کافور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کافور[۱][۲]
نام‌های دیگر 2-Bornanone; Bornan-2-one; 2-Camphanone; Formosa
شناساگرها
CAS 76-22-2 YesY, 464-49-3 (R) YesY, 464-48-2 (S) YesY
پاب‌کم 2537, 9543187 (R), 10050 (S)
کم‌اسپایدر 2441 YesY, 7822160 (R) YesY, 9655 (S) YesY
UNII 5TJD82A1ET YesY
شماره EINECS 200-945-0
شماره UN 2717
دراگ‌بانک DB01744
KEGG D00098 YesY
MeSH Camphor
ChEBI CHEBI:36773 YesY
ChEMBL CHEMBL15768 YesY
IUPHAR ligand 2422
شماره RTECS
EX1225000
کد اِی‌تی‌سی C01EB02
بیلشتین 1907611
Gmelin Reference 83275
3DMet B04729
Jmol-3D images Image 1
Image 2
خصوصیات
فرمول مولکولی C10H16O
جرم مولی ۱۵۲٫۲۳ g mol−1
Exact mass 152.120115134 g mol−1
شکل ظاهری White, translucent crystals
چگالی 0.990 g cm−3
دمای ذوب
‎175-177 °C, 448-450 K, 347-351 °F
دمای جوش
‎204 °C, 477 K, 399 °F
محلول در آب 1.2 g dm−3
محلول در acetone ~2500 g dm−3
محلول در acetic acid ~2000 g dm−3
محلول در diethyl ether ~2000 g dm−3
محلول در chloroform ~1000 g dm−3
محلول در ethanol ~1000 g dm−3
log P 2.089
فشار بخار 4 mmHg (at 70 °C)
Chiral rotation [α]D +44.1°
خطرات
طبقه‌بندی EU Flammable FHarmful Xn
شماره ایمنی R۱۱ R۲۲ R36/37/38
شماره نگهداری S۱۶ S26
لوزی آتش
NFPA 704.svg
2
2
0
دمای اشتعال 64 °C
محدودیت انفجار 3.5%
ترکیبات مرتبط
مرتبط با کتون فنکون, توژون
ترکیبات مرتبط کامفن, پینن, برنئول, برنئول, Camphorsulfonic acid
 YesY (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references
درخت کافور.

کافور ماده‌ای مومی، سفید و یا شفاف و جامد با فرمول C۱۰H۱۶O که دارای بوی بسیار قوی می‌باشد.[۳] کافور صمغ درختی بنام camphor laurel می‌باشد. این درخت همیشه سبز در آسیا و به خصوص در جزیره برنئو و فرمز وجود دارد. درخت کافور تا ۳۵ متر رشد می‌کند و ماده کافور در اکثر نقاط آن یافت می‌شود. کافور درختی است همیشه سبز و از شاخه و برگ بسیار برخوردار است دارای گلهایی به رنگ سفید می‌باشد و میوه‌ای قرمز رنگ بسیار شبیه به میوه دارچین دارد.[۴]

ریشه‌شناسی[ویرایش]

کلمهٔ کافور کلمه‌ای مالایی است. و در مالزی به کافور، کاپور باروس می‌گویند که معنای گچ باروس می‌دهد. باروس نام بندری در سوماترا اندونزی می‌باشد که در آنجا کافور تجارت می‌شده‌است.

کاربردها[ویرایش]

از کافور امروزه به عنوان نرم کننده نیترات سلولز، دافع حشرات، و مومیایی وهمچنین در آتش بازی و دارو سازی نیز استفاده می‌شود. در زنجیره غذایی مردم آسیا به عنوان چاشنی در شیرینی استفاده می‌شود. در باور مردم عامیانه مار و سایر خزندگان از بوی کافور می‌ترسند.

ابن سینا معتقد است اگر آن با سندل و گلاب مخلوط کنند و ببویند شهوت جنسی را قطع می‌کند و اگر آن را بنوشند این اثر بیشتر می‌شود[۵] .

احمد بن عبد الرحمن بن مندویه ، پزشک قرن چهارم هجری رساله ای در باره کافور و خواص درمانی آن نوشته است که متن عربی این رساله همراه با ترجمه فارسی ان در سال 1392 چاپ ومنتشر شده است.

در قرن ۱۸ از آن برای درمان هیجان زدگی استفاده می‌شد[۶] در گفتمان عامیانه ایران این تصور وجود دارد که از کافور بعنوان کاهش دهنده تمایلات جنسی در سربازخانه‌ها و پادگان‌ها استفاده می‌شود. در حالیکه تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که مصرف کافور در دوز پایین می‌تواند حتی باعث افزایش فعالیت جنسی گردد.[۷]

سم‌شناسی[ویرایش]

کافور ماده‌ای سمی است. اثرات سمی کافور بعد از مصرف ۲ گرم ظاهر می‌شود و مقدار کشنده آن در بزرگسالان ۴ گرم و در کودکان ۱ گرم است. اثرات سمی این ماده عبارتست از: ناراحتی معده، ایجاد گاز معده و قولنج، تهوع و اسهال و استفراغ، اضطراب، هیجان‌زدگی، هذیان گویی، تشنجات صرع‌مانند و انقباض قلب.[۸]

منابع[ویرایش]

  • http://en.wikipedia.org/wiki/Camphor
  • مقدس، احسان(1392): دو رساله در باره کافور و انواع عطرها، انتشارات نیلوبرگ، چاپ اول تهران، بهمن 1392.
  1. The Merck Index, 7th edition, Merck & Co., Rahway, New Jersey, USA, 1960
  2. Handbook of Chemistry and Physics, CRC Press, Ann Arbor, Michigan, USA
  3. Mann JC, Hobbs JB, Banthorpe DV, Harborne JB. Natural products: their chemistry and biological significance. Harlow, Essex, England: Longman Scientific & Technical, 1994. 309–11. ISBN 0-582-06009-5. 
  4. Oils, essential, organic, massage, absolutes, blends, extracts, dilution, fragrants, bases
  5. لغت‌نامه دهخدا، کافور
  6. Pearce, ‎J M S. Leopold Auenbrugger: camphor-induced epilepsy - remedy for manic psychosis. . Eur. Neurol. (سوئیس) 59, no. 1–2 (2008): 105-7.  10.1159/000109581]}}
  7. http://www.sid.ir/En/VEWSSID/J_pdf/106720060402.pdf
  8. اثرات مضر کافور بر بدن