عملیات مروارید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عملیات مروارید
بخشی از جنگ ایران و عراق
زمان ۲۸ و ۲۹ نوامبر ۱۹۸۰ (میلادی)
مکان آب‌های دریایی متعلق به عراق در خلیج فارس
نتیجه پیروزی نیروی دریایی ایران
جنگندگان
پرچم ایران نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (واحد ۴۲۱)
Iran Air Force roundel.svg نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
پرچم عراق نیروی دریایی عراق
IQAF Symbol.svg نیروی هوایی عراق
نیروها
شش واحد آبی خاکی
دو قایق موشک‌انداز کلاس کمان
تعداد نامشخص هلیکوپتر (کبرا، شنوک و بل-۲۱۴) و هواپیما (اف-۴) و تکاور و تفنگدار نیروی دریایی
هشت قایق اژدرافکن
پنج شناور واکنش سریع
تعداد نامشخص نیروی زمینی
هشت هواپیمای میگ-۲۳ و چندین جنگنده میگ-۲۱ و میراژ اف-۱
چندین سایت سام
تلفات
یک ناوچه موشک‌انداز غرق شد
یک هواپیمای فانتوم اف-۴ سقوط کرد و یک فروند آسیب دید
تعداد نامشخص پیاده‌نظام کشته شدند
پنج قایق Osa II غرق شد
چهار قایق P-6 غرق شد
یک بالگرد سوپر فریو، سه فروند میگ-۲۳ و
چندین سایت موشک زمین به هوا منهدم شدند
چندین ترمینال نفتی منهدم شدند و تعداد نامشخصی ملوان کشته شدند
در ایران روز ۷ آذر به یادبود این عملیات «روز نیروی دریایی» نام گرفته‌است.

عملیات مروارید یک عملیات نیروی دریایی ایران در جنگ ایران و عراق که در ۷ آذر سال ۱۳۵۹ با پشتیبانی نیروی هوایی ارتش برای بمباران بندر ام‌قصر و دو سکوی نفتی مهم عراق؛ البکر و الامیه در ساحل اروندرود انجام شد.

در جریان این عملیات ۴ فروند قایق موشک‌انداز عراقی کلاس «اوزا» و ۷ فروند شناور دیگر عراقی غرق شده و ۶ فروند میگ-۲۳، یک میگ-۲۱ و یک فروند بالگرد سوپر فریو نیروی هوایی عراق نیز سرنگون شدند. قایق موشک انداز پیکان نیز در این عملیات توسط نیروی دریایی عراق منهدم گردیده و یک فانتوم ایرانی نیز سرنکون شده و یکی دیگر هم آسیب دید. نیروی دریایی عراق درز این عملیات آسیب قابل توجهی دید و تا پایان جنگ قادر به ایفاء نقش موثری نبود.

در آن زمان بخش مهمی از بارگیری و تخلیه کالا برای عراق از طریق بندر ام‌القصر که در ساحل غربی اروند رود است، انجام می‌گرفت. و بخش مهمی از صدور نفت عراق هم از طریق دو سکوی عظیم نفتی به نامهای «البکر» و «الامیه» واقع در مصب اروندرود عملی می‌شد. در روز هفت آذر ۱۳۵۹ در عملیات مروارید این سکوهای نفتی منهدم شدند و عملاً صدور نفت عراق از طریق دریا قطع گردید.

بدین ترتیب، رفت و آمد کشتی‌های نفت کش و تجاری برای کشور عراق که از این طریق انجام می‌گرفت و برای عراق در زمان جنگ نقش اساسی و تعیین کننده داشت، ناممکن شد. از آن سو، ۹۰ درصد از صادرات و واردات ایران که از طریق دریا بود با پیروزی نیروی دریایی ایران و سیادت دریایی ایران در خلیج فارس، امکان‌پذیر بود.[نیازمند منبع]

همچنین در این عملیات فانتوم های ایرانی سه فروند میگ-۲۳ عراقی را سرنگون نموده و دست کم سیزده کشتی حامل موشک و اژدر را با استفاده از موشک ای‌جی‌ام-۶۵ ماوریک غرق نمودند. یک فروند فانتوم ایران در این عملیات از دست رفت که خلبانان آن ستوان یکم حسن مفتخری و ستوان دوم محمد کاظم روستا بودند[۱].

سرگرد حسین خلعتبری، سرهنگ دوم عباس دوران، سرهنگ یاسینی و سرهنگ کیان ساجدی در عملیات مروارید نقش کلیدی داشتند[۲].

دریادار بهرام افضلی که چهارمین فرمانده نیروی دریایی به هنگام شروع جنگ بود طراح[۳] این عملیات تاریخی است. اندک مدتی پس از این واقعه بهرام افضلی به اتهام عضویت در حزب توده ایران دستگیر شد و به همراه ۹ نفر دیگر از افسران بلندپایه ارتش تیرباران گردید.

پانویس منابع[ویرایش]

  1. Iranian F-4 Phantom II Units in Combat by Farzad Bishop & Tom Cooper, 2003, Osprey Publishing, p. 45, ISBN 1 84176 658 5
  2. Iranian F-4 Phantom II Units in Combat by Farzad Bishop & Tom Cooper, 2003, Osprey Publishing, p. 81, ISBN 1 84176 658 5
  3. Verlag Dr. Köster Berlin - Möller, Harald: Geheime Waffenlieferungen der (...)

پیوند به بیرون[ویرایش]