روغن کرچک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
روغن کرچک
شناساگرها
CAS 8001-79-4 YesY
کد اِی‌تی‌سی A06AB05
خصوصیات
فرمول شیمیایی
C3H5(C18H33O33
جرم مولی
‎ 932 Daltons
شکل ظاهری Glutinous Liquid with Pale Yellow Color
چگالی 9.61 × 10-1g/cm3
دمای ذوب
‎-10°C
دمای جوش
‎313°C
محلول در آب very poor
 YesY (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references
دانه‌های کرچک

روغن کرچک نوعی روغن نباتی است که از دانه‌های گیاه کرچک به دست می‌آید. این روغن موارد استفادهٔ زیادی داشته و دارای ترکیب بی‌نظیری است. ۹۰ درصد روغن کرچک، از اسیدهای چرب ریسینولیک که اشباع‌نشده هستند تشکیل یافته‌است.

کاربرد[ویرایش]

روغن کرچک و مشتقات آن را در تهیهٔ سوپ، روغن هیدرولیک و روغن ترمز، رنگ، جوهر، انواع آستر، پلاستیکهای مقاوم در برابر سرما، واکس و دیگر مواد براق کننده، نایلون، عطر و ... به کار می‌برند.

سم ریسین، از فراورده‌های جانبی است که ضمن تهیهٔ روغن کرچک به دست می‌آید.

تنها یک درصد از روغن کرچک تولید شده در سراسر جهان را صرف مصارف دارویی یا تولید فراورده‌های مفید برای سلامتی می‌کنند. از روغن کرچک برای درمان یبوست و همچنین، به عنوان مادهٔ استفراغ‌آور استفاده می‌شود (در مواردی که لازم است فرد استفراغ نموده و محتویات معده خود را به هر دلیل تخلیه نماید). مصرف زیاد روغن کرچک در زنان باردار می‌تواند سبب زایمان زودرس در آنها شود. البته مصرف بسیار زیاد آن (مثلاً یک بطری روغن) می‌تواند کشنده باشد. روغن کرچک بد بو و بد مزه است و از این رو مشهور است.

گیاه کرچک[ویرایش]

نام علمی: Ricinus Communis نام انگلیسی: Castor bean plant

كرچك ها گياهاني يك پايه بوده و روي گل آذين خوشه، به رنگ سبز و در بعضی از انواع گلهاي يك پايه قرمز بدون گلبرگ. گلهای نر به رنگ زرد مایل به سبز با پرچم خامه ای و روغن دار برجسته در خوشه ای تخم مرغی شکل به طول حداکثر 15 سانتی متر. گلهای ماده، در قسمت فوقانی خوشه به رنگ قرمز و برجسته قرار گرفته اند. میوه کرچک به صورت کپسول کروی و خاردار متمایل به سبز (یا قرمز-ارغوانی) می باشد كه در هنگام رسيدن سخت و شكننده مي شود و دانه ها به شکل بیضوی پهن و و به شکل دانه های لوبیا و دارای پوسته براقی می باشند. که درون آنها یک مغز کرم یا سفید بسیار روغنی قرار دارد. دانه گیاه متمایل به رنگ قهوه ای و تا حد زیادی سمی بوده، ریسین یک پروتئین بسیار سمی است که در دانه های کرچک وجود دارد. پوست این دانه ها حاوی این سم است که یکی از کشنده ترین سموم طبیعی دنیا است. دانه های کرچک دارای یک زائده زگیل مانند به نام Caruncle هستند، که نوعی از Elaiosome است. ترویج و پراکندگی دانه های Caruncle توسط مورچه ها صورت می پذیرد.

نامگذاری[ویرایش]

نام ریسینوس (Ricinus) بر گرفته از يك اصطلاح لاتين به معناي "كنه سگي" مي باشد. علت اين نامگذاري شباهتي بود كه ميان دانه اين گياه و كنه هايي كه معمولاً در سگها ديده مي شود. در واقع این اسم به دانه ها نسبت داده شده چون دانه ها در این گیاه بخش مهمتری هستند. اسم عام و متعارف "روغن کرچک – Castor oil" احتمالاً جایگزینی برای نام Castoreum می باشد. که یک ماده اصلی در صنعت عطرسازی و همچنین به عنوان طعم دهنده استفاده می شود که از غدد ترشحی مقعد و مثانه خشک شده سگهای آبی گرفته می شود. کرچک یک نام متعارف دیگر به نام "دستان حضرت مسیح" یا “Palm of Christ” دارد که برگرفته از شهرت و توانایی روغن کرچک در شفای زخم و درمان درد می باشد

خواص دارویی[ویرایش]

روغن کرچک استفاده های زیادی در پزشکی و درمانی دارد و همچنین کاربردهای مختلف دیگری نیز دارد. عصاره الکلی برگ های کرچک، بر روی موشهای آزمایشگاهی نشان داده است که از کبد در مقابل آسیب دیدگی از سموم حفاظت می کند. یکی از کاربردهای روغن کرچک دارویی مصرف آن به عنوان یک داروی ملین است، روغن کرچک یک ملین طبیعی و قوی است. عصاره های متانولیکی برگها در تست ضدمیکروبی در مقابل باکتری های بیماری زا در موشها آزمایش شده و موشها خواص ضد میکروبی نشان داده اند. لازم به ذکر است که عصاره ها سمی نمی باشند. پوسته هسته لوبیایی شکل کرچک در دوزهای پایین تر بر روی سیستم اعصاب مرکزی تاثیر گذاشته است. در دوزهای بالاتر موشها به سرعت مرده اند. عصاره آب پوست ریشه کرچک علایم درد را در موشها نمایان می کند. خواص ضد حساسیتی یا آنتی هیستامینی و ضد اشتعالی نیز در عصاره الکلی پوسته کرچک دیده شده است.

کاربردهای دیگر[ویرایش]

عصاره کرچک خواص حشره کش و کنه کش دارد که به طور مثال بر ضد کنه haemaphysalis bispinosa و یا انگل هایی مانند hamatophagous و Hippobosca maculate می باشد. مردم قبایل بودو (Bodo) در کشور هندوستان از برگهای این گیاه برای تغزیه و پرورش کرم ابریشم استفاده می کنند. روغن کرچک برای نرم نمودن و روغن کاری موتور ها نیز کاربرد دارد و به عنوان مثال در هواپیما های جنگ جهانی اول مورد استفاده بود و همچنین برای برخی از ماشینهای مسابقه و بعضی هواپیماهای مدل. البته باید توجه داشت که هرگز نباید با محصولات نفتی مخلوط گردد. لذا روغن کرچک در خیلی از مواقع جایگزین مناسبی برای روغنهای مصنوعی می باشد.

کاربردهای جغرافیایی و بومی[ویرایش]

اگرچه کرچک گیاهی بومی در مناطق آسیای جنوبی و مدیترانه و شرق آفریقا و هندوستان می باشد، امروزه تقریبا در همه دنیا گسترش پیدا کرده است. به طور کلی در کلیه مناطقی که از نظر شرایط آب و هوایی مناسب باشد به صورت خودرو تکثیر و گسترش می یابد. همچنین به عنوان گیاهی تزئینی و قیمتی در پارکها و مکانهای عمومی مورد استفاده قرار می گیرد. گیاه فوق در شرایط گلخانه و در دمای حدود 20 درجه سانتی گراد می تواند حدوداً تا ارتفاع 2 تا 3 متر در سال رشد نماید. یخبندان و سردی هوا عاملی است که رشد و نمو گیاه را محدود می کند به طوریکه در دمای کمتر معمولا به شکل بوته و ارتفاعی کمتر رشد می نماید. اگر چه گیاه کرچک در مناطق سردسیر مانند جنوب انگاستان نیز توانسته رشد داشته باشد و همچنین در ایالاتی از کانادا و امریکا مانند جنوب کالیفرنیا و لس انجلس.

همزیستی متقابل گیاه و حیوان[ویرایش]

گیاه کرچک میزبان و پذیرای پروانه مشهور کرچک به نام (Ariadne merione) و همچنین گونه ای از کرمهای ابریشم و تعدادی از حشرات دیگر می باشد. برگهای گیاه برای تغزیه لارو حشرات مورد استفاده قرار می گیرد.

سمیت[ویرایش]

مقدار سمیت دانه های کرچک خام به درصد و اندازه سم ریسین بستگی دارد. اگر چه مقدار دوز کشندگی سم برای بزرگسالان در حدود 4 تا 8 دانه هسته شناسایی شده، اما در حقیقت گزارشات ناشی از مسمومیت افراد از این دانه ها بسیار نادر می باشد. بر اساس گزارشهای کتاب گینس در سال 2007، این گیاه سمی ترین گیاه در جهان محسوب شده بود. با وجود این، خودکشی از طریق بلعیدن دانه های کرچک در کشورهایی مانند هندوستان که این گیاه به صورت خودرو در کنار جاده ها می روید هیچ وقت گزارش نشده. چرا که مسمومیت با ریسین بسیار دردآور و نامطبوع بوده و در عین حال همراه با تهوع، اسهال، تپش قلب، کاهش شدید فشار خون و حملات شدید میباشد. هر چند، سم حاصل از کرچک طی فرایندهایی خاص با غلیظ نمودن عصاره آن بسیار شباهت به عمل عصاره گیری در بادام دارد. اگر ریسین بلعیده شود نشانه های آن حدودا تا 36 ساعت بعد نمایان می شود اما در عرض 2 تا 4 ساعت بعد اثر گذاشته و فرد را به کشتن می دهد. که این علایم با احساس برافروختگی در دهان و حنجره آغاز و شامل دردهای شکمی، اسهال خونی (که خود به تنهایی در طی چند روز متوالی تمام آب بدن فرد را کشیده و باعث مرگ می گردد) و کاهش شدید فشار خون می باشد. که پس از گذشت 3 تا 5 روز شخص می میرد مگر اینکه قبل از بروز و گسترش علائم فوق به طور کامل شستشو داده و سم زدایی شود. مسمومیت زمانی رخ می دهد که دانه های کرچک توسط حیوانات و یا حتی انسانها شکسته و جویده شوند، به طوریکه دانه های سالم و نجویده شده بدون خارج نمودن سم از سیستم دستگاه گوارشی عبور و دفع می شود. مقدار سم برای کشتن حیوانات به قرار ذیل می باشد: 4 دانه برای خرگوش، 5 دانه برای گوسفند، 6 دانه یا بیشتر برای اسب، 7 دانه برای خوک و 11 دانه برای سگ و اردکها در برابر این سم کاملا مقاوم بوده به طوریکه حدودا 80 دانه ممکن است باعث مرگ در آنها گردد. این سم یک محافظ طبیعی در برابر شپش نیز می باشد. لذا ماده ریسین در صنعت برای تولید حشره کش ها مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین برای تولید اسیدی جهت قارچ کشی هم کاربرد دارد. لازم به ذکر است که روغن کرچکی که برای مصارف داخلی و خارجی در بازار وجود دارد به هیچ عنوان سمی نبوده.

ترکیبات شیمیایی[ویرایش]

ترکیبی از سه نوع ترپنوئید (ضد باکتری و ضد سرطان) و توکوفرول در کرچک یافت شده. در عصاره کرچک ترکیباتی شامل هیدروکسی کاتها، متوکسی، اپوکسی، اکسو اسید ها و غیره می باشد. نیمی از دانه های کرچک را روغن تشکیل می دهد. روغن کرچک دارای ریسی نولیین می باشد که گلیسیرید اسید ریسینولییک است. از ریسین تفکیک شده عصاره متانول نیز به دست می آید. روغن کرچک یک روغن گیاهی به دست آمده با فشار دادن دانه های گیاه کرچک است.(ریسینوس کامیونیس) نام مشترک روغن کرچک که از آن گیاه نام خود را احتمالا به عنوان جایگزینی برای کاستریوم استفاده می کند پایگاه محصولات مراقبت از پوست خشک شده غدد باشد.(کاستور در لاتین) روغن کرچک یک مایع زرد رنگ بسیار کم رنگ و بی رنگ با طعم مشخص و بویی یک باره برای اولین بار است. نقطه جوش آن 313 درجه فارنهایت و 595 درجه سانتی گراد می باشد و چگالی آن 961 کیلوگرم بر متر مکعب می باشد. این تری گلیسیرید که در آن در حدود 90 درصد از زنجیره اسید چرب ریسینو لئیک می باشد. اولئیک اسید و لینولئیک اسید از دیگر اجزای قابل توجه می باشند. روغن کرچک و مشتقات آن در ساخت صابون ها روان کننده ها مایعات هیدرولیک و ترمز رنگ پوشش ها جوهر پلاستیک مقاوم در برابر سرما واکس و پالش نایلون مواد دارویی و عطر استفاده می شود. روغن کرچک معروف به عنوان یک منبع از اسید ریسینولئیک اشباع با اسید چرب 18 کربنه می باشد. در میان اسیدهای چرب اسید ریسینولئیک غیر معمول است که در آن یک گروه عاملی هیدروکسیل بر روی کربن 12 قرار دارد.این گروه عاملی باعث می شود تا روغن کرچک و اسید ریسینوئیک از باقی چربی ها قطبی تر شوند. واکنش های شیمیایی از گروه الکل و همچنین مشتق شیمیایی را اجازه می دهند که با اکثر دیگر دانه های روغنی ممکن نیست.چرا که از محتوای اسید ریسینولئیک است روغن کرچک یک ماده شیمیایی با ارزش در مواد خام است و دارای قیمت بالاتر نسبت به سایر روغن دانه ها می باشد.به عنوان مثال در جولای 2007 روغن کرچک در حدود 0.90 دلار در ایالات متحده آمریکا به فروش میرسد.در حالی که روغن سویا روغن آفتاب گردان و روغن کانولا در حدود 0.30 دلار به فروش می رسد. گیاه کرچک در یک گونه گیاه گلدار در خانواده فرفیون است.آنرا متعلق به یک جنس چند وجهی می دانند. تکامل کرچک و ارتباط آن با گونه های دیگر در حال حاضر در حال مطالعه با استفاده از ابزارهای مدرن ژنتیکی می باشد.بذر آن دانه کرچک نام دارد که با وجود این لوبیا درست نمی باشد.کرچک بومی در حوضه جنوب شرقی دریای مدیترانه شرق آفریقا و هند است.اما در سراسر مناطق گرمسیری به عنوان یک گیاه زینتی کشت می شود.دانه کرچک منبع روغن کرچک می باشد که دارای طیف گسترده ای از کاربردها می باشد.دانه ها شامل 40 تا 60 درصد روغن که غنی از تری گلیسیرید و عمدتا ریکینولئین می باشد هستند.دانه شامل سمی می باشد که در حال حاضر با غلظت های کمتر در سراسر گیاه وجود دارد.گونه های گیاهی نامربوط فتسیا ژاپنی در ظاهر مشابه می باشند ولی به عنوان گیاه کرچک نادرست است. گیاه روغن کرچک می تواند تا حد زیادی در عادت رشد و ظاهر آن متفاوت باشد. پرورش دهندگان برای تولید روغن در طیف وسیعی از ارقام برگ و رنگ گل تنوع داده اند. سرعت رشد گیاه برابر با یک درختچه چند ساله است که می تواند به اندازه یک درخت کوچک حدود 12 متر یا 39 فوت رشد کند.اما این درختچه نسبت به سرما مقاوم نیست. این گیاه برگ های براق 15 الی 45 سانتی متری دارد و دارای برگ هایی با 5 تا 12 لوب عمیق با بخش های دندانه دار درشت است. در برخی از انواع آن برگ ها در ابتدا مایل به قرمز ارغوانی تیره یا برنز هستند. در زمان جوانی به تدریج در حال تغیر به رنگ سبز تیره می شوند و گاهی تمایل به قرمز دارد. البته در بعضی از گونه ها برگ ها از همان ابتدا به رنگ سبز هستند در حالی که در عین حال دیگررنگدانه ها رنگ سبز را از بخش های کلروفیل دار همانند برگ ساقه و میوه های جوان اند به طوری که آنها در سراسر زندگی گیاه به صورت چشمگیر ارغوانی به قهوه ای قرمز در سراسر زندگی گیاه باقی می مانند.گیاهان با برگ های تیره را می توان در هنگام رشد با برگ سبز یافت. بنابراین حداقل احتمالا تنها یک ژن واحد کنترل تولید رنگدانه در برخی از ارقام وجود دارد. ساقه ها(کروی و کپسول بذر خاردار)نیز در رنگ های متفاوت وجود دارند. کپسول میوه برخی از گونه ها زرق و برق دار تر از گل می باشد. روغن کرچک یک روغن گیاهی است که با فشار دادن دانه های گیاه کرچک به دست می آید.

ریسین[ویرایش]

دانه کرچک حاوی ریسین،یک پروتئین سمی است. حرارت در طی فرآیند استخراج روغن سبب دناتوره شدن و غیرفعال شدن پروتئین می شود. با این حال دانه های برداشت شده کرچک ممکن است بدون خطر نباشد. ترکیبات آلرژی زا پیدا شده در سطح گیاه می تواند سبب آسیب های عصبی و دائمی شود.برداشت دانه های کرچک یک خطر برای سلامتی انسان ایجاد شده.هند،برزیل وچین عمده ترین تولید کنندگان محصول هستند و کارگران از کار کردن با این گیاهان دچار عوارض جانبی مضر شده اند.این مسائل بهداشتی علاوه بر نگرانی در مورد محصول فرعی سمی (ریسین) از تولید روغن کرچک، برای دستیابی به منابع جایگزین برای اسیدهای چرب هیدروکسی تشویق کرده است.در روش دیگر،برخی از محققان در حال تلاش برای تغییر و اصلاح ژنتیکی گیاه کرچک برای جلوگیری از سنتز ریسین هستند. کاربرد: سالانه 270000 تا 360000 تن ( به ارزش 600 تا 800 میلیون پوند) از روغن کرچک در صنعت استفاده می شود و مشتقات آن کاربردهای بسیاری در ساخت صابون ها ، روان کننده ها ، مایعات هیدرولیک و ترمز،رنگ ها،پوشش ها ، جوهر، پلاستیک های مقاوم در برابر سرما، واکس و پولیش و جلادهنده، نایلون و مواد دارویی و عطر دارد.

مواد غذایی و نگهدارنده[ویرایش]

در صنایع غذایی، روغن کرچک (خوراکی) در افزودنی های مواد غذایی، طعم دهنده ها ،آب نبات به عنوان یک مهارکننده غالب و در بسته بندی استفاده می شود. روغن کرچک پلی اکسی اتیل همچنین در صنایع غذایی استفاده می شود. در هند،پاکستان،نپال و بنگلادش، دانه های روغنی با استفاده از روغن کرچک حفظ می شوند.روغن کرچک،برنج،گندم و حبوبات را از پوسیدن حفظ و متوقف می کند. برای مثال دالون تور حبوبات معمولا در دسترس پوشش داده شده در روغن برای ذخیره سازی طولانی است.

پزشکی[ویرایش]

ایالات متحده اداره غذا و دارو آمریکا، روغن کرچک را طبقه بندی کرده به عنوان ( به طور کلی و عمومی به عنوان ماده موثر و بی خطر به رسمیت شناخته شده) (گریس) برای بیش از ضد استفاده به عنوان ملین با سایت اصلی عمل روده کوچک که در آن به هضم اسید ریسینولئیک منجر شده است. از نظر درمانی،داروهای مدرن به ندرت دریک حالت شیمیایی خالص داده شده بنابراین بیشتر مواد تشکیل دهنده ی فعال با مواد جانبی یا مواد افزودنی ترکیب شده است. روغن کرچک یا مشتق روغن کرچک از جمله کلیفر ال ( سورفاکتانت غیر یونی است و به بسیاری از داروهای مدرن اضافه شده است از جمله: مایکونازول،یک داروی ضد قارچی پاکلیتاکسل،یک مهارکننده میتوزی مورد استفاده در شیمی درمانی سرطان ساندیمون(تزریق سیکلوسپورین) ، یک داروی ایمنی است که به طور گسترده ای برای کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن بیمار در ارتباط با پیوند عضو استفاده می شود. نلفیناویرمسیلات یک مهار کننده پروتئازویروس ایدز ساپرکنازول،یک داروی ضد قارچ تریازول(شامل امولفور ال -719پی ، مشتق روغن کرچک) تاکرولیموس،یک داروی سرکوب کننده سیستم ایمنی ( شامل پلی اکسیل 60روغن کرچک هیدروژنه ) یک درمان موضعی برای زخم های پوست،ترکیبی از بلسان پرو،روغن کرچک و تریپسین است.Xendermپماد برای حفظ اسیدیته واژن استفاده می شود oxyquinoline از روغن کرچک با اسید استیک و ricinoleic( تشکیل شده از اسید Aciژل

استفاده دارویی جایگزین[ویرایش]

روغن کرچک به عنوان یک درمان برای انواع شرایط سلامت انسان ترویج شده است . naturopathy در ادعا شده است که استفاده از آن بر روی پوست می تواند به درمان سرطان کمک کند. با این حال، با توجه به جامعه سرطان آمریکا، شواهد علمی موجود ادعا می کند که روغن کرچک بر روی پوست درمان سرطان یا هر بیماری دیگر را پشتیبانی نمی کند.

پلی اورتان[ویرایش]

روغن کرچک می تواند به عنوان پلی ال ( الکل مصرفی) مبتنی بر زیست در صنعت پلی اورتان استفاده شود. متوسط عملکرد ( تعداد گروه های هیدروکسیل در هر مولکول تری گلیسرید) روغن کرچک 2.7 است، پس از آن به طور گسترده ای به عنوان پلی ال سفت و سخت و پوشش استفاده می شود.

صنعت[ویرایش]

روغن کرچک دارای کاربردهای متعدد در حمل و نقل،موادآرایشی و دارویی و صنایع تولیدی به عنوان مثال: چسب، مایعات ترمز، رنگ مو ، دی الکتریک مایع الکتریکی ، هیومکتانت ، نایلون، پلاستیک مایعات هیدرولیک، جوهر،لاک،درمان چرم،گریس روان کننده ها ، روغن های ماشین کاری، رنگ، رنگدانه، چسب پلی اورتان،گریس تبرید و یخ زدگی ، لاستیک، مهر و موم، پارچه، پودرهای شست و شو و واکس ها از آنجا که روغن کرچک دارای ثابت دی الکتریک نسبتا بالا (4.7) بسیار تصفیه شده و روغن کرچک خشک شده است گاهی اوقات به عنوان یک مایع دی الکتریک با کارایی بالای خازن ولتاژ بالا استفاده می شود.

روغن کاری[ویرایش]

روغن گیاهی به علت چربی خوب و قابلیت تجزیه بیولوژیکشان جایگزین خوبی برای رروان کننده های نفتی مشتق شده است اما پایداری اکسیداتیو و دمای پایین محدودیت عملکرد استفاده گسترده آن هاست. روغن کرچک دارای خواص چسبندگی( ویسکوزیته) بهتر در دمای پایین و روان کاری درجه حرارت بالاتر از بسیاری از روغن های گیاهی و به عنوان یک روان کننده در جت،دیزل و موتورهای ماشین مسابقه مفید است. گرانروی روغن کرچک در 10 درجه سانتی گراد، 2420 سانتی پوآز است. با این حال روغن کرچک تمایل دارد به صورت آدامس شود در یک زمان کوتاه و استفاده از آن در نتیجه به موتور که به طور منظم بازسازی محدود شده است مانند موتورهای مسابقه قابلیت تجزیه بیولوژیک در نتیجه ی کاهش پایداری در محیط زیست ( نسبت به روان کننده های مبتنی بر نفت ) در صورت انتشار اتفاقی است. شرکت روان کننده ی کاسترول نام خود را از روغن کرچک گرفته است. روغن کرچک روان کننده ی ترجیح داده برای پمپ های دوچرخه است، به احتمال زیاد به این خاطر که مهر و موم های لاستیک طبیعی قابل حل نیست.

منابع[ویرایش]