شأن نزول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

شأن نزول در ادبیات اسلامی اشاره به شرایط یا پیشامدهایی دارد که به آوردن بخشی از قرآن (آیه یا سوره) از سوی محمد و از نظر مسلمانان نزول (=فرودآمدن) آن (از جانب خدا) انجامیده‌است.

از محتوای برخی از آیه‌های قرآن می‌توان شأن نزول آن‌ها را به‌راحتی [و احیاناً با اندک آشنایی با تاریخ صدر اسلام]اندر یافت. حتی گاه پرسش یا مسئله پیش از داده شدن پاسخ مطرح می‌شود؛ مثلاً گفته می‌شود: «از تو پیرامون ذوالقرنین می‌پرسند» ^[۱] و سپس پاسخ داده می‌شود. برخی دیگر از موارد نیاز به مطالعات تاریخی و جانبی درازدامن‌تری دارد. در بسیاری از موارد هم میان مسلمانان (به‌ویژه از مذهب‌های مختلف) اختلاف نظر هست.

[ویرایش] سبب نزول

بیش‏تر مفسران فرقی میان سبب یا شأن قائل نشده‏اند و هر مناسبتی را که ایجاب کرده‌است آیه یا آیه‏هایی نازل شود، گاه سبب نزول و گاه شأن نزول گفته‏اند. در صورتی که میان این دو عبارت فرق است، از این جهت که شأن نزول اعم از سبب نزول است.^[۲]

[ویرایش] پانویس

1. ↑ وَيَسْأَلُونَكَ عَن ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُو عَلَيْكُم مِّنْهُ ذِكْرًا^{[۱۸ - ۸۳]}
2. ↑ محمدهادی معرفت. علوم قرآنی. مؤسسسه فرهنگی انتشاراتی التهمید، ۹۷.

‎