خاکشیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خاکشیر
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): نهان‌دانگان
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو[۱]
(طبقه‌بندی‌نشده): رزیدها[۲]
راسته: راسته کلم[۳]
تیره: شب‌بویان[۴]
سرده: Sisymbrium
گونه: S. sophia
نام علمی
Sisymbrium sophia

خاکِشیر (نام علمی: Descurainia sophia) یا خاکِشی، گیاهی یکساله یا دوساله از تیره شب‌بویان است. خاکشیر در دشت و کوهستان می‌روید و بلندی ساقه آن تا یک متر نیز می‌رسد. پائین گیاه کرک دارست در حالیکه بالای آن بدون کرک می‌باشد. تخم این گیاه که همان خاکشیر است ریز و کمی دراز و معمولاً به دو رنگ وجود دارد یکی از آنها قرمز که دارای طعم کمی تلخ است و دیگری برنگ قرمز تیره می‌باشد.

ترکیبات شیمیایی[ویرایش]

خاکشیر دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیک، اسید لینولنیک، اسید اولئیک، اسید پالمتیک و اسید استئاریک می‌باشد. ضمناً در خاکشیر اسانس روغن فرّاری وجود دارد که دارای مواد بنزیل و ایزوسیانات است

نگارخانه[ویرایش]

خواص داروئی[ویرایش]

  • خاکشیر از نظر طب قدیم ایران گرم و تر است.
  • التیام دهنده زخم و جراحات است.
  • جوشانده خاکشیر برای رفع اسهال‌های ساده و رفع ترشحات زنانگی مفید است.
  • خاکشیر ادرار آور است.
  • خاکشیر تب‌بُر است.
  • برای دفع کرم مفید است.
  • التهاب کلیه را برطرف می‌کند.
  • سرخک و مخملک را دوا می‌کند.
  • خاکشیر صدا را باز می‌کند.
  • برای از بین بردن کهیر و التهابات پوستی از خاکشیر استفاده کنید.
  • از گلها و برگهای گیاه می‌توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد.
  • سنگ کلیه را دفع می‌کند. برای دفع سنگ کلیه می‌توان خارشتر، خاکشیر و ترنجبین را با هم مخلوط کرده وصبح ناشتا خورد.
  • برای برطرف کردن جوش‌های صورت که بعلت خوردن چربی و شیرینی زیاد ایجاد می‌شود باید جوشانده یک قاشق ترنجبین را با دو قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط کرده و هر روز صبح ناشتا بمدت دو هفته خورده شود تا جوشها از بین برود.
خواص کلی و درمانی خاکشیر

1.زخم‌ها و جراحات را التیام می‌بخشد.

2.در رفع اسهال روده و خونی و از بین بردن ترشحات زنانه و
آب آوردن نسوج می‌توان استفاده کرد.
3.دانه‌های خاکشیر اندکی ضدعفونی کننده، ضد کرم و تب بر هستند.
4.ملین و خنک کننده با آب سرد است.
5.بذر آن بر میزان شهوت و میل جنسی می‌افزاید و اشتها را باز می‌کند.
6.تنظیم کننده دستگاه گوارشی بوده و ابتلاء معده را به بیماری‌ها مرتفع می‌سازد.
7.خوردن آن سبب نیکویی رنگ و رخسار می‌گردد. در این صورت خاکشیر را با دو برابر وزن آن،
شکر مخلوط کنید و تا ده روز بخورید.
8.گرفتگی ادرار را برطرف می‌سازد و فربه‌کننده است.
9.دل مالش و دل ضعفه را از بین می‌برد.
10.برای رفع بیماری‌های نقرس، ورم گوش و دستگاه تناسلی مفید است.
11.برای اسهال ساده کودکان شیرخوار اثر دارد.
12.به عنوان خنک کننده در امراض حصبه و آبله تجویز شده است.
13.اگر با شیر تازه خورده شود، بدن را چاق می‌کند.
14.خاکشیر را بکوبید، شب موقع خوابیدن، کف پا تا مچ را با آن ضماد نمایید،
در تسکین و بهبود فشار خون اثر دارد.
15.روی ورم‌های سخت و سرطانی، پستان، چشم، نقرس و ورم گوش، ضماد نمایید.
16.از دانه‌های خاکشیر به عنوان پادزهر به نحو زیر می‌توان استفاده کرد؛

پنج گرم دانه را شسته و با گلاب یا آب خالص آن قدر بجوشانید تا شکفته شود و بعد آن را نیم‌گرم به مسموم بخورانید. به این صورت، قی آورده و ایجاد تهوع می‌نماید و این عمل را چند مرتبه تکرار کنید تا قی بند آید. 17.بزرگسالان معمولاً دانه خاکشیر را پس از پاک کردن و شستن کامل به مقدار 10 تا 20 گرم در آب خیسانده، صبح ناشتا با آب و عسل مخلوط و برای چند روز متوالی می‌نوشند.

18.برای رفع اسهال ساده کودکان شیرخوار می‌توان مقدار یک قاشق غذاخوری 

خاکشی پاک کرده را در ظرفی ریخته بر روی آتش ملایم به هم بزنند تا

خاکشی بو داده شود و سپس کمی آب و عسل به آن افزوده هر نیم ساعت 

یک قاشق چای خوری از آن را به کودک بخورانند. فصل تابستان که می‌رسد بازار مصرف خاکشیر و شربت آبلیمو هم داغ می‌شود. خاکشیر از زمان‌های گذشته کاربرد داشته است و بهترین کاربرد آن به خاطر خاصیت ضدعفونیکننده‌اش می‌باشد و برای ناراحتی‌های روده مثل اسهال یا حتی یبوست مفید است.

این گیاه را به صورت خیس كرده استفاده میكنند و در موارد جراحات و
تب‌های زیاد بسیار موثر است و همچنین بو داده آن اسهال‌های سخت را
درمان میكند. .
خاكشیر التهاب كلیه را برطرف میكند. برای از بین بردن كهیر و
التهابات پوستی از خاكشیر استفاده كنید.

خاکشیر دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیک، اسید لینولنیک، اسید اولئیک، اسید پالمتیک و اسید استئاریک است. این گیاه التیام‌دهنده

زخم و جراحات است و جوشانده آن برای رفع اسهال‌های ساده مفید است.

خاکشیر تب‌بر است، این گیاه همچنین ادرارآور است و التهاب کلیه را

برطرف میكند. از دیگر خواص خاكشیر می‌توان به درمان سرخك و مخملك اشاره كرد.

این گیاه نیز برای رفع گرفتگی صدا مفید بوده و کهیر و التهابات پوستی را از بین می‌برد. از گل‌ها و برگ‌های این گیاه می‌توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد.

منابع و پانویس‌ها[ویرایش]

  • دانشنامهٔ رشد.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Sisymbrium irio»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۶ مارس ۲۰۱۲).
  1. Eudicots
  2. Rosids
  3. Brassicales
  4. Brassicaceae

پیوند به بیرون[ویرایش]

دکتر محمدحسین صالحی، خواص دارویی خاکشیر در سایت راسخون

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ خاکشیر موجود است.