بالابان (پرنده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

بالابان
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران شاخه: طنابداران رده: پرندگان راسته: شاهین‌سانان خانواده: بازان سرده: Falco زیرسرده: (Hierofalco) گونه: F. cherrug
نام علمی
Falco cherrug گری، ۱۸۳۴
پراکنش زیستگاه زرد= تخمگذاری آبی= زمستان‌گذرانی سبز= تمام سال
مترادف‌ها
Falco altaicus (منزبیر، ۱۸۹۱) Hierofalco altaicus منزبیر، ۱۸۹۱

بالابان یا چَرخ (به انگلیسی: Saker Falcon) پرنده‌ای شکاری از راستهٔ شاهین‌سانان (Falconiformes)، خانوادهٔ بازان (Falconidae) است.

در بین صیادان، بالابان‌ها به پنج نوع سبز (خاکستری)، سرخ، اژدر (زرد)، سفید و سیاه، تقسیم می‌شوند که به ترتیب ذکر شده بالابان‌ها صبورتر و کمیاب تر می‌شوند. یعنی بالابان‌های سیاه بسیار جسور، جنگنده و نادرند. بالابان‌های مهاجر در مرداد و شهریور ماه از کشورهای ترکمنستان و آذربایجان برای زمستان‌گذرانی به ایران می‌آیند. ^[۱]

علامه دهخدا احتمال یکی بودن این پرنده با پرنده وارغن که در اوستا از آن یاد شده را می‌دهد.^[۲]

[ویرایش] منابع

1. ↑ صفایی، معصومه، بالابان‌ها را کجا می‌برید، در: روزنامه همشهری، یکشنبه ۱۸ دی ۱۳۸۴ - ۳۸۹۵.
2. ↑ لغتنامه دهخدا، سرواژهٔ بالابان

‎

ن . ب . و جنس‌های اصلی پرندگان

آبچلیک  • آب‌شکاف • ابیا • اردک • آق‌ناز • اگرت • آلباتروس • آلوچه‌خورک • الیکایی • آنقوت • بادخور • باز • باقرقره • بالابان • بال‌لاکی • بحری • بلبل خرما • بلبل • بلدرچین • بوتیمار • بوچانگاه • بوقلمون • پاشلک • پپت • پرستو • پرستوی دریایی • پری شاهرخ • پشه‌خوار • پلیکان • پنگوئن • پیغو • ترمتای • تروفه • تلیله • تنجه • توکا • تیهو • جغد • جیجاق • جیرفتی • چاخ‌لق • چارخو • چرخ‌ریسک • چک • چکاوک هدهد • چکاوک • چکچک • چلچله • چنگر • چنگو • چوب‌پا • حواصیل • خروس  • خروس کولی • خوتکا • دارخزک • دارکوب • دیدومک • دراج • درنا • دلیجه • دم‌جنبانک • دم جنبانک ابلق • دم‌چتری  • دم‌سرخ • دودو • دودوک • دیوارخزک • زاغ • زاغی • زردپره • زغن • زنبورخوار • زنگوله‌بال • زیرآبروک • سار • سارگپه • سبزقبا • سرحنایی • سسک • سلیم • سنقر • سنگ‌چشم • سنگ‌گردان • سهره • سیاه‌خروس • سینه‌سرخ • شاه‌بوف • شاهین • شبگرد مصری • شبگرد • شترمرغ • شناگر • شهباز • شهدخوار • صدف‌خوار • صعوه • طاووس • طاووسک • طرقه • طرلان • طوطی • عروس‌طوطی • عقاب • عندلیب • غاز • غراب • غواص • فاخته • فاخته دم دراز • فلامینگو • فنچ • فندق‌شکن • قرقاول • قرقی • قره‌ناز • قمری • قناری • قو • کاردینال • کاسکو • کاکایی • کاکل‌سیاه • کبک • کبوتر • کرکس • کشیم • کفچه‌نوک • کلاغ • کله‌سبز • کمرکولی • کورکور • کوکابورا • کوکر • کوکو • کوکو دونده • کیوی • گاوچرانک • گلاریول • گلوآبی • گنجشک • گیلار • گیلان‌شاه • لاچین • لک‌لک نیل • لک‌لک • لیکو • لیل • مارگردن • ماهی‌خورک • مرغ حق • مرغ راز افریقایی • مرغ طوفان • مرغ عشق • مرغ مگس‌خوار • مرغ مینا • مرغ نوروزی • مرغ • مرغابی • مگس‌گیر • منقارشاخی • میش‌مرغ • مینا • میوه‌خور • نوک‌خنجری • هدهد • هزاردستان • هما • هوبره • یاکریم • یلوه