عبیدالله بن زیاد

عبیدالله بن زیاد بن ابیه فرزند زیاد بن ابیه و کنیزی ایرانی به نام مرجان یا مرجانه است که به همین دلیل او را ابن مرجانه به معنی پسر مرجانه نیز می گویند.

زندگی

عبیداللّه از سرداران مشهور اموی بود که در سال ۵۴ هجری از طرف معاویه به حکومت خراسان گمارده شد و در سال ۵۶ از آنجا عزل و به حکمرانی بصره منصوب گردید. پس از مرگ معاویه و روی کار آمدن یزید و با حرکت مسلم بن عقیل به سمت کوفه با حفظ سمت والی کوفه نیز شد و اوضاع را تحت کنترل در آورد.

در واقعه کربلا

عبیداللّه مسلم بن عقیل را به قتل رساند و پس از آن فرمان قتل حسین بن علی و یاران او و اسارت اهل بیت او را به عمر بن سعد که فرمانده سپاه کوفه در کربلا بود داد او از کسانی است که در زیارت عاشورا مورد لعن قرار گرفته است:

لعن الله ابن‏مرجانة

‏و در جایی دیگر

العن عبید الله بن زیاد و ابن مرجانة‏

رشید هجری از یاران علی بن ابیطالب نیز به امر وی کشته شد.

کشته شدن

ابن زیاد پس از مرگ یزید ادعای خلافت کرد و اهل بصره و کوفه را به بیعت فراخواند ولی کوفیان دعوت او را نپذیرفتند و او را از شهر بیرون کردند. وی سپس از بیم انتقام فراری شد و مدتی‏ به شام رفت همزمان با نهضت توابین ماموریت‏ سرکوب توابین را یافت.

در سال ۶۵ هجری با لشکری به جنگ سلیمان بن صرد رفت و در عین الورده با او درگیر شد. سرانجام‏ در یکی از درگیری‌ها با سپاه مختار ابوعبید ثقفی در سال ۶۷ هجری خودش و جمعی از همراهانش‏ کشته شدند و باقی سپاهیانش پراکنده گشتند. سر ابن زیاد را نزد مختار ابوعبید ثقفی بردند. مختار هم آن ‏سر را نزد محمد حنفیه و سجاد فرزند حسین بن علی فرستاد.

منابع

• تاریخ طبری جلد هفتم
• تبیان
• حوزه نت