شاهحسینگویان
شاهحسینگویان نوعی مراسم مذهبی است که در ایام ماه محرم در بیشتر نقاط آذربایجان و به طور گسترده در تبریز برگزار میشود. این مراسم از چند روز مانده به ماه محرم تا دهمین روز از همین ماه و ظهر عاشورا ادامه مییابد. در زبان ترکی آذربایجانی، مردم به این مراسم «شاخسی» میگویند که کوتاهشدهٔ واژهٔ «شاهحسین» است.
محتویات |
شیوه [ویرایش]
در مراسم شاهحسینگویان، عزاداران نوعی چوب مخصوص این نوع عزاداری را از زمین تا فرق سر خود حرکت میدهند و وقتی که چوب به زمین نزدیک میشود، همگی با صدای بلند ندای «شاخسی» (شاهحسین) و زمانی که چوب به سرشان نزدیک میشود، همگی با صدای بلند ندای «واخسی» (وایحسین) سرمیدهند. این حرکت به نشانهٔ جنگ یاران حسین بن علی با یاران یزید بن معاویه در صحرای کربلا است. همچنین عزاداران در حین عزاداری، دست خود را بر پشت یکدیگر قرار میدهند و با این حرکت خود، اتحاد و انسجامشان را نشان میدهند.
عدهای این مراسم را به سبک سنتی انجام میدهند و از هیچگونه ابزارآلات جدیدی که در سالهای اخیر در مراسم شاهحسینگویان دخیل شدهاست، استفاده نمیکنند؛ در مقابل، عدهای هم با استفاده از تبل، سنج و سایر ابزارآلات، شور و شوق خاصی در این مراسم به وجود میآورند و مورد توجه مردم قرار میگیرند.[۱]
بازاریان [ویرایش]
بازاریان تبریز نیز همگام با سایر اهالی شهر، چند روز قبل از شروع ماه محرم تا ظهر عاشورا اقدام به برگزاری مراسم شاهحسینگویان میکنند. مراسمی که بازاریان اجرا میکنند، بسیار ساده و بیآلایش است که با حضور گستردهٔ بازاریان تبریز همراه است. دستهجات حسینی محلههای اطراف بازار نیز علاوه بر اجرای مراسم عزاداری شبانگاهی در محلههای خود از ششمین روز ماه محرم تا روز سوم شهادت حسین بن علی، همهروزه در اطراف بازار تبریز مشغول اجرای مراسم سینهزنی و زنجیرزنی میشوند. بازاریان تبریز با عبور از راستههای تاریخی بازار، سرانجام به تیمچهٔ سنتی «مظفریه» میرسند که در این تیمچه، عزاداری بازاریان تبریز پررنگتر میشود. از مهمترین دستهجات عزاداری حسینی بازاریان تبریز میتوان به زنجیزنان راستهکوچه، سینهزنان عرب ویجویه و سینهزنان عجم لیلآباد اشاره کرد.[۲]
محدودیتها [ویرایش]
در سالهای اخیر باتوجه به برخی شکایتهای مردم از دستهجات شاهحسینگویان بهدلیل اقدام به اجرای مراسم در ساعات خواب، به دستور نیروی انتظامی پس از ساعت ۲۴ نیمهشب، هیچیک از دستهجات عزاداری نمیبایست در معابر عمومی تبریز اقدام به برگزاری مراسم شاهحسینگویان نماید. در همین راستا ۱۲۰۰ نفر از همیاران پلیس در سرتاسر شهر در بین دستهجات عزاداری حضور پیدا کردهاند. همچنین همیاران پلیس، جایگاه مردان و زنان را جدا و بر عدم استفاده از ابزارآلات موسیقی نیز نظارت میکنند.[۳] امام جمعهٔ تبریز نیز برهمزدن آرامش عمومی را حرام دانسته و از عزاداران حسینی خواسته که تا ساعت معینی اقدام به اجرای مراسم عزاداری نمایند.[۴][۵]
