شیخ مفید
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
مُحمّد بن مُحمّد بن نَعمان معروف به شیخ مُفید، فقیه و متکلم و از علمای برجسته شیعه قرن ۵ (قمری).
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگی
در ذیقعده سال ۳۳۶ (قمری) در نزدیکی بغداد متولد شد.
وی استاد شیخ طوسی و سید مرتضی علم الهدی بود. او فقیه و کلامی شیعی که بیشتر در علم کلام تبحر داشت و مکتب کلامی شیعه در عصر او به اوج کمال رسید. او در مناظرات دینی مهارت خاصی داشت و مناظراتش با قاضی عبدالجبار رئیس فرقه متعزله بغداد و قاضی ابوبکر باقلانی رئیس اشاعره معروف بود.[۱]
او مورد تحسین و احترام بزرگان اهل تسنن از قبیل، ابن حجر عسقلانی، ابن عماد حنبلی، یافعی و دیگران بود. شیخ طوسی درباره او در الفهرست مینویسد: «محمد بن محمد بن نعمان، معروف به ابن المعلم، از متکلمان امامیهاست. درعصر خویش ریاست و مرجعیت شیعه به او منتهی گردید. در فقه و کلام بر هر کس دیگر مقدم بود. حافظه خوب و ذهن دقیق داشت و در پاسخ به سؤالات حاضر جواب بود. او بیش از ۲۰۰ جلد کتاب کوچک و بزرگ دارد».[۲]
گفتهاند لقب «مفید» را علی بن عیسی معتزلی در عهد جوانی، در نتیجه مباحثه با وی به او داد.[۳]
[ویرایش] درگذشت
شیخ مفید در شب جمعه ۳ رمضان ۴۱۳ در بغداد، در سن ۷۵ سالگی درگذشت. هشتاد هزار تن از شیعیان او را تشییع کردند و سید مرتضی علم الهدی بر او نمازگزارد و در پائین پای امام جواد استادش ابن قولویه مدفون گردید.[۴]
[ویرایش] اساتید
«حاج میرزا حسین نوری» در اثرش «خاتمه مستدرک الوسایل» پنجاه تن از استادان شیخ مفید را نام میبرد و در مقدمه چاپ جدید «بحارالانوار» این تعداد به ۵۹ تن رسیدهاست. شیخ مفید در نزد اینان که از شیعه و سنی و زیدی بودند علوم متداول عصر یعنی ادبیات عرب، قرائت، کلام، فقه، اصول، حدیث، تفسیر، رجال و غیره را فرا گرفتهاست. معروفین آنها:
- جعفر بن محمد قولویه قمی محمدبن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)
- ابوعبدالله صفوانی احمد بن محمد بن ولید قمی
- ابوعبدالله مرزبانی، ابوجعفر محمد بن حسین بزوفری
- ابوغالب زراری، ابن جنید اسکافی
- ابوعلی صولی بصری، علی بن محمد رفاء
- علی بن ابی الجیش بلخی
- ابوعبدالله جعل
[ویرایش] شاگردان
او دارای شاگردان بسیاری بود که معروفترین آنان عبارتاند از:
[ویرایش] آثار
شیخ نجاشی که از شاگردان اوست در کتاب رجال خود ۱۷۱ اثر او را نام بردهاست.[۵] برخی از آثار او عبارتاند از[۶]:
-
- اوائل المقالات
- شرح عقاید صدوق
- اجوبه المسائل السرویه
- نکت الاعتقادیه
-
- المقنعه
- الاعلام
- المسائل الصاغانیه
- جوابات اهل الموصل فی العدد الرویه
- جواب اهل الرقه فی الاهله و العدد
- اخلاق اسلامی و حدیث:
- غیبت امام دوازدهم:
-
- الفصول العشره فی الغیبه
- الجوابات فی الخروج المهدی(عج)
- دیگر:
-
- الفرائض
- الکلام فی دلائل القرآن
- وجوه اعجاز القرآن
- النصرة فی فضل القرآن
- البیان فی تالیف القرآن
- الافصاح
- الایضاح
- الارکان
- الارشاد العیون
[ویرایش] منابع
- ↑ شیخ مفید. کتابخانه طهور.
- ↑ عقیقی بخشایشی، فقهای نامدار شیعه، وبگاه حوزه
- ↑ شیخ مفید. کتابخانه طهور.
- ↑ شیخ مفید. کتابخانه طهور.
- ↑ عقیقی بخشایشی، فقهای نامدار شیعه، وبگاه حوزه
- ↑ شیخ مفید. کتابخانه طهور.
