حکومت اسلامی

این مقاله بخشی از سلسله مقاله‌های سیاسی است.
شیوه‌های حکومت
ساختار قدرت
کنفدراسیون فدرال فرا دستی امپراتوری حکومت متمرکز
منبع قدرت
دموکراسی مستقیم نیابتی سایر انواع
پادشاهی پادشاهی مشروطه پادشاهی مطلقه
اشراف‌سالاری نخبه‌سالاری خونتا زرسالاری ارتش‌سالاری تایموکراسی
اقتدارگرایی یکه‌سالاری خودکامگی دیکتاتوری تمامیت‌خواهی
سایر آنارشی آنوکراسی کریتارشی جمهوری حاکمیت دینی
درگاه سیاست

حکومت اسلامی نوعی از حکومت دینی است. که حداقل در آن قوانین جامعه بر پایه احکام و معارف اسلامی باشد.

حاکمان اسلامی معتقدند اسلام برنامه کاملی است که از جانب خدا راه چگونه زندگی کردن را آموخته است. حکومت نیز جزئی از زندگی ماست پس برای حکومت نیز باید از راهنمایی خدا استفاده کرد. این افراد نظریه جدایی دین از سیاست را قبول ندارند.

دیدگاه جمهوری اسلامی ایران

در دیدگاههای جمهوری اسلامی ایران حکومت دینی نه تنها در آن قوانین دینی اجرا می شود بلکه مجریان آن یا مستقیما از طرف خدا منصوبند یا به اذن خاص یا عام معصوم منصوب شده اند.

در این دیدگاه حکومت دینی شکلی از حکومت است که در آن همه امور سیاسی اجتماعی قضایی اقتصادی و ... منشاء الهی پیدا می کند و طبق آزمونهای دینی تعیین تکلیف در این امور به دین واگذار می شود. در حکومت دینی جایی برای مردمسالاری به عنوان تعیین سرنوشت اساسی جامعه وجود داردکه با مشارکت مردم و مشورت آنها از اهمیت برخوردار است.

در حکومت دینی تعیین زمامدار و زمامداران و همه قوانین از طریق متن دین تعین می شود. امروزه طبق نظر اندیشمندان دینی^{[نیازمند منبع]} دین اسلام بیشترین ظرفیت تحقق حکومت دینی را داراست^{[نیازمند منبع]} از این رو حکومت دینی همواره بیشتر به معنی حکومت اسلامی می باشد.

مرتبه عملی و اجرایی حکومت دینی نسبی است یعنی همیشه امکان پیاده شدن کامل آن وجود دارد.

نمونه بارز اجرای این شیوه حکومتی تا حد زیاد حکومت پیامبر اسلام و حکومت علی و حسن در صدر اسلام می باشد که به مفهوم واقعی جکومت دینی بسیار نزدیک بود و به اعتقاد شیعه نمونه بسیار اعلای آن در زمان ظهور مهدی موعود متحقق می شود هر چند که از جهات نظری اجرای صد در صد حکومت دینی از آرمانهاست ولی حکومت معصومین تا اندازه بسیار زیاد به حکومت دینی نزدیک است.^{[نیازمند منبع]}

بنابراین حکومت دینی به شیوه مصلحتی اجرا می شود. نمونه مصلحتی حکومت دینی نظام سیاسی ایران در سه دهه گذشته است که به وسیله روح الله خمینی شکل گرفت این نوع حکومت مرسوم به جمهوری اسلامی ظرفیتهای ممکن حکومت دینی را به اجرا در آورد.^{[نیازمند منبع]} و یکی از معیارهای حکومت دینی توجه به مصالح می باشد در این صورت حکومت دینی می تواند بوجود آید یا ابقا پیدا کند مصالح گاه مصالح اجتماعی است و گاه بخاطر تزجیح مهم و اهم است.^{[نیازمند منبع]}

از طرفی اسلام ناب محمدی بمعنی اجرا واقعی اسلامی و پرهیز از مصالح تحمیلی است.^{[نیازمند منبع]}

جستارهای وابسته

• حکومت شورایی
• اسلام‌گرایی

منابع

مؤسسه پژوهشی فرهنگی فهیم