استان ایلام
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
استان ایلام یکی از استانهای کشور ایران است که در باختر این کشور و در ناحیهای کوهستانی و نیمه گرم قرار گرفتهاست. مرکز این استان شهر ایلام است [۱]. استان ایلام از غرب با کشور عراق، از جنوب با استان خوزستان، از شرق با استان لرستان و از شمال با استان کرمانشاه همسایهاست.
این استان از استانهای جنگلی ایران است و به خاطر زیبایی طبیعتش از آن با نام عروس زاگرس نیز یاد میشود. پیش از دوره رضاشاه به این ناحیه پشتکوه میگفتند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پیشینه
نام منطقه استان ایلام در زمان باستان، اریوجان بودهاست. در جای خود شهر ایلام کنونی در قدیم شهری به نام ردین بوده و بعدها یعنی در زمان فرمانروایی حاکمان محلی آن یعنی والیان، حسینآباد نام داشته که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی در زمان رضاشاه پهلوی ایلام نام گرفتهاست.
[ویرایش] تقسیمات کشوری
استان ایلام دارای هفت شهرستان به این شرح است: آبدانان، ایلام، ایوانغرب، دره شهر، دهلران، شیروان و چرداول و مهران.
ایلام تاسال ۱۳۴۲ بخشی از استان کرمانشاه بود اما بر اساس تقسیمات کشوری آن سال به استان تبدیل شد. طی این تقسیمات، بخشهایی از لرستان و خوزستان به ایلام ملحق شدند. این ملحقات شامل درهشهر از لرستان و موسیان از خوزستان میشد.
نقاط شهری استان ایلام عبارتاند از: آبدانان، آسمانآباد، ارکواز، ایلام، ایوان، بدره، پهله، توحید، چوار، درهشهر، دهلران، زرنه، سرابله، صالح آباد، لومار، مورموری، موسیان، مهران و میمه.
[ویرایش] مردم
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت استان ایلام در سال ۱۳۸۵ برابر با ۵۴۵۷۸۷ نفر بودهاست که از این میان ۲۷۸۵۶۶ نفر مرد و بقیه زن بودهاند. این استان ۱۱۱۵۵۹ خانوار دارد. جمعیت شهرنشین این استان ۳۳۱۲۳۱ نفر است [۲].
مردم این استان مانند سایر مناطق ایران زبان فارسی را میدانند. زبانهای گفتاری رایج در میان آنها ، کردی فیلی، کردی کرمانجی،لکی،لری و عربی است. کردی فیلی در بسیاری نقاط، زبان گورانی (گویش کلهری) توسط طایفه مکی، کردی کرمانجی در بخش جنوبی پشتکوه توسط کردان شوهان، لکی در شمال شرق استان و عربی در نواحی مرزی تکلم میشود.[۳]
بیشتر مردم استان شیعه دوازده امامی هستند.[۴]
[ویرایش] اقتصاد ایلام
ایلام نفتخیز است و پالایشگاه گاز هم دارد. در سال ۱۳۸۷ خورشیدی هفت شهرک صنعتی در استان ایلام فعال بود که بیش از ۴۵۰ واحد تولیدی و صنعتی مختلف در این شهرکها فعال و دایر است.[۵]
واحد پتروشیمی تازهای هم در استان ایلام در دست ساخت است. کارخانه سیمان ایلام هم باکیفیت ترین سیمان ایران را تولید میکند و بزرگراهی که تهران را به کرمانشاه میپیوندد و بزرگراه کربلا نام گرفته بعد از استان کرمانشاه از ایوان غرب به ایلام امتداد مییابد.
این استان ۱۱ درصد منابع گاز ایران را دارد و روزانه ۱۵۴ هزار بشکه نفت خام از چاههای نفتی دهلران استخراج و با لوله به پالایشگاهها در جنوب ایران منتقل میشود.[۶] در سال ۱۳۸۷ خورشیدی تعداد ۵۵ هزار کارگر در این استان در سه هزار واحد تولیدی، صنعتی، خدماتی و کشاورزی مشغول فعالیت بودند.[۷] بر اساس آمار اعلام شده در همین سال نرخ بیکاری در استان ایلام ۱۲درصد بود.[۸]
مراتع استان ایلام یک میلیون و ۱۶۴ هزار هکتار است که نیمی از مراتع استان از نظر پوشش گیاهی فقیر و نیم دیگر متوسط و غنی هستند.[۹]
[ویرایش] موقعیت اقتصادی و اجتماعی
در این استان بیشتر فعالیت اقتصادی بر روی دامداری و كشاورزی متمركز شده است و زمینههای مساعدی نیز جهت پرورش زنبور عسل دارد. بخش صنعت در این استان سهم بسیار ناچیزی از اشتغال را نسبت به بخشهای كشاورزی و خدمات به خود اختصاص داده است. از نظر منابع معدنی نیز این استان فقیر بوده و معادن آن به منابع رسوبی محدود شده و عمدتاً شامل كانیهای غیر فلزی میباشد. این استان از نظر ذخایر نفت و گاز غنی میباشد
[ویرایش] گردشگری
از نقاط دیدنی استان ایلام میتوان به دریاچههای دوقلوی بسیار زیبای آبدانان ،قلعه تاریخی پشت قلعه آبدانان (دوره ساسانیان)، انبارهای هزاردر آبدانان (دوره ساسانیان)، آتشکده ساسانیان و طاق شیرین و فرهاد در ایوانغرب، تنگ رازیانه، میان تنگ (مانشت)، شهر باستانی ماداکتو در درّهشهر، آتشکده چهار تاقی درهشهر، دره ارغوان در شمال شهر ایلام، دریاچه سد ایلام، و چشمههای آب گرم دهلران اشاره نمود.
[ویرایش] امکانات روستایی استان
استان ایلام در سال ۱۳۷۸ خورشیدی ۷۵۳ روستا داشت که از این تعداد ۵۶۲ روستا دارای جمعیت و سکنه هستند. از مجموع این روستاها ۴۷۰ آبادی دارای تأسیسات آب سالم آشامیدنی بهداشتی هستند که زیر پوشش آب و فاضلاب روستایی قرار دارند و فقط ۹۲ روستا که زیر ۲۰ خانوار هستند شبکه آبرسانی ندارند.[۱۰]
راههای روستایی استان ایلام در آن سال ۱۰ هزار و ۷۰ کیلومتر جاده آسفالته بود که در حدود ۷۶ درصد راههای روستایی این استان آسفالت و زیرسازی شدهاست.[۱۱]
در سال ۱۳۷۸، در ۲۰۱ روستا دهیار مشغول به کار بود. نرخ باسوادی نیز در مناطق روستایی استان در آن سال ۹/۸۱ درصد بود.[۱۲]
[ویرایش] منابع
- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
- ↑ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
- ↑ افشار سیستانی، ایرج، نگاهی به ایلام، تهران: نشر هنر، بهار ۱۳۶۶، ص۱۵۲.
- ↑ LookLex Encyclopaedia, retrieved ۱ Feb ۲۰۰۸
- ↑ ایرنا، کد خبر: ۳۶۷۷۱۸، زمان مخابره: ۱۳۸۷/۱۲/۵
- ↑ ایرنا، کد خبر: ۳۳۱۵۷۴ زمان مخابره: ۱۳/۱۱/۱۳۸۷. بازدید: فوریه ۲۰۰۹.
- ↑ ایرنا، کد خبر: ۳۶۸۴۶۶ زمان مخابره: ۱۳۸۷/۱۲/۵
- ↑ همان.
- ↑ ایرنا، کد خبر: ۳۳۱۰۰۴ زمان مخابره: ۱۲/۱۱/۱۳۸۷. بازدید: فوریه ۲۰۰۹.
- ↑ ایرنا، کد خبر: ۳۳۱۵۷۴ زمان مخابره: ۱۳/۱۱/۱۳۸۷. بازدید: فوریه ۲۰۰۹.
- ↑ همان.
- ↑ همان
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] پیوند به بیرون
|
استان ایلام |
|
|---|---|
| مرکز | ایلام |
| شهرستانها | آبدانان | ایلام | ایوان | درهشهر | دهلران | شیروان و چرداول | ملکشاهی | مهران |
| شهرها |
آبدانان | آسمانآباد | ارکواز | ایلام | ایوان | بدره | پهله | توحید | چوار | درهشهر | دهلران | زرنه | سرابله | صالحآباد | لومار | مورموری | موسیان | مهران | میمه |
| اماکن دیدنی |
آتشکده سیاهگل | آرامگاه سید صلاحالدین محمد | پشتقلعه آبدانان | تنگ بهرام چوبین | سنگنوشته تختخان | سنگنوشته گلکل ملکشاهی | شهر باستانی سیروان | غار طلسمخان | قلعه قیران | قلعه والی | کاخ فلاحتی | کوه قلاقیران | موزه تاریخ طبیعی ایلام |
|
|||||


