عملیات مروارید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عملیات مروارید
بخشی از جنگ ایران و عراق
زمان ۲۸ و ۲۹ نوامبر ۱۹۸۰ (میلادی)
مکان آب‌های دریایی متعلق به عراق در خلیج فارس
نتیجه پیروزی نیروی دریایی ایران
واحدهای درگیر
شش واحد آبی خاکی
دو قایق موشک‌انداز کلاس کمان
تعداد نامشخص هلیکوپتر (کبرا، شنوک و بل-۲۱۴) و هواپیما (اف-۴ و اف-۵) و تکاور نیروی دریایی
هشت قایق اژدرافکن
پنج شناور واکنش سریع
تعداد نامشخص نیروی زمینی
هشت هواپیمای میگ-۲۳ و چندین جنگنده میگ-۲۱ و میراژ اف-۱
چندین سایت سام
نیروها
شش واحد آبی خاکی
دو قایق موشک‌انداز کلاس کمان
تعداد نامشخص هلیکوپتر (کبرا، شنوک و بل-۲۱۴) و هواپیما (اف-۴ و اف-۵) و تکاور نیروی دریایی
هشت قایق اژدرافکن
پنج شناور واکنش سریع
تعداد نامشخص نیروی زمینی
هشت هواپیمای میگ-۲۳ و چندین جنگنده میگ-۲۱ و میراژ اف-۱
چندین سایت سام
تلفات
یک قایق موشک‌انداز غرق شد
یک هواپیمای فانتوم اف-۴ سقوط کرد و یک فروند آسیب دید
تعداد نامشخص پیاده‌نظام کشته شدند
پنج قایق Osa II غرق شد
چهار قایق P-6 غرق شد
یک بالگرد سوپر فریو، سه فروند میگ-۲۳ و
چندین سایت موشک زمین به هوا منهدم شدند
چندین ترمینال نفتی منهدم شدند و تعداد نامشخصی ملوان کشته شدند
در ایران روز ۷ آذر به یادبود این عملیات «روز نیروی دریایی» نام گرفته‌است.

عملیات مروارید نام یکی از عملیات نیروی دریایی ایران، در جنگ ایران و عراق است.

در این عملیات که در روزهای ابتدایی آذر ماه ۷ آذر سال ۱۳۵۹ توسط نیروی دریایی ارتش با پشتیبانی نیروی هوایی ارتش انجام شد، ۴ فروند ناوچه موشک انداز عراقی کلاس «اوزا» و ۷ فروند شناور دیگر عراقی غرق شدند. نیروی دریایی عراق پس از این عملیات عملاً فلج شده و تا پایان جنگ قادر به ایفاء نقش نبوده‌است. قایق موشک انداز پیکان نیز در این عملیات توسط نیروی دریایی عراق منهدم گردید.

در آن زمان، بارگیری و تخلیه کالا برای عراق از طریق بندر ام‌القصر که خارج از اروند رود است، انجام می‌گرفت. صدور نفت عراق از طریق دو سکوی عظیم نفتی به نامهای «البکر» و «الامیه» واقع در مصب اروندرود عملی می‌شد. در روز هفت آذر ۱۳۵۹ در عملیات مروارید این سکوهای نفتی منهدم شدند و عملاً صدور نفت عراق از طریق دریا قطع گردید.

بدین ترتیب، رفت و آمد کشتی‌های نفت کش و تجاری برای کشور عراق که از این طریق انجام می‌گرفت و برای عراق در زمان جنگ نقش اساسی و تعیین کننده داشت، ناممکن شد. از آن سو، ۹۰ درصد از صادرات و واردات ایران که از طریق دریا بود با پیروزی نیروی دریایی ایران و سیادت دریایی ایران در خلیج فارس، امکان‌پذیر بود.[نیازمند منبع]

همچنین در این عملیات فانتوم های ایرانی سه فروند میگ-۲۳ عراقی را سرنگون نموده و دست کم سیزده کشتی حامل موشک و اژدر را با استفاده از موشک ای‌جی‌ام-۶۵ ماوریک غرق نمودند. یک فروند فانتوم ایران در این عملیات از دست رفت که خلبانان آن ستوان یکم حسن مفتخری و ستوان دوم محمد کاظم روستا بودند[۱].

سرگرد حسین خلعتبری، سرهنگ دوم عباس دوران، سرهنگ یاسینی و سرهنگ کیان ساجدی در عملیات مروارید نقش کلیدی داشتند[۲].

دریادار بهرام افضلی که چهارمین فرمانده نیروی دریایی به هنگام شروع جنگ بود طراح[۳] این عملیات تاریخی است. اندک مدتی پس از این واقعه بهرام افضلی به اتهام عضویت در حزب توده ایران دستگیر شد و به همراه ۹ نفر دیگر از افسران بلندپایه ارتش تیرباران گردید.

پانویس منابع [ویرایش]

  1. Iranian F-4 Phantom II Units in Combat by Farzad Bishop & Tom Cooper, 2003, Osprey Publishing, p. 45, ISBN 1 84176 658 5
  2. Iranian F-4 Phantom II Units in Combat by Farzad Bishop & Tom Cooper, 2003, Osprey Publishing, p. 81, ISBN 1 84176 658 5
  3. Verlag Dr. Köster Berlin - Möller, Harald: Geheime Waffenlieferungen der (...)

پیوند به بیرون [ویرایش]