شهید جاوید

شهید جاوید عنوان کتابی است که اولین بار در آبان ماه سال ۱۳۴۹ شمسی منتشر شد. نویسنده کتاب آیت‌الله نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی (۱۳۰۲ - ۱۳۸۵) از محققین و نویسندگان شیعه معاصر بود. وی در این کتاب به قیام حسین ابن علی پرداخته است. وی قیام آن حضرت را در رهگذار تشکیل حکومت اسلامی دانسته است و هر گونه علم امام به مرگ خود و خانواده‌اش را منتفی دانسته است.

این کتاب پس از انتشار موجی از مخالفت‌ها را در میان علمای شیعه بر پا کرد که تقریباً حوزه انقلابیون را به دو دسته موافقان و مخالفان شهید جاوید تقسیم کرد. البته برخی موافقت‌ها بیشتر بعد سیاسی جهت تشدید مبارزات داشت. انتشار این کتاب باعث محافظه کاری جمعی از انقلابیون که خطر ظهور اندیشه‌های وهابی گری را در اثنای فعالیت‌های انقلابی می دیدند شد و از فعالیت‌های مبارزاتی تا حد زیادی کنار کشیدند.

نقد

از زمان انتشار کتاب نقد‌های فراوانی به آن وارد شد. افرادی همچون محمد حسین طباطبایی، مرتضی مطهری و ... نقد هایی بر این کتاب نوشتند. صالحی در کتاب «عصای موسی‌» پاسخ‌هایی‌ بر این نقد‌ها نگاشته است.

بزرگ انگاشتن عامل دعوت مردم کوفه

صالحی عامل دعوت از جانب مردم کوفه را از عوامل اساسی‌ قیام حسین ابن علی‌ می‌‌داند. مطهری در مقابل معتقد است « اگر عامل اساسی این می بود، آن وقتی که به امام خبر رسید که زمینه کوفه دیگر منتفی شد، امام می بایست دست از آن حرفهای دیگرش هم بر می داشت» . به عقیده او داغترین خطبه های حسین ابن علی‌ بعد از شکست کوفه است.

پیش فرض به دست آوردن خلافت و بیعت گرفتن از مردم کوفه

بر خلاف نویسنده کتاب شهید جاوید، مطهری مدّعی است عزم حسین در انجام اصلاحات اجتماعی به پیش از دعوت مردم کوفه از وی بر می‌‌گردد. مطهری به وصیتنامه‌ای استناد می‌‌کند که حسین ابن علی‌ پیش از آنکه قضیه کوفه مطرح باشد برای محمد حنفیه فرستاده بود: «مردم دنیا بدانند که من یک آدم جاه طلب، مقام طلب، اخلالگر، مفسد و ظالم نیستم، من چنین هدفهایی ندارم. قیام من قیام اصلاح طلبی است. قیام و خروج کردم برای اینکه می خواهم امت جد خودم را اصلاح کنم. من می خواهم امر به معروف و نهی از منکر بکنم.»

پیش فرض اطمینان از حمایت مردم کوفه

بر خلاف صالحی، مطهری معتقد است حمایت مردم کوفه از حسین قطعی نبود. به گفته او با توجه به اینکه هیچ سیاستمداری حرکت امام را تصویب نمی‌‌کرد و غالباً او را منع می‌‌کردند، نشانه این است که منطق حسین ابن علی‌ در پیش گرفتن راه کوفه، بر خلاف ادعای مؤلّف کتاب شهید جاوید منطق شهدا و فداکاران است.

منبع

• وب نوشته ها

پیوند به بیرون

• لینک دانلودکتاب
• سرگذشت کتاب از نظر رسول جعفریان
• حواشى استاد مطهری بر كتاب‏«شهيد جاويد»