عقیل بن ابی‌طالب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

عقیل بن ابی‌طالب در سال ۵۹۰ میلادی در مکه زاده شد. عقیل دومین فرزند ابوطالب بود. وقتی محمّد و عبّاس به نزد عبدالمطّلب رفتند تا تربیت فرزندانش را به عهده بگیرند، محمّد تربیت علی و عبّاس تربیت جعفر را بر عهده گرفتند. عقیل صاحب پنج پسر به نام‌های مسلم بن عقیل، محمّد بن عقیل، یزید بن عقیل، عیسی بن عقیل، حسن بن عقیل و یک دختر به نام رمله بنت عقیل بود. عقیل پس از صلح حدیبیه اسلام آورد و در جنگ موته شرکت جست. عقیل بیست سال از علی بن ابی طالب بزرگ تر بود و او به محمد بن عبدالله پیشنهاد کرد که با ام‌حبیبه ازدواج کند.

بر اساس روایت بحارالانوار، یک بار عقیل از برادرش علی که خلیفه بود خواست سهم بیشتری از بیت المال به او بدهد. علی آتشی را گرفت و به او نزدیک کرد و گفت: «عقیل، تو تاب این آتش اندک نداری، من آتش دوزخ چگونه تاب بیاورم؟» عقیل، پیش از جنگ صفین به علی پشت کرد و نزد معاویه رفت. معاویه به او از بیت المال بخشش بسیار کرد و از او خواست که بر منبر برود و علیه علی خطابه‌ای بخواند امّا عقیل نپذیرفت.

عقیل بن ابی طالب، فرزند ابوطالب و فاطمه بنت اسد و از تبار بنی‌هاشم به شمار می‌آید. ابوطالب دارای چهار پسر به ترتیب به نام‌های طالب، عقیل، جعفر و علی بود که فاصله هر یک ده سال بود. بنابر این عقیل بیست سال از علی بزرگ‌تر بوده‌است. گویند عقیل در نزد ابوطالب بسیار محبوب بود و از این رو محمد نیز به وی علاقه داشت.

عقیل وعباس بن عبدالمطلب با اکراه و اجبار قریش در جنگ بدر شرکت کردند و هر دو به دست مسلمانان اسیر شدند و چون خود چیزی نداشت، با فدیه عباس بن عبدالمطلب آزاد شد و به مکه بازگشت. عقیل قبل از صلح حدیبیه با میل خود به مدینه هجرت کرد و در جنگ موته و حنین شرکت کرد واز خود استقامت فوق‌العاده نشان داد.

وی آگاهی گسترده‌ای از قبایل عرب و تاریخ و وقایع گذشته آنان داشت و به علم انساب مسلط بود. به هنگام اقامت امام علی در کوفه به آن شهر سفر کرد؛ ولی به علت کهولت سن در هیچ یک از جنگ‌های جمل، صفین و نهروان شرکت نکرد. گویند عقیل در اواخر عمر نابینا شد و در سال پنجاه هجری در مدینه درگذشت و در داخل خانه خود، که در کنار بقیع قرار داشت به خاک سپرده شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • قاموس الرجال، ج ۷، ص ۲۲۶؛
  • بحارالانوار، ج ۴۲، ص ۱۲۱؛
  • اسدالغابه، ج ۴، ص ۶۳؛
  • شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید
  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  • تاریخ صحابه، مهدی اخوانی، چاپ سوم، مشهد، ۱۳۳۹
  • بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، طبع تهران، ۱۳۱۲