پلو

پخت پلو در قزاقستان

نوعی پلوی تاجیک

برای دیگر کاربردهای پلو: پلو (ابهام‌زدایی)

پلو در آشپزی ایرانی به برنجی گفته می شود که دم می‌شود. پلو گاه با مواد دیگری مانند انواع گوشت، سبزیجات، حبوبات و خشکبار و حتی انواع ادویجات، طبخ می‌شود که تهیه آن به هر دو صورت کته و آب‌کش ممکن است. در برخی روش‌های طبخ نیز پس از طبخ کامل چلو آن را با مواد دیگر مخلوط و پلو را تهیه می کنند، مانند مرصع پلو. در تعریف پلو در دهخدا آمده است: “طعامی است که از برنج کنند و در آن گوشت و کشمش و خرما و مانند آن با ادویه کنند و آن را اقسام است”.

موقعیت غذاهای پلویی در ایران

تنها نقاط خاصی از ایران قابلیت کشت برنج دارند و نزدیک به ۹۰٪ تولید برنج در ایران محدود به استانهای شمالی ایران می‌باشد. چنین امری با توجه به سختی حمل و نقل از استانهای شمال البرز به استانهای دیگر ایران تا همین چند دهه گذشته به طور قطع موجب سختی بسیار در دسترسی به برنج در بسیاری از نواحی ایران می‌شده است . ولی تنوع غذاهایی که همراه با برنج است محدود به استانهای شمالی ایران نمی‌شود و ده‌ها مورد غذا که همراه با پلو درست می‌شود در فرهنگ ایرانی دیده می‌شود، از غذاهایی که همراه با خورش میل می‌شود تا غذاهایی که مانند عدس پلو، مخلوطی از پلو و سبزیجات است. جدا از موارد ذکر شده، تزیینات پلو توسط زعفران و زرشک و همچنین انواع ته دیگ، جزو مشخصات دیگر پلوهای ایرانی است.

انواع پلوهای ایرانی

از انواع پلوهای ایرانی می‌توان به باقالی پلو، سبزی پلو، مرصع‌پلو، زرشک پلو، شیرین پلو، آلبالو پلوماش پلو، رشته پلو، شوید پلو، لوبیا پلو، کلم‌پلو و عدس پلو اشاره کرد.

در ژاپن

پیرافو (به ژاپنی: ピラフ pirafu)‏ نوعی غذا با برنج و گوشت و سبزیجات است. ریشهٔ این کلمه، واژه فارسی “پلو” است. پلوی فارسی با تلفظ قدیمی [pilaw] در دوران عثمانی وارد زبان ترکی [pilav] شده است و از آنجا به زبان‌های اروپایی از جمله زبان انگلیسی [pilaf] و زبان فرانسه [pilaf] راه یافته است. [pirafu] امروز به عنوان غذایی خاورمیانه‌ای در ژاپن شناخته می‌شود.

جستارهای وابسته

• خورش
• چلو

منابع

• نج‍اتی، فروغ، هن‍ر آشپ‍زی ایرانی، ته‍ران: خش‍ایار، ۱۳۷۴.
• عل‍ی‌اکب‍ری، مه‍ین، هن‍ر آشپ‍زی به‍ارک، ته‍ران: هدیه، ۱۳۶۲.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پلو موجود است.