ابوبکر
ابوبکر به اینجا تغییر مسیر داده میشود. برای دیگر کاربردها به صفحهٔ ابوبکر (ابهامزدایی) مراجعه کنید.
|
|
|
|---|---|
|
جنبشهای فکری اهل سنت |
|
| ارکان دین اسلام |
|
|
سعید بن زید · زبیر · طلحه |
|
|
صحیح بخاری · صحیح مسلم · سنن نسائی |
|
|
مکانهای مقدس |
|
عبدالله بن ابی قحافه عثمان بن كعب تیمی قرشی ملقب به ابوبکر (به عربی: أبو بکر) و یا ابوبکر صدیق، از نزدیکترین صحابه و مشاوران محمد[۱]، پیامبر اسلام بود که پس از محمد به عنوان اولین خلیفه مسلمانان انتخاب شد. او از اولین كسانی بود كه به پیامبر اسلام ایمان آورد.[۲] محمد همچنین داماد ابوبکر بود.
در واقعه توطئه قتل محمد در مکه که به هجرت محمد مشهور شد، به همراه محمد از شهر مکه به یثرب مهاجرت کرد، که در سال ۶۲۲ میلادی/۱ قمری صورت گرفت. این هجرت مبداء تاریخ مسلمانان شد. در طول زندگی محمد، از ابوبکر به عنوان یار نزدیک و مشاور مورد اعتماد محمد یاد میشد.[۲] محمد برای اولینبار، لقب «صدیق» را به ابوبکر داد.[۳] پس از مرگ محمد در سال ۶۳۲ پس از میلاد، وی از سوی صحابه، به عنوان خلیفه مسلمین بر منصب خلافت برگزیده شد. اهل سنت از وی به عنوان اولین خلیفه از چهار خلیفه مسلمین که به «خلفای راشدین» معروف هستند، یاد میکنند. در دوران خلافت، وی در جنگهای موسوم به ردة، با دین برگشتگان و اقوام عربی که پس از مرگ محمد سر به شورش گذاشته بودند پرداخت و با شکست آنها، شریعت اسلامی را در کل جزیره عرب برقرار کرد. در طول خلافتش، سرزمینهای سوریه و عراق به امپراطوری اسلامی افزوده شد. ابوبکر پس از حدود دو سال و سه ماه خلافت، در سال ۱۳ هجری (۶۳۴ میلادی) درگذشت. وی پیش از مرگ عمر بن خطاب را به عنوان خلیفه بعدی مسلمین برگزید. ابوبکر اولین خلیفه از خلفای راشدین است.
محتویات |
خانواده
در خانواده ابوبکر سه نسل صحابه محمد بودند، پدر ابوبکر، خود ابوبکر و پسرش. وی در هنگامی که اسلام را پذیرفت، در حدود ۴۰ سال داشت.[۴] ابوبکر همچنین پدرزن محمد و پدر عایشه، همسر محمد بود. دیگر دختر وی اسماء بنت ابی بکر همسر زید از صحابه محمد بود که پس از مرگ زید به همسری علی، چهارمین خلیفه و امام اول شیعیان درآمد.
چگونگی گرویدن به اسلام
به دلیل سن كم علی در هنگام ظهور اسلام برخی منابع از ابوبکر به عنوان اولین مرد بالغی که دعوت محمد را پذیرفت و مسلمان شد نام می برند.[۵][۶] گرچه برخی دیگر از منابع از شخصی به نام زید بن حارثه به عنوان اولین مرد بالغ ایمان آورنده به محمد نیز یاد میكنند و واقعیت این است که به صریح کتب تاریخی ، قبل از وی حداقل چهل نفر اسلام آورده بودند و حتی این موضوع توسط پسر وی " محمد بن ابوبکر " نیز تصریح گردیده است و بیان این موضوع غیر واقعی تنها برای فضیلت تراشی برای وی بوده است [۷]
لقب صدیق
اوّلين كسى كه گفتههاي محمد را تكذيب كرد، أبوجهل بود و اوّلين كسى كه او را تصديق كرد، أبوبكر بود و گفت: صدقت يا رسول اللّه!...كه اين آيات در حقّشان نازل گشت: فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جَاءهُ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكَافِرِينَ ﴿32﴾ وَالَّذِي جَاء بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ﴿33﴾[۸].یعنی :(چه كسى ستمکارتر از آن (أبوجهل)است كه بر خدا دروغ مىبندد و راستى و حقيقت را كه (محمد) نزد او آورد، تكذيب مىكند؟ آيا منزل و جايگاه كافران در دوزخ نخواهد بود؟ و كسى كه (محمد) با راستى و صداقت آمد ، و كسى كه (أبوبكر) او را تصديق داشته ، آنان همان پرهيزگاران واقعى هستند.
در تفاسیر شیعه [۹]ذیل همین آیه از علی بن ابی طالب نقل شده است که :
| « | مراد از «والذى جاء بالصدق» رسول خداست و مراد از «صدّق به» أبوبكر صدّيق است كه او را تصديق نمود. | » |
و در جایی دیگر [۱۰]در همین باره آورده اند که عروه بن عبداللّه از محمد بن علی امام پنجم شیعیان درباره تذهيب شمشير با طلا پرسيده كه آيا درست است؟
| « | فرمود: هيچ اشكالى ندارد؛ زيرا أبوبكر صدّيق، شمشيرش را با طلا تذهيب كرده بود . . . عروه مىگويد: گفتم: تو مىگويى: صديق؟! فرمود: آرى! صدّيق! و هر كس به او صدّيق نگويد، سخن خدا را در دنيا و آخرت، تصديق نكرده است. | » |
چگونگی رسیدن به خلافت
بعد از درگذشت محمد در تاریخ دوشنبه ۲۸ صفر، یازدهم هجری قمری تعدادی از مهاجرین در سقیفه بنی ساعده جمع شده بودند. زبیر ، علی بن ابیطالب و یاران او در خانه فاطمه جمع بودند. عدهای از مهاجرین از جمله ابابکر و عمر که از این اجتماع مطلع گشتند و خود را به آنجا رساندند. در اجتماع سقیفه مهاجرین، سعد بن عباده از صحابه بزرگ پیامبر و رئیس عشیره بنی ساعده و خزرجیان در حالتی مریض در وسط جمعیت بود و تمام خزرجیان نیز جمع بودند.[۱۱]
بحث بالا گرفت و ابتدا هر گروه فضیلتی از خویش بیان میکرد و خود را از گروه دیگر به امر خلافت محقتر میدانست. یکی از انصار از فضایل انصار گفت و ابوبکر در سخنرانی خود با قبول فضایل مهاجرین عنوان نمود که اعراب پس از فوت محمد تنها از فردی از قبیله خود پیامبر اطاعت خواهند نمود و انصار نمیتوانند جامعهای که محمد به وجود آوردهاند را حفظ نماید. بعد از آن که این کار نتیجه نداد ابوبکر از هر دو گروه خواست تا از اختلاف دوری کنند و به عمر و ابوعبیده ابن الجراح اشاره کرد و از جمع خواست تا با یکی از آن دو بیعت کنند. در این لحظه عمر گفت که با وجود شخصی چون تو بر ما سزاوار نیست که خلیفهٔ مسلمین شویم.[۱۱]
سپس این هنگام حباب ابن منذر از انصار و از مجاهدین بدر پیشنهاد داد که دو امیر یکی از انصار و دیگری از مهاجرین انتخاب شوند.بعد از آنکه سر و صدا و هیجان گروه خوابید عمر از ابوبکر خواست که دستش را جلو بیاورد و با او بیعت نمود. بدنبال او سایر مهاجرین و انصار نیز با ابوبکر بیعت نمودند. سقیفه هنگامی کاملاً به نفع ابوبکر شد که بنی اسلمیان که شاخهای از خزرجیان بودند در تعدادی زیاد به مدینه آمدند و با ابوبکر بیعت کردند. بنی اسلمیان عشیرهای بودند که عشق و وفاداری آنها به محمد زبانزد بود وبه خاطر همین توسط پیامبر به آنها نیز عنوان مهاجرین اطلاق شد. بنی اسلم دشمنی دیرین با انصار داشتند. آنها حتی با اشاره عمر به سعد بن عباده که با ابوبکر بیعت نکرده بود درگیر شدند.[۱۱]
جُستارهای وابسته
پانویس
- ↑ Abū Bakr, Encyclopædia Britannica
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ «پروژه تاریخچه اسلام» (انگلیسی). دانشگاه پرینستون.
- ↑ Juan Eduardo Campo, "Encyclopedia of Islam", Infobase Publishing, 2009
- ↑ تاریخ طبری(عربی)، ج۱، ص ۵۴۰
- ↑ Muhammad and the Conquests of Islam, Francesco Gabrieli, London 1968
- ↑ Donner, p.78
- ↑ شرح نهج البلاغه ابن الحدید جلد 13 صفحه 24 :أن جمهور المحدثين لم يذكروا أن أبا بكر أسلم الا بعد عدة من الرجال ، منهم على ابن أبي طالب ، وجعفر أخوه ، وزيد بن حارثة ، وأبو ذر الغفاري ، وعمرو بن عنبسة السلمي ، وخالد بن سعيد بن العاص ، وخباب بن الأرت ، وإذا تأملنا الروايات الصحيحة ، والأسانيد القوية والوثيقة ، وجدناها كلها ناطقة بان عليا عليه السلام أول من أسلم .
- ↑ زمر:32-33
- ↑ تفسير مجمع البيان، شيخ طبرسى، ذيل آیه های 32و33 سوره زمر
- ↑ كشف الغمة فى معرفة الأئمة، ج2، ص147
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ Madelung, p 140-142
منابع
- Donner, Fred McGraw (1981). The early Islamic conquests. Princeton University Press. ISBN 0691053278.
- Watt, William Montgomery (1953). Muhammad at Mecca. Oxford University Press.
- Madelung, Wilfred (1997). The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate. Cambridge University Press. ISBN 0-521-64696-0.
| مجموعهای از گفتاوردهای مربوط به ابوبکر در ویکیگفتاورد موجود است. |
| در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ابوبکر موجود است. |