برازجان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
برازجان
بُرازگون - برازگو
Hoseinyeh-Borazjan.JPG
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان بوشهر
شهرستان دشتستان
بخش مرکزی
نام(های) دیگر برازجون
سال شهرشدن ۱۳۰۷
مردم
جمعیت ۹۵،۴۴۹ نفر
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۸۰ متر
اطلاعات شهری
شهردار مهندس ماشاءالله احمدی[۱]
ره‌آورد خرما، ارده، نان محلی
پیش‌شماره تلفنی ۰۷۷۳
وبگاه borazjancity.ir
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به شهر شهیدپرور و تاریخی برازجان خوش آمدید

شهر بُرازجان مرکز شهرستان دشتستان واقع در استان بوشهر در ایران.
برازجان دومین شهر بزرگ استان بوشهر است و در ۶۵ کیلومتری شمال شرق بندر بوشهر و بر سر راه ارتباطی و بازرگانی شیراز به بوشهر و در ارتفاع ۸۰ متری از سطح دریا واقع شده است.

وجه تسمیه[ویرایش]

معنی واژه (برازجان) برازگان: برازجان متشکل از دو جز است: (بُراز) بمعنی شخص بزرگ و ارجمند و (جان) که تغییرشکل یافته ی (گان) است،پسوند مکان میباشد.برازجان بمعنی جایگاه بزرگان.

جمعیت[ویرایش]

بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۳۹۰ این شهر با جمعیت ۹۵،۴۴۹ نفر، دومین شهر پرجمعیت استان بوشهر است.[۲] جمعیت آن در سال ۱۳۸۵ برابر با جمعیت ۹۲٬۲۲۱ نفر بوده است.

طبیعت[ویرایش]

مردی در حال چیدن خرما (برازجان)

کوهها[ویرایش]

گیسکان، کوهستان سر به فلک کشیده و استوار چون مردم دشتستان، در شرق برازجان قرار دارد. مرتفعترین قله برازجان "قله پراس" به ارتفاع ۱۸۵۰ متر می‌باشد که در منطقه گیسکان واقع شده است.

رودها[ویرایش]

رود شاپور (با ۲۳۰ کیلومتر طول) و دالکی (با ۲۱۵ کیلومتر طول و رود فصلی معروف آردو در برازجان، از رودهای معروف شهرستان هستند.

درختان[ویرایش]

از درختان معروف این سرزمین نخل، گز، کهور، بادام کوهی (به گویش محلی: اهلوک)، خَرگ (استبرق) و کُنار را می‌توان برشمرد.

حیوانات[ویرایش]

از حیوانات بومی هم می‌توان به گراز، بزکوهی، مارمولک و گوسفند و از پرندگان هم به کلاغ زاغی (قلاسوزوک)، فنچ تاجدار، فنچ مجنون، تیهو، چغول و سینه سرخ و بلبل اشاره کرد.

اقتصاد[ویرایش]

کشاورزی[ویرایش]

برازجان قطب کشاورزی استان است و کشاورزی آن قدمتی ۷۰۰۰ ساله دارد. مجموع اراضی مزروعی این شهرستان ۲۴۰‎،۰۰۰ هکتار است. مهمترین محصول کشاورزی آن خرما است که از بیش از ۱۰‎،۰۰۰،۰۰۰ اصله نخل به دست می‌آید. مهمترین انواع نخل در این منطقه کبکاب، خاصه، قصب و شیخالی هستند. بیشترین کلزا، کاهو، تنباکو و گندم استان در دشتستان به دست می‌آید.

صنعت[ویرایش]

شهرک صنعتی بزرگ برازجان و شهرک صنعتی خوشاب دو شهرک صنعتی دشتستان هستند. از مهمترین کارخانه‌های آن می‌توان به سیمان دشتستان، گچ، دو کارخانه آرد، موادغذایی، دستمال کاغذی مبارک و وسایل بهداشتی، ایزوگام، لوله پلی اتیلن و صنایع مرتبط با نخیلات اشاره کرد.

فرهنگ[ویرایش]

مراکز آموزش عالی[ویرایش]

دانشگاه آزاد واحد برازجان معاون آموزشی آن حمیدرضا فرمانی است ، دانشگاه پیام نور، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جامع علمی و کاربردی، مرکز تربیت معلم شهید رجایی، دبیرستان‌های تیز هوشان، مدرسه علمیه ۱۴ معصوم (ع) آقایان و حضرت رقیه (س) (بانوان) و مدرسه راهنمایی شاهد محمد رسول الله مراکز آموزش عالی دشتستان هستند که همگی در برازجان قرار دارند.

مراکز علمی کمک درسی دانش آموزان[ویرایش]

آموزشگاه زبان رایحه، آموزشگاه زبان قائدی ۱و۲و۳، آموزشگاه زبان پیک زبان، آموزشگاه زبان نسیم دانش، کانون فرهنگی آموزش قلم چی، موسسه گاج، موسسه پارسه، موسسه گزینه دو، آموزشگاه علوی، موسسه علمی آزاد پویان، موسسه فنی و حرفه‌ای جوانه، مرکز علمی آموزشی خلیج فارس تنها ارائه دهنده بورسیه کمک آموزشی به دانش آموزان در شهر برازجان

نشریه‌ها[ویرایش]

  • اتحاد جنوب اولین نشریه برازجان است که به مدیر مسئولی اکبر صابری ۲۶ اسفندماه ۱۳۷۷ اولین شماره آن منتشر شد و تاکنون بدون وقفه منتشر شده‌است. این نشریه که گستره استانی دارد از نشریات منتقد دولت نهم و دهم بود و دارای مخاطبان فراوانی است.
  • دریای جنوب از دیگر نشریه‌های برازجان است که دفتر مرکزی آن اخیراً به بوشهر منتقل شده است.
  • آوای توج هم دیگر هفته نامه برازجانی اکنون دیگر چاپ نمی‌شود.
  • سفیر دشتستان هم دیگر نشریه برازجان بود که با انتشار مقاله‌ای در حمایت آیت‌الله حسینعلی منتظری، توسط ارشاد استان توقیف شد.

کتابخانه‌ها[ویرایش]

در برازجان سه کتابخانه بزرگ وجود دارد:

  • کتابخانه مرکزی شهر برازجان (واقع در در خیابان حسینیه اعظم)
  • کتابخانه شهید بهشتی
  • کتابخانه شهرداری، (دربرگیرنده حدود ۳۰،۰۰۰ جلد کتاب)

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

جاذبه‌های طبیعی[ویرایش]

نخلستانهای سرسبز، شاهزاده ابراهیم در ۱۸ کیلومتری جنوب شرقی برازجان و ارتفاعات اطراف آن، کوهستان گیسکان (دشت نرگسی و بام بلند)، آبشار شول، آبشار فاریاب در پشتکوه، چشمه زیرراه در ۱۵ کیلومتری برازجان (روستای زیرراه)، چشمه آب گوگردی در دالکی، پارک جنگلی سرکره در ۸ کیلومتری جنوب برازجان، امامزاده شاه پسرمرد در بوشکان، سد انحرافی سرقنات، سد رئیسعلی دلواری (شبانکاره).

جاذبه‌های مذهبی[ویرایش]

امام زاده ابراهیم: بقعه امام زاده ابراهیم که در میان مردم محل به نام شاهزاده ابراهیم معروف می‌باشد در دوازده کیلومتری جنوب برازجان و در ارتفاعات گیسکان قرار دارد. بقعه امام زاده ابراهیم و روستای مجاور آن به نام ننیزک (یا نی نیزک) به وسیله یک جاده فرعی آسفالته که به جاده اصلی برازجان-اهرم می‌پیوندد بابرازجان مرکز شهرستان دشتستان در ارتباط است. طبق روایات تاریخی و سینه به سینه، امام زاده ابراهیم فرزند امام موسی کاظم است.

مساجد قدیمی برازجان: "مسجد فردوس"، "مسجد جنت" و "مسجد قلعه"

جاذبه‌های تاریخی[ویرایش]

آثار باستانی برازجان شامل کاخ زمستانی کوروش (چرخاب)، دژ برازجان، و تل مر می‌باشد. گور دختر و کوه قلعه واقع در کوههای گیسکان مجاور شهر برازجان از دیگر آثار باستانی این شهر بشمار می‌آید موقعیت و ویژگی آثار تاریخی برازجان:

  1. کاخ زمستانی کوروش هخامنشی: در جنوب غربی برازجان، با قدمتی حدود ۲۵۰۰ سال که تلاش برای یافتن بقایای آن ادامه دارد.
  2. گور دختر: در روستای پشت پر، بخش ارم، مشابه مقبره کوروش، متشکل از ۲۴ قطعه سنگ؛ متعلق به مادر یا دختر کوروش هخامنشی.
  3. کاخ بردک سیاه: در ۱۲ کیلومتری شمال غرب برازجان، روستای درودگاه؛ مربوط به داریوش هخامنشی که تلاش برای یافتن بقایای آن ادامه دارد.
  4. کوشک اردشیر: در مجاورت گوردختر؛ مربوط به عهد اردشیر ساسانی، ساخته شده با سنگ و ساروج.
  5. دژ برازجان یا کاروانسرای مشیرالملک: بعنوان نماد اصلی شهر برازجان در میانه شهر، مربوط به اوایل قاجاریه، ساخته شده از سنگ با نمای بسیار زیبا و منحصربه‌فرد. این بنا در زمان پهلوی زندان بوده (از زندانیان معروف: آیت‌الله طالقانی، مهندس بازرگان، آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و...) و اکنون در حال بازسازی است. این بنای بسیار معتبر و مستحکم که به دژ برازجان یا کاروانسرای مشیرالملک برازجان معروف است، در مقابل میدان اصلی شهر برازجان قرار دارد و در سال ۱۲۸۸ قمری مطابق با سال ۱۲۵۰ شمسی بنا به دستور یکی از نیکوکاران شیراز به نام حاج میرزاابوالحسن خان مشیرالملک شیرازی با هزینه‌ای معادل چهل هزار تومان به پول آن زمان و با معماری استاد حاج محمد شیرازی ساخته شده است. مصالح بکاررفته آن تماماً سنگ و ساروج و تخته سنگ‌های بزرگ و کوچک در دیوار و کف است. بنا دارای چهار برج می‌باشد. مساحت آن: ۷۰۰۰ مترمربع با زیربنایی معادل ۴۲۰۰ مترمربع و ارتفاع هر برج: ۱۲٫۷۰ متر و دارای ۶۸ باب اتاق است.

همچنین کوه قلعه (در ارتفاعات شرق برازجان)، پل مشیرالملک (۲۴ کیلومتری شمال برازجان)، کاروانسرای دالکی، چهل خانه سعدآباد، قصر دختر و گوری گاه در تنگ ارم، قلعه سبز در شبانکاره، سد سبا در روستای کان سرخ وحدتیه (مربوط به هخامنشیان)، قلعه غضنفرالسلطنه در کوه قلعه، بازار قدیمی و سرپوشیده برازجان از جمله آثار تاریخی دشتستان هستند.

ره آورد[ویرایش]

مهمترین سوغاتی های برازجان عبارتند از: خرما، رطب، خارک، حصیر و محصولات بافته شده با برگ نخل و سایر فراورده های نخلیلات، ظروف سفالی، قالی، قالیچه، گبه، گلیم، نمد، گیوه، عبا، ملحفه، قبا، ارده (شیره کنجد)، قلیه ماهی و میگو، انواع حلوا، رنگینک؛ گرده و مشتک و انواع دیگر نان محلی، لورک و ماست و سایر لبنیات محلی، خاک شیر (درمان درد معده)، زیره، بنگو، گل گاوزبان و شنبلیله.

مشاهیر[ویرایش]

کتابنامه (برازجان)[ویرایش]

  • دلاوران دشتستانی؛ نوشته: اسماعیل شهر سبزی، ناشر: نوید شیراز.
  • جایگاه دشتستان در سرزمین ایران وتحولات اجتماعی برازجان؛ نوشته: سروش اتابک زاده.
  • دشتستان در گذر تاریخ؛ نوشته: محمد جواد فخرایی.
  • برازجان؛ نوشته: دکتر عبدالرسول خیراندیش، ناشر: آبادبوم.
  • دشتستان کبیر از جم تا تبریز؛ نوشته: عبدالله دشتی.

منابع[ویرایش]

  1. ماشالله احمدی شهردار برازجان شد وبگاه اتحاد جنوب، 18 مهرماه 1392.
  2. «نتایج سرشماری ۱۳۹۰» (اکسل). درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲. 

پیوند به بیرون[ویرایش]