حسین بن علی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

حسین بن علی امامان شیعه
نقش	سومین امام شیعیان
نام	حسین بن علی
کنیه	اباعبدالله
تولّد	۳ یا ۵ شعبان سال چهارم پس از هجرت
زادگاه	مدینه
مدفن	حرم امام حسین، کربلا
طول عمر	پیش از امامت ۴۶ سال (سال ۴ تا ۵۰ پس از هجرت) دوران امامت ۱۱ سال (سال ۵۰ تا ۶۱ پس از هجرت)
القاب	سیدالشهدا سید الشباب اهل الجنه ثارالله الرشید الطیب السید السبط
همسر	شهربانو دختر یزدگرد ام الرباب ام لیلا ام اسحاق بن طلحه
پدر	علی
مادر	فاطمه زهرا
فرزندان	علی بن حسین، علی اکبر، علی اصغر، رقیه بنت حسین، فاطمه صغری
علی · حسن · حسین سجاد · محمد باقر · جعفر صادق موسی کاظم · رضا · جواد هادی · حسن عسکری · مهدی

حسین فرزند علی پسر ابوطالب و فاطمه دختر محمد پیامبر اسلام و امام سوم شیعیان است. حسین ۳ شعبان ۴ هجری قمری زاده شده و در ۱۰ محرم ۶۱ در کربلا کشته شد.

در میان شیعیان، از وی با القابی همچون «اباعبدالله»، «ثارالله» و «سیدالشهدا» نام برده می‌شود.^[۱]سجاد، امام چهارم شیعیان فرزند وی بوده و بنا بر روایتی حاصل ازدواج او با شهربانو، دختر یزدگرد سوم ساسانی می‌باشد.^[۲][۳][۴]

[ویرایش] زندگی

حسین بن علی هنگام زمام‌داری پدرش علی بن ابی طالب او را در جنگ‌های جمل و صفین و نهروان همراهی کرده بود. سال ۵۰ هجری وقتی که برادرش حسن پسر علی را به قتل رساندند، معاویه حدود ۱۰ سال به عنوان خلیفه باقی بود. معاویه سال ۶۰ هجری درگذشت و پسرش یزید را به جانشینی انتخاب کرد. حسین از همان ابتدا بیعت با یزید را نپذیرفت. یزید نامه‌ای به حاکم مدینه نوشت و به او دستور داد که از حسین برای یزید بیعت بگیرد و اگر حاضر نشد او را به قتل برساند. حسین بن علی موافق راه و روش حکومت هم عصر خود نبود.^[۵] بنابراین حاضر به بیعت کردن با یزید نشد و با خانواده خود برای حج از مدینه به مکه رفت.

در این هنگام عده‌ای از مردم کوفه که از مرگ معاویه با خبر شده بودند نامه‌هایی برای حسین نوشتند و از او خواستند تا به عراق و کوفه بیاید. حسین نیز که مسلم بن عقیل را به کوفه فرستاده بود، خود مراسم حج تمتع را به عمره تبدیل کرد و بطرف کوفه حرکت نمود. ابتدا شماری از مردم کوفه با مسلم بن عقیل همراه شدند؛ اما با ورود عبیداللّه پسر زیاد که از طرف یزید به حکومت کوفه گمارده شده بود و خبر آورده بود که حسین بن علی مراسم حج را نیمه کاره گذاشته و شریح قاضی فتوای قتل او را داده است و مردم کوفه را تهدید کرده بود مسلم را ترک کنند تا بلکه حسین را از ترک حج و آمدن به کوفه منصرف کرده و مانع بیعت مردم کوفه با وی شوند، مردم کوفه بیعت خود را از حسین بن علی پس گرفتند و به مخالفت با حسین‌ بن علی روی آوردند.^[۶]

[ویرایش] انگیزه

میان شیعیان در مورد انگیزه وی از حرکت به سوی کربلا دو نظر متفاوت وجود دارد. گروه اول معتقدند حسین بن علی با توجه به دریافت تعداد زیادی نامه (که تعداد آن را تا هفتاد هزار ذکر کرده اند) از سوی مردم کوفه و پس از حصول اطمینان از اصالت آنها با تایید مسلم بن عقیل، و با اتکا به حمایت آنان به منظور سرنگونی حکومت منحرف و جایگزینی حکومت اصیل اسلامی به سوی کوفه حرکت کرد ولی به دلیل عهد شکنی مردم کوفه نتوانست به منظور نهایی خود برسد ولی با این حال تبدیل به الگوی مبارزه گردید.^[۷] علی شریعتی می‌گوید:«پس این امام حسین که خودش را، زندگی اش را و خانواده اش را و همه و همه را با این شکل نابود کرد برای زندگی من و تو نبود؟ برای اینکه پیروش از زیر بار ستم و ظلم و بیعت دروغ و جور خلاص شود نبود؟ برای این بود که ما اینجا گناه کنیم و بعد برای او گریه کنیم که در قیامت از ما شفاعت کند؟ در دنیا به درد ما نمی‌خورد؟»^[۸]

گروه دیگر معتقدند که با داشتن علم به غیب، وی از ابتدا می‌دانست که چه اتفاقی خواهد افتاد ولی با این وجود پای در این راه گذاشت. این گروه انگیزه‌های گوناگونی مانند الگو شدن برای شیعیان و یا بخشایش گناهان کسانی را که به وی ارادت دارند یا بر وی سوگواری می‌کنند را انگیزه اصلی حسین بن علی می‌دانند.^[۹] این دو عقیده گاه در تاریخ تشیع و میان دانشمندان شیعه بحث هایی به دنبال داشته است که آخرین مورد آن در زمان انتشار کتاب شهید جاوید بوده است. این کتاب نظر گروه اول را تایید می‌کند، حسین‌علی منتظری به اتفاق علی مشکینی برای کتاب شهید جاوید یادداشت تأیید آمیزی نوشتند که به عنوان تقریظ در ابتدای کتاب آمده است. صالحی نجف آبادی نویسنده کتاب گفته است «یک کتاب نوشته ام که بیش از ۴۰ کتاب ردیه علیه آن چاپ شده است.»^[۱۰][۱۱]

[ویرایش] آرامگاه

مقبره حسین بن علی در کربلا، عراق. شیعیان خصوصاً در تاسوعا و عاشورا این مکان را زیارت می‌کنند.

قبر او در کربلا قرار دارد اما همچنین در شهرستان صاحب استان کندز آرامگاهی‌است که عدهٔ کمی از شیعیان افغانستان، آن را محل دفن سرِ بریدهٔ حسین بن علی امام سوم شیعیان می‌دانند. همچنین مقبره‌ای به نام رأس حسین (سر حسین) در مصر نیز وجود دارد^[۱۲][۱۳]

[ویرایش] جستارهای وابسته

• عزاداری حسین
• واقعه کربلا
• مقتل الحسين
• تشیع
• امام
• علی اکبر پسر حسین
• علی اصغر پسر حسین

[ویرایش] کتاب شناسی

• لمعات الحسین علیه‌السلام، تالیف سیّدمحمّدحسین‌ حسینی‌طهرانی، حاوی برخی از خطبه‌ها و موعظه‌های وی.
• فتح خون (روایت محرم)، نوشته سیٌد مرتضی آوینی، روایتی از وقایع منجر به واقعه عاشورا.
• لهوف، سید ابن طاووس
• فرهنگ عاشورا، جواد محدثی
• حماسه حسینی، آیت‌الله مرتضی مطهری
• شهید جاوید، حجت الإسلام نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی
• خصائص الحسینیه، آیت‌الله شیخ جعفر شوشتری

[ویرایش] پانویس

[ویرایش] منابع

• فرهنگ شیعه، نویسندگان: محمد خطیبی و دیگران، انتشارات زمزم هدایت، ۱۳۸۵، شابک: ۷- ۷۳- ۸۷۶۹- ۹۶۴
• جلاء العیون (تاریخ چهارده معصوم علیهم لسلام)، علامه مجلسی، تحقیق سید علی امامیان، انتشارت سرور، ۱۳۸۳، شابک: ۳- ۳- ۹۱۴۶۷- ۹۶۴