پانویس ۴] تا امروزه است.

اسکلت دلفین‌های کنونی دارای دو استخوان لگنی کوجک و میله‌وار است که گمان می‌رود بقایای اندام وستیجیال باشند. در یک مورد ناعادی در سال ۲۰۰۶ میلادی، یک دلفین پوزه بطری در ژاپن به دام افتاد که دارای باله‌های کوچکی در دو سوی شکاف تناسلی خود بود. به باور دانشمندان این باله‌ها نمونه آشکاری از آن اندام‌های وستیجیال بوده‌اند.[۴]

[ویرایش] کالبدشناسی

کالبدشناسی یک دلفین پهلوسفید آرام که اسکلت، اندام‌های اصلی، دم و شکل بدن را نشان می‌دهد

بدن دلفین‌ها دوک‌وار است که به آن‌ها امکان شناکردن سریع را می‌دهد. دم-باله‌ی آن‌ها برای پیش‌رانش به کار می‌رود و باله‌های کناری نیز برای جهتگیری. باله‌ی فوقانی نیز، در میان نژادهایی که دارای آن هستند، باعث تعادل در هنگام شنا می‌شود.

با وجود تفاوت در نژادها، رنگ بدن دلفین‌ها عمدتن خاکستری سایه‌ای با بخش‌های پایینی روشن‌تر است به همراه خط‌هایی با نما و رنگ‌های گوناگون.

سر بخشی را که وظیفه تولید و دریافت امواج صوتی سونار را دارد در خود جای داده است. این امواج برای موقعیت‌ یابی صوتی به کار می‌روند. تعداد دندان‌های درون فک در بعضی نژادها به ۲۵۰ عدد می‌رسد. دلفین‌ها از سوراخی در بالای سر خود تنفس می‌کنند و نای در جلوی مغز قرار دارد. مغز دلفین بزرگ و بسیار پیچیده است و دارای ساختاری دگرگون از ساختار مغز بیشتر دیگر پستانداران است.

برخلاف بیشتر پستانداران، دلفین‌ها مویی بر بدن ندارند به استثنای تعداد کمی مو دور سر پوزه‌شان که در زمان کوتاهی پیش یا پس از تولد از دست می‌دهند.[۵] تنها مورد استثنا در این قاعده دلفین رودخانه بوتو است که دارای موهای ریز ماندگار بر روی پوزه خود است.[۶] گمان بر این است که این موهای ریز نقش حس لامسه را برای این گونه که دارای بینایی ضعیفی است بازی می‌کنند.[۷]

اندام‌های تناسلی دلفین‌ها در بخش زیرین بدنشان قرار دارند. نرها دارای دو شکاف هستند که یکی اندام تناسلی را پنهان می‌کند و دیگری که پشت‌تر قرار دارد مقعد را. ماده نیز دارای یک شکاف تناسلی است که واژن و مقعد را در بر می‌گیرد. در دو سوی این شکاف تناسلی، دو پستان شکاف مانند نیز وجود دارند.

پژوهشی در سال ۲۰۱۰ میلادی توسط بنیاد ملی پستانداران دریایی ایالات متحده نشان می‌دهد که دلفین‌ها می‌توانند مانند انسان‌ها به گونه‌ای طبیعی از دیابت نوع ۲ دچار شوند؛ یافته‌ای که به درک بهتر از این بیماری و پیدا کردن درمان‌های نو هم، برای انسان و هم دلفین، کمک می‌کند.[۸]

[ویرایش] حس

بیشتر دلفین‌ها توانایی دید بسیار بالایی هم درون آب و هم بیرون آن دارند و نیز می‌توانند امواج صوتی با بسامدهایی ۱۰ برابر و بیشتر از محدوده شنوایی انسان بالغ را بشنوند.[۹] حس شنوایی در این جانوران برای موقعیت یابی صوتی به کار می‌رود، چیزی مشترک در میان همه نژادهای دلفین. گمان بر این است که دندان‌های این جانداران به عنوان گیرنده‌ای به کار می‌روند که موقعیت دقیق اشیا را مشخص می‌سازد.[۱۰] حس لامسه نیز در آن‌ها بسیار پیشرفته است و عصب‌های اعصاب پوستی به ویژه در نواحی پوزه، باله‌های سینه‌ای و بخش‌های تناسلی تراکم زیادی دارند. با این حال دلفین‌ها به دلیل نداشتن اعصاب بویایی و لوب‌های آن، حس بویایی ندارند.[۱۱]

[ویرایش] رفتار

[ویرایش] رفتار اجتماعی

یک گروه از دلفین‌های پوزه بطری اقیانوس هند-اطلس در حال شنا در دریای سرخ

دلفین‌ها اجتماعی اند و در گروه‌هایی با جمعیت‌های گوناگون زندگی می‌کنند. جمعیت یک گروه گاه به ۱۰۰ عدد دلفین می‌رسد. دلفین‌ها با سوت زدن وتولید صدا با هم ارتباط برقرار می‌کنند. آن‌ها همچنین صداهای فراصوت را برای موقعیت یابی صوتی به کار می‌برند. با آنکه عضویت در گروه‌ها انجصاری نیست و از گروه‌های دیگر نیز می‌توانند وارد یک گروه شوند، دلفین‌ها حس همبستگی اجتماعی قوی‌ای دارند و در کنار دیگر اعضای گروه که زخمی یا بیمار شده اند می‌مانند و حتا آن‌ها را به سطح آب می‌رسانند تا نفس بکشند.[۱۲] این نوع‌دوستی منحصر به نژاد خودشان نیست و به دیگر جانوران دریایی نیز کمک می‌رسانند.[۱۳] همچنین دلفین‌ها با حلقه زدن به دور شناگران، آن‌ها را از حمله کوسه‌ها در امان نگه می‌دارند[۱۴] و یا به کوسه‌ها حمله برده تا از منطقه‌ شنای آدمیان دورشان سازند. [۱۵]

دلفین‌ها همچنین نشانه‌هایی از فرهنگ در میان خود نشان می‌دهند؛ چیزی که مدت‌های بسیار گمان برده می‌شد منحصر به نسل بشر و انسان‌های نخستین بوده است. در سال ۲۰۰۵ میلادی در استرالیا گروهی از دلفین‌های پوزه بطری هند-پاسیفیک کشف شدند که به فرزندان خود چگونگی بهره‌گیری از ابزار را یاد می‌دادند. آن‌ها صورت خود را با اسفنج دریایی می‌پوشاندند تا از خود در هنگام یافتن غذا محافظت کنند. این دانش توسط مادران به دخترانشان آموزش داده می‌شود. بهره‌گیری از اسفنج برای محافظت رفتاری برآمده از آموزش است. [۱۶] رفتار آموزش داده شونده‌ی دیگری نیز در میان دلفین‌های رودخانه‌ای در برزیل دیده شده است که در آن دلفین‌های نر از علف‌ها و تکه‌‌های چوب برای نمایش در هنگام جفت‌گیری بهره می‌برند.[۱۷]

دلفین‌ها نسبت به هم پرخاش نیز می‌کنند. هرچه سن یک نر بالاتر رود زخم‌های بیشتری به دلیل گاز گرفته شدن توسط دیگر دلفین‌ها بر بدنش دیده می‌شود. دلفین‌ها این خشونت را در برابر هم به همان دلیل‌هایی انجام می‌دهند که انسان‌ها نسبت به هم؛ برتری در میان گروه و به دست آوردن ماده‌ها. این خشونت گاهی تا به آنجا پیش می‌رود که دلفین بازنده در نبرد ناچار می‌شود گروه را ترک کند.

دلفین‌های پوزه بطری نر به فرزندکشی شناخته شده هستند. دلفین‌ها همچنین بنا به دلایلی ناشناخته گرازماهی‌ها را می‌کشند. این در حالی است که گرازماهی‌ها رژیم غذایی دگرگون با آنچه دلفین‌ها دارند دارا هستند و از این رو رقیب آن‌ها به شمار نمی‌روند.[۱۸]

[ویرایش] تولید مثل و رفتار جنسی

آمیزش جنسی دلفین‌ها از چسباندن شکم به شکم انجام می‌پذیرد. این کار در زمان کوتاهی صورت می‌گیرد، با این حال ممکن است در دوره‌ی زمانی کوتاه چندین بار تکرار شود. دوره بارداری بسته به نژاد متفاوت است؛ برای نمونه برای دلفین توکوشی این زمان ۱۱ تا ۱۲ ماه و برای نهنگ قاتل نزدیک ۱۷ ماه است. در سنین جوانی این جانوران گاه پیش از آنکه به بلوغ برسند رفتار جنسی از خود نشان می‌دهند. سن بلوغ بسته به نژاد و جنس فرق می‌کند.

دلفین‌ها از آن روی که آمیزش جنسی را بنا به دلیل‌هایی به جز هدف تولید مثل انجام می‎‌دهند شناخته شده هستند. آن‌ها همچنین دارای رفتارهای همجنسگرایانه در میان خود هستند. نژادهای گوناگون گاه با دیگر نژادها آمیزش می‌کنند. رفتار جنسی همچنین می‌تواند با خشونت همراه باشد. در این هنگام دلفین نر رفتارهای تهاجمی، چه در برابر ماده‌ها و چه در برابر دیگر نرها، از خود نشان می‌دهد.[۱۹] در مواردی نیز دلفین‌ها رفتار جنسی نسبت به دیگر جانوران، از جمله انسان‌ها، نشان داده اند.[۲۰]

[ویرایش] تغذیه

روش‌های تغذیه‌ای گوناگونی میان نژادهای دلفین وجود دارند که گاهی منحصر به یک نژاد هستند. ماهی و ماهی مرکب غذای اصلی دلفین‌ها را تشکیل می‌دهند. با این حال نهنگ قاتل کوتوله و نهنگ قاتل از دیگر جانداران دریایی نیز تغذیه می‌کنند.

روش معمول در شکار دلفین‌ها به این گونه است که گروهی از آن‌ها با حلقه زدن به دور ماهی‌ها آن‌ها را در گوشه‌ای به شکل توپ گرد هم می‌آورند و سپس با حمله به این «توپ طعمه» ماهی‌های سر در گم را شکار می‌کنند. روش دیگر شکار نیز همراه است با تعقیب ماهی‌ها تا درون آب‌های کم ژرف و در نتیجه رفتن آسان‌تر آن‌ها. در کارولینای جنوبی دلفین‌های پوزه بطری اقیانوس اطلس طعمه را تا گل و لای کرانه دنبال می‌کنند و با گیر انداختن آن‌ها در عمق بسیار کم شکارشان می‌کنند.[۲۱] نهنگ‌های قاتل همچنین برای شکار شیرهای دریایی به کرانه‌ها می‌روند.

گزارش‌های مربوط به همکاری انسان‌ها و دلفین‌ها برای شکار به نوشته‌های پلینیوس نویسنده و فیلسوف طبیعی‌دان رم باستان می‌رسند.[۲۲] نمونه‌های امروزین چنین پدیده‌ای را می توان در لاگونا در سانتا کاتارینای برزیل یافت. در این منطقه دلفین‌ها ماهی‌ها را به سوی کرانه رانده سپس به ماهیگیران پیام می‌دهند تا تورهای خود را پهن کنند. در برابر، جایزه این دلفین‌ها ماهی‌هایی هستند که از تور فرار می‌کنند.[۲۳]

[ویرایش] تولید صدا

نمونه‌ای از صدای تولید شده توسط دلفین‌ها
آوای نهنگ قاتل
آیا مشکلی با شنیدن این پرونده دارید؟ راهنمای رسانه را ببینید.

دلفین‌ها می‌توانند طیف گسترده‌ای از امواج صوتی را با بهره‌گیری از کیسه‌های هوایی که در زیر سوراخ تنفسی سرشان جای دارند، تولید کنند. این جانوران توسط سوت زدن و تولید صداهای تپشی ناگهانی با هم ارتباط برقرار می‌کنند؛ با این حال منشا و گستره‌ی این توانایی ناشناخته است. بعضی دلفین‌ها برای خود سوت یکتایی دارند که مانند امضای شخصی آن‌ها است و با آن می‌توانند خود را مشخص کنند.[۲۴] دلفین‌ها صدای دیگری نیز تولید می‌کنند که نوعی تیک کوتاه است و برای موقعیت یابی صوتی به کار می‌رود. این صدا جهت‌دار است و اغلب به صورت یک سری دنباله دار پدیدار می‌شود که تعداد آن با نزدیک شدن جانور به شی مورد نظر خود افزایش می‌یابد. این تیک‌ها از جمله بلند ترین صداهای تولید شده توسط جانوران دریایی است.[۲۵]

[ویرایش] پرش از آب و بازی

دلفین‌های پهلو سفید اقیانوس آرام در حال پرش از آب

دلفین‌ها گاه از روی سطح آب پرش می‌کنند و یا حزکات آکروباتیک انجام می‌دهند. دانشمندان هنوز درباره هدف اصلی این حرکت‌ها اطمینان ندارند. از جمله گمان بر این می‌رود که پرش از آب روشی برای پیدا کردن مکان گردهم‌آیی ماهی‌ها است که پرندگان دریایی را به سوی خود می‌کشد و یا آنکه این حرکت روشی برای ارتباط بر قرار مردن با دیگر دلفین‌ها است. فرضیه‌هایی نیز در رابطه با آنکه دلفین‌ها با بیرون آمدن از آب سطح بدن خود را از انگل‌ها پاک می‌کنند و یا آنکه تنها به منظور کنجکاوی و سرگرمی به این کار می‌پردازند، وجود دارند.[۲۶] [۲۷]

بازی بخش مهم از رفتار دلفین‌ها را شامل می‌شود. این جانوران با علف دریایی بازی می‌کنند و به جنگ و بازی با دیگر دلفین‌ها مشغول می‌شوند. گاهی نیز به ایجاد مزاحمت برای دیگر جانداران دریایی از جمله مرغان دریایی و لاک‌پشت می‌پردازند. آن‌ها همچنین از سوار شدن بر موج‌ها لذت می‌برند و در کنار موج‌های پدید آمده توسط کشتی‌ها بازی می‌کنند و یا به بازی با شناگران مشغول می‌شوند. دلفین‌های در اسارت گاه در مجموعه‌ای از رفتارهای بازی گونه‌ی پیچیده از جمله تولید با مهارت حلقه‌های حباب درون آب دیده شده اند.[۲۸] [۲۹]

[ویرایش] خواب

حرکت دم برای بالاتر نگه داشتن سوراخ تنفسی از سطح آب در هنگام خواب

در حالت کلی، دلفین‌ها در هنگام خواب دارای یک نیمکره مغزی با فعالیت کم و آرام هستند که به آن‌ها هوشیاری کافی برای تنفس و مراقبت در برابر مهاجمان و دیگر خطرهای احتمالی را می‌دهد. در این هنگام نیمی از مغز استراحت می‌کند و نیمه دیگر بیدار باقی می‌ماند. نشانه‌های مراحل آغازین خواب می‌توانند به گونه همزمان در هر دو نیمکره مغزی پدیدار شوند.[۳۰] [۳۱] [۳۲]

دلفین‌های در اسارت خواب کاملی را تجربه می‌کنند که در آن هر دو چشم بسته می‌شوند و واکنشی در برابر نیروی کم و آهسته‌ی خارجی نشان نمی‌دهند. در این هنگام تنفس به گونه خودکار انجام می‌پذیرد و یک واکنش عصبی ناخودآگاه از سوی دم باعث می‌شود تا سوراخ تنفسی در بالای آب قرار گیرد. دلفین‌هایی نیز که در پژوهش‌ها به حالت بیهوشی برده می‌شوند این رفلکس دم را نشان می‌دهند.[۳۳]

با آنکه چنین واکنشی در نهنگ عنبر نیز دیده شده است مشخص نیست که آیا دلفین‌های آزاد چنین وضعیتی را تجربه می‌کنند یا نه.[۳۴] دلفین رودخانه سند دارای روش خوابی دگرگون با دیگر دلفین‌ها است. این جانور از آنجا که در محیطی با جریان‌های قوی آبی زندگی می‌کند که نیروی ناشی از آن‌ها می‌تواند خطرساز باشد، باید همواره در حال شنا باشد تا آسیبی نبیند. از این رو این دلفین در فاصله‌های زمانی کوتاه که از ۴ تا ۶۰ ثانیه طول می‌کشند چرت می‌زند.[۳۵]

[ویرایش] آسیب شناسی

به جز خطر انسان‌ها و فعالیت‌هایشان، دلفین‌ها به گونه طبیعی دشمنان کمی دارند. بعضی نژادهای دلفین هیچ دشمن طبیعی ندارند و این باعث می‌شود که سر ترین درنده‌ باشند. گونه‌های کوچکتر دلفین، و به ویژه فرزندانشان، دارای دشمنانی از جمله گاوکوسه، کوسه ببری و کوسه بزرگ سفید هستند. با وجود کمیاب بودن این پدیده، بعضی گونه‌های بزرگتر دلفین‌ها از جمله نهنگ قاتل دست به شکار دیگر نژادهای دلفین می‌زنند.

[ویرایش] تهدید از سوی انسان‌ها

Rows of dead dolphin lying on concrete
اجساد دلفین‌های شکار شده توسط ساکنان جزایر فارو، دانمارک

به دلیل فعالیت‌های روزافزون انسان‌ها، بعضی دلفین‌ها از جمله دلفین رودخانه آمازون، دلفین رود گنگ و دلفین رودخانه یانگ‌ تسه در خطر انقراض هستند. یک بررسی در سال ۲۰۰۶ میلادی نشان می‌دهد که دلفین رودخانه یانگ تسه در چین در عمل منقرض شده است.[۳۶]

آفت‌کش‌ها، فلزات سنگین، پلاستیک‌ها و دیگر آلاینده‌های شیمیایی و کشاورزی که در طبیعت به سادگی و با سرعت از میان نمی‌روند می‌توانند در بدن شکارگرانی چون دلفین‌ها انباشته شوند.[۳۷] کشته و زخمی شدن به دلیل برخورد با کشتی‌ها، به ویژه پره‌های پیش‌رانشی آن‌ها، از دیگر دلایل مرگ دلفین‌ها است.

روش‌های صنعتی ماهیگیری که در آن‌ها تورهای عظیم بستر دریا را جارو می‌کنند نیز می‌توانند باعث گیر افتادن ناخواسته‌ی دلفین‌ها شوند.[۳۸] آن‌ها همچنین قربانی تورهای فلزی محافظت کننده از کشتزارهای دریایی ماهی می‌شوند.[۳۹][۴۰] در بعضی مناطق جهان از جمله تایجی در ژاپن و جزایر فارو دلفین‌ها به منظور خوراک شکار می‌شوند.[۴۱] گوشت دلفین میزان بالایی جیوه دارد و می‌تواند در صورت مصرف شدن توسط انسان خطرآفرین باشد.[۴۲] بعضی شرکت‌ها بر روی فرآورده‌های خود نشان ویژه‌ای می‌زنند که نمایش دهنده آن است که برای به دست آمدن آن برآورده‌ی دریایی دلفینی کشته نشده است.

صداهای بلند زیر آب از جمله صداهای تولیدی توسط سونار زیر دریایی‌ها، صدای پرتاب‌های آزمایشی موشک و بعضی فعالیت‌های ساختمانی در کرانه‌ها مانند توربین مزارع بادی می‌توانند برای دلفین‌ها خطرناک باشند و باعث افزایش اضطراب، آسیب به شنوایی و بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار شوند که آخری به دلیل تلاش آن‌ها برای نفس‌ گیری سریع و بازگشت به درون آب به منظور فرار از سر و صدای بیرون پدید می‌آید.[۴۳][۴۴]

[ویرایش] رابطه با انسان‌ها

دلفین‌ها از دیرباز در افسانه‌ها و فرهنگ ملت‌های گوناگون نقش داشته اند. آن‌ها به کرات در سکه‌های یافت شده از دوران یونان باستان در حالتی دیده می‌شوند که یک پسر، مرد یا خدایگان بر پشتشان سوار است.[۴۵] در یونان باستان دیده شدن پرش دلفین‌ها از روی امواج تولید شده توسط کشتی‌ها به فال نیک گرفته می‌شد.[۴۶] در اسطوره‌های هندو دلفین رودخانه گنگ با گانگا، ایزدبانوی رود گنگ، در تماس است.

[ویرایش] دلفین در فرهنگ ایرانی

در فرهنگ ایرانیان دلفین بستگی نزدیکی با آیین مهر دارد چنانکه در بسیاری از آثار برجا مانده از این آیین، مهر در دوران کودکی و در کنار مادرش ناهید یا به تنهایی سوار بر دلفین دیده می‌شود. در نقش نوعی از فرش‌های زیبای ایرانی با نام « ماهی در هم » یا « هراتی » نیز می‌توان ردی از دلفین و پیوند آن با دیگر نمادهای آیین مهر همچون گل نیلوفر را یافت.

[ویرایش] دلفیناریوم

با گسترش علاقه همگانی به دلفین‌ها در دهه ۱۹۶۰ میلادی، استخرهای ویژه نمایش دلفین و نهنگ، که به نام دلفیناریوم شناخته می‌شوند، در مناطق گوناگون جهان گشایش یافتند. با این حال با افزایش انتقادها از روش برخورد با دلفین‌ها و زیر پا گذاشتن حقوق جانوران بسیاری از این نمایشکده‌ها با دستور قانونی بسته شدند. از شناخته شده ترین دلفیناریوم‌های جهان می‌توان به پارک دریایی سی ورلد در ایالات متحده اشاره کرد.

تعداد زیادی از دانشمندان پژوهشگر در زمینه رفتار دلفین‌ها بر این باورند که با توجه به هوش بسیار بالای دلفین‌ها نسبت به دیگر جانوران، به آن‌ها باید به شکل شخصیت‌های ناانسان نگاه کرد و برایشان حقوق منحصر به خود در نظر گرفت. آن‌ها همچنین بر این باورند که از لحاظ اخلاقی نادرست است که دلفین‌ها برای نمایش در اسارت نگاه داشته شوند و یا به هر دلیل توسط انسان‌ها کشته شوند.[۴۷] [۴۸]

[ویرایش] درمان

کمک گرفتن از دلفین‌ها در روان‌درمانی و کمک به بیماران کم توان جسمی در سال‌های گذشته رونق چشم گیری داشته است.[۴۹] پژوهشی در سال ۲۰۰۵ میلادی نشان می‌دهد که دلفین‌ها دستیاران مناسبی برای پزشکان در درمان افسردگی‌های ملایم تا پیشرفته هستند.[۵۰] با این حال نتایج این بررسی از جهاتی از جمله آنکه آیا دلفین‌ها در کمک رسانی به بیماران روحی از جانوران خانگی مانند سگ و گربه موفق تر اند یا نه زیر انتقاد رفت.[۵۱] بررسی‌های بیشتر در این باره نشان داد که در انجام آزمایش نامبرده خطاهای روشی مهمی به وقوع پیوسته بوده‌اند و نمی‌توان «درمان با کمک دلفین‌ها»[پانویس ۵] را درمانی قانونی با توانایی درمان بیشتر از بهبود خلق و خوی زودگذر در نظر گرفت.[۵۲]

[ویرایش] ارتش

دلفینی با یک موقعیت‌ یاب بر باله

تعدادی از ارتش‌های جهان از دلفین‌ها برای منظورهای گوناگون از جمله نجات جان انسان‌های گمشده یا در معرض خطر و کشف مین‌های دریایی بهره گرفته‌اند. در طی جنگ ویتنام گزارش‌هایی درباره بهره‌گیری ارتش آمریکا از دلفین‌های آموزش داده شده برای کشتن غواصان ویتنامی جنجال بر پا کرد.[۵۳] نیروی دریایی آمریکا در آن هنگام هر گونه آموزش دلفین‌ها برای نبرد را رد کرد. با این حال امروزه این جانوران برای هدف‌های گوناگون توسط ارتش آمریکا آموزش داده می‌شوند. گمان بر این است که ارتش شوروی برنامه آموزش پستانداران دریایی خود را در دهه ۱۹۹۰ تعطیل کرد. در سال ۲۰۰۰ خبرگزاری‌ها خبر از فروش دلفین‌های آموزش داده شده به منظور قتل متعلق به شوروی به ایران دادند.[۵۴]

[ویرایش] نگارخانه


[ویرایش] معادل‌های انگلیسی

  1. ↑ Odontoceti
  2. ↑ Delphinidae
  3. ↑ Platanistoidea
  4. ↑ Early Miocene
  5. ↑ Dolphin-assisted Therapy DAT

[ویرایش] منابع

  1. ↑ Henry George Liddell, Robert Scott. δελφίς «A Greek-English Lexicon» ‎(انگلیسی)‎. Perseus Digital Library. بازبینی‌شده در ۲۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  2. ↑ Henry George Liddell, Robert Scott. δελφύς «A Greek-English Lexicon» ‎(انگلیسی)‎. Perseus Digital Library. بازبینی‌شده در ۲۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  3. ↑ کتاب جغرافیای استان بوشهر، وزارت آموزش و پرورش، بخش زندگی جانوری، صفحه 9
  4. ↑ Fox News Channel. «Japanese Researchers Find Dolphin With 'Remains of Legs'» ‎(انگلیسی)‎. Associated Press. بازبینی‌شده در ۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  5. ↑ «Dolphin Frequently Asked Questions: Why is a dolphin a mammal and not a fish?» ‎(انگلیسی)‎. The Institute for Marine Mammal Studies (IMMS). بازبینی‌شده در ۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  6. ↑ «Amazon River Dolphin fact sheet All About Dolphins» ‎(انگلیسی)‎. VirtualExplorers.org. بازبینی‌شده در ۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  7. ↑ Laurie Stepanek. «Amazon River Dolphin (Inia geoffrensis)» ‎(انگلیسی)‎. VirtualExplorers.org، ۱۹۹۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۶ فوریه ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  8. ↑ «Scientists Find Clues in Dolphins to Treat Diabetes in Humans» ‎(انگلیسی)‎. US National Marine Mammal Foundation، ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۲۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  9. ↑ «How Dolphins Perceive Their World» ‎(انگلیسی)‎. The Dolphin Institute، ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  10. ↑ A.D. Goodman, M. Klinowska. «A Proposed Echolocation Receptor for the Bottlenose Dolphin (Tursiops truncatus): Modelling the Receive Directivity from Tooth and Lower Jaw Geometry NATO ASI Series A: Sensory Abilities of Cetaceans» ‎(انگلیسی)‎. نیویورک: Plenum، ۱۹۹۰. ۲۶۷-۲۵۵. شابک ‎ISBN ۰-۳۰-۶۴۳۶۹۵-۷. بازبینی‌شده در ۲۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  11. ↑ «Bottlenose Dolphins - Senses» ‎(انگلیسی)‎. SeaWorld. بازبینی‌شده در ۲۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  12. ↑ Davidson College, Biology department. «Bottlenose Dolphins - Altruism» ‎(انگلیسی)‎. ۲۰۰۱. بازبینی‌شده در ۱۴ آگوست ۲۰۱۱. 
  13. ↑ Ray Lilley. «Dolphin Appears to Guide Whales to Sea» ‎(انگلیسی)‎. Associated Press، ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۱۴ آگوست ۲۰۱۱. 
  14. ↑ Ray Lilley. «Dolphins save swimmers from shark» ‎(انگلیسی)‎. CBC News، ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱۴ آگوست ۲۰۱۱. 
  15. ↑ Mike Celizic. «Dolphins save surfer from becoming shark’s bait» ‎(انگلیسی)‎. MSNBC، ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱۴ آگوست ۲۰۱۱. 
  16. ↑ Rowan Hooper. «Dolphins teach their children to use sponges» ‎(انگلیسی)‎. NewScientist، ۲۰۰۵. بازبینی‌شده در ۱۴ آگوست ۲۰۱۱. 
  17. ↑ Nic Fleming. «Dolphins woo females with bunches of weeds» ‎(انگلیسی)‎. The Daily Telegraph، ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱۴ آگوست ۲۰۱۱. 
  18. ↑ George Johnson. «Is Flipper A Senseless Killer?» ‎(انگلیسی)‎. ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۱۶ آگوست ۲۰۱۱. 
  19. ↑ Scott et al. «Aggression in bottlenose dolphins: evidence for sexual coercion, male-male competition, and female tolerance through analysis of tooth-rake marks and behavior» ‎(انگلیسی)‎ (PDF). Behaviour(۱۴۲)، ۲۰۰۵. ۴۴-۲۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۰ آگوست ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۲۵ آگوست ۲۰۱۱. 
  20. ↑ Amy Samuels, Lars Bejder, Rochelle Constantine and Sonja Heinrich. «Cetaceans that are typically lonely and seek human company» ‎(انگلیسی)‎ (PDF). ۲۰۰۳. ۲۶۸-۲۶۶. بازبینی‌شده در ۱۶ آگوست ۲۰۱۱. 
  21. ↑ «Coastal Stock(s) of Atlantic Bottlenose Dolphin: Status Review and Management Proceedings and Recommendations from a Workshop held in Beaufort, North Carolina» ‎(انگلیسی)‎ (PDF). U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, National Marine Fisheries Service، ۱۹۹۳. ۵۷-۵۶. بازبینی‌شده در ۱۶ آگوست ۲۰۱۱. 
  22. ↑ M.B. Santos, R. Fernández, A. López, J.A. Martínez and G.J. Pierce. «Variability in the diet of bottlenose dolphin, Tursiops truncatus, in Galician waters, north-western Spain, 1990–2005» ‎(انگلیسی)‎. ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۸ آگوست ۲۰۱۱. 
  23. ↑ Moti Nissani. «Bottlenose Dolphins in Laguna Requesting a Throw Net Supporting material for Dr. Nissani's presentation at the 2007 International Ethological Conference» ‎(انگلیسی)‎. ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۸ آگوست ۲۰۱۱. 
  24. ↑ The Dolphin Communication Project. «Atlantic Spotted Dolphin vocalizations, chapter Delphinid vocalizations» ‎(انگلیسی)‎ (PDF). ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۸ آگوست ۲۰۱۱. 
  25. ↑ Au W. W. L. The Sonar of Dolphins. نیویورک: Springer، ۱۹۹۳. ISBN 3-54-097835-6. 
  26. ↑ Sally M. Walker. «Dolphins» ‎(انگلیسی)‎. Lerner Publications، نوامبر ۲۰۰۵. ۳۰. شابک ‎ISBN ۹۷۸-۰۸۲۲-۵۶۷-۶۷۷. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  27. ↑ Fiona Bayrock, Carolyn Conahan. «Bubble Homes and Fish Farts.» ‎(انگلیسی)‎. Charlesbridge Publishing، ۲۰۰۹. ۲۹. شابک ‎ISBN ۹۷۸-۱۵۷۰-۹۱۶-۶۹۴. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  28. ↑ Fiona Bayrock, Carolyn Conahan. «EXTRA: Dolphins Blow Bubble Rings Underwater» ‎(انگلیسی)‎. ABC News، ۱۱ مارس ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  29. ↑ Brenda McCowan, Lori Marino, Erik Vance, Leah Walke, Diana Reiss (۲۰۰۹). «Bubble Ring Play of Bottlenose Dolphins (Tursiops truncatus):Implications for Cognition» ‎(انگلیسی)‎. Journal of Comparative Psychology. شابک ‎doi=۱۰.۱۰۳۷//۰۷۳۵-۷۰۳۶.. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  30. ↑ L. M. Mukhametov (۱۹۷۸). Marine mammals: Sleep and vigil in dolphins. مسکو: Nauka. 
  31. ↑ Lev. Mukhametov (۱۹۸۴). Sleep in marine mammals. Experimental Brain Research (۸). ۲۳۸-۲۲۷. 
  32. ↑ Dallas Grasby (۱۹۹۴). «L.M. Mukhametov, "Excerpts from "Sleep in marine mammals"» ‎(انگلیسی)‎. Experimental Brain Research (۸). بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  33. ↑ James G. McCormick (ژانویه ۲۰۰۷). «Behavioral Observations of Sleep and Anesthesia in the Dolphin: Implications for Bispectral Index Monitoring of Unihemispheric Effects in Dolphins» ‎(انگلیسی)‎. anesthesia & Analgesia (۱۰۴). ۲۴۱-۲۳۹. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  34. ↑ «Sperm whales caught 'cat napping'» ‎(انگلیسی)‎. BBC News، ۲۰۰۸. ۲۴۱-۲۳۹. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  35. ↑ Neil Martin, Neil R. Carlson, William Buskist (۱۹۹۷). «Psychology, third edition» ‎(انگلیسی)‎. Pearson Education. ۳۸۳. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  36. ↑ «Rare river dolphin 'now extinct'». BBC News، ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  37. ↑ «ویدیویی از سخنرانی استیفن پالومبی، اقیانوس‌شناس، در سایت یوتیوب درباره‌ی ردپای جیوه در اقیانوس‌ها». TEDtalksDirector، ۳۰ ژوئن ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  38. ↑ Clover, Charles (۲۰۰۴). The End of the Line: How overfishing is changing the world and what we eat. لندن: Ebury Press. ISBN 0-09-189780-7. 
  39. ↑ Díaz López, Bruno; Shirai, J.A. (2006). "Bottlenose dolphin (Tursiops truncatus) presence and incidental capture in a marine fish farm on the north-eastern coast of Sardinia (Italy)". Journal of Marine Biological Ass. UK 87: 113–117. doi:10.1017/S0025315407054215. 
  40. ↑ Díaz López, Bruno (2006). "Interactions between Mediterranean bottlenose dolphins (Tursiops truncatus) and gillnets off Sardinia, Italy". ICES Journal of Marine Science 63 (5): 946–951. doi:10.1016/j.icesjms.2005.06.012. 
  41. ↑ Matsutani, Minoru (September 23, 2009). "Details on how Japan's dolphin catches work". Japan Times. p. 3. http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20090923f1.html. 
  42. ↑ Johnston, Eric (September 23, 2009). "Mercury danger in dolphin meat". Japan Times. p. 3. http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20090923f2.html. 
  43. ↑ CBC news (October 9, 2003). "Navy sonar may be killing whales, dolphins". CBC News. http://www.cbc.ca/health/story/2003/10/09/sonar031009.html. Retrieved October 27, 2008. 
  44. ↑ "Npower renewables Underwater noise & vibration, section 9.4". http://www.natwindpower.co.uk/northhoyle/pdfs/fepa/chapter9.pdf. Retrieved October 27, 2008. 
  45. ↑ "Taras". http://dougsmith.ancients.info/feac50tar.html. Retrieved 3 October 2010. 
  46. ↑ Eyers, Jonathan (2011). Don't Shoot the Albatross!: Nautical Myths and Superstitions. A&C Black, London, UK. ISBN 978-1-4081-3131-2.
  47. ↑ Thomas I. White (2007). In defense of dolphins: the new moral frontier. Blackwell Public Philosophy Series. ISBN 978-1-4051-5778-0. 
  48. ↑ Jonathan Leake and Helen Brooks for The Sunday Times (2010), Scientists say dolphins should be treated as 'non-human persons', article retrieved January 4, 2010.
  49. ↑ Haaretz (July 15, 2011). "Red Sea reboot". Haaretz Newspaper. http://www.haaretz.com/weekend/week-s-end/red-sea-reboot-1.373434. Retrieved July 24, 2011. 
  50. ↑ "Randomised controlled trial of animal facilitated therapy with dolphins in the treatment of depression". 2005. http://bmj.bmjjournals.com/cgi/content/full/bmj;331/7527/1231. 
  51. ↑ Biju Basil, Maju Mathews (2005). "Methodological concerns about animal-facilitated therapy with dolphins". BMJ 331 (7529): 1407. doi:10.1136/bmj.331.7529.1407. PMC 1309662. PMID 16339258. http://www.bmj.com/cgi/content/full/331/7529/1407. 
  52. ↑ Lori Marino, Scott O. Lilienfeld (2007). "Dolphin-Assisted Therapy: more flawed data and more flawed conclusions" (PDF). Anthrozoos 20 (3): 239–49. doi:10.2752/089279307X224782. http://www.marineconnection.org/docs/DAT%20Paper%202007.pdf. Retrieved 2008-02-20. 
  53. ↑ PBS - Frontline. "The Story of Navy dolphins". http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/whales/etc/navycron.html. Retrieved June 8, 2008. 
  54. ↑ BBC News (March 8, 2000). "Iran buys kamikaze dolphins". http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/670551.stm. Retrieved June 7, 2008. 

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد دلفین اطلاعات بیشتری پیدا کنید.

Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
Search Wikispecies در میان گونه‌ها از ویکی‌گونه


برگرفته از «http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AF%D9%84%D9%81%DB%8C%D9%86&oldid=6297997»
ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر