بمب‌گذاری آمیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۴°۳۶′۰۶.۵″ جنوبی ۵۸°۲۳′۵۸″ غربی / ۳۴.۶۰۱۸۰۶° جنوبی ۵۸.۳۹۹۴۴° غربی / -34.601806; -58.39944 انفجار مرکز همیاری یهودیان واقعه‌ای تروریستی در ۱۸ ژوئیه ۱۹۹۴ برابر با ۲۷ تیر ۱۳۷۳[۱] بود که در جریان آن ۸۵ نفر از شهروندان یهودی تبار آرژانتینی جان خود را از دست دادند و بیش از سیصد نفر زخمی شدند.

این بمبگذاری علاوه بر تاثیرگذاری بر وجهه جهانی جمهوری اسلامی و روابط با آرژانتین، تبعاتی نیز برای سیاست داخلی آرژانتین داشته است. از جمله یکی از قضات بررسی در مورد این پرونده به اتهام اقدام در ارائه شواهد کذب از کار برکنار شده و در سال ٢٠١٢، قوه قضاییه آرژانتین، کارلوس منم، رئیس جمهوری وقت این کشور را در ارتباط با پیگیری این بمب‌گذاری تحت پیگرد قانونی قرار داد. منم متهم شد که با دریافت رشوه، کوشیده بود شواهد مربوط به ارتباط حزب‌الله لبنان و دولت جمهوری اسلامی ایران با این بمب‌گذاری‌ها را پنهان کند.[۲]

مرکز همیاری یهودیان[ویرایش]

مرکز همیاری یهودیان نام ساختمان هفت طبقه‌ای در شهر بوئنوس آیرس بود که مرکز همکاری‌های اسرائیل و آرژانتین (Asociacion Mutual Israellita Argentina) وابسته به کمیته یهودیان آمریکا، با نام اختصاری، آمیا (AMIA) در آن قرار داشت.

آرژانتین، میزبان بزرگ‌ترین جامعه یهودیان در آمریکای لاتین است.[۳]

ادعای دخالت جمهوری اسلامی[ویرایش]

در تاریخ آرژانتین، رسیدگی به هیچ پرونده قضایی به اندازه پرونده انفجار آمیا به طول نینجامیده‌است. گفتنی است تاکنون بیش از یک هزار و دویست نفر برای ادای شهادت در مورد این پرونده به دادگاه احضار شده‌اند. دولت آرژانتین تا کنون ۳ بار جمهوری اسلامی ایران را به دست داشتن در انفجار متهم کرده‌است.[۴]

دولت آرژانتین مدعی است که دستور و نقشه ضربه زدن به بزرگ‌ترین مرکز اقلیت یهودی در آمریکای لاتین در تهران کشیده شد و مسئولیت اجرای طرح عملیات به ستاد ویژه عملیات حزب‌الله لبنان که به گروه شبه نظامی حزب‌الله لبنان وابسته‌است سپرده شد.[۵] مقامات ایرانی مدعی هستند که تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر دخالت جمهوری اسلامی ایران در این خصوص ارائه نشده و با فاسد خواندن سیستم قضایی آرژانتین، موضوع را توطئه‌ای سیاسی تلقی می‌کنند. از جمله مشکلات این پرونده این است که شخص انتحاری مورد ادعا تا کنون شناسایی نشده‌است. در عین حال بعضی از تحلیل‌گران روزنامه های دولتی ایران ادعا می کنند که انفجار این مرکز به دست خود یهودیان صهیونیست انجام شده و آنان دو هدف را از این حادثه دنبال می کرده‌اند. 1- دادن نسبت اتهام به جمهوری اسلامی ایران و نیز حزب‌الله لبنان که هر دو از دشمنان واقعی اسراییل هستند. 2- پیش‌گیری از مهاجرت یهودیان اسراییل به کشور آرژانتین به دلیل اوج گرفتن انتفاضه توسط فلسطینیان.[۴][۶][۷]

صدور احکام جلب بین‌المللی[ویرایش]

در مارس ۲۰۰۷ و پس از مدت تقریباً سیزده سال از انفجار، دادستانی کل آرژانتین درخواست صدور حکم جلب نه نفر از جمله علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی و علی‌اکبر ولایتی توسط پلیس بین‌الملل را صادر کرد.

اینترپل برای شش تن از این فراد حکم جلب بین‌المللی صادر کرد. این افراد عبارتند از:[۸]

کمیته حقیقت یاب[ویرایش]

بر اساس توافق آرژانتین با ایران در ماه ژانویه ۲۰۱۳، به آرژانتین اجازه داده شد تا پنج نفر را برای پرسش از مقام‌های ایرانی به ایران اعزام کند. اعضای کمیته حقیقت یاب نباید در هیچ کدام از دو کشور ساکن باشند. اعضای کمیته حقیقت یاب هنوز مشخص نشده‌اند و تاریخ سفر آن به ایران نیز تعیین نشده است.[۱۱] بنا به توافقنامه میان ایران و آرژانتین کمیسیون حقیقت‌یابی تشکیل می‌شود که پنج قاضی مستقل عضو آن خواهند بود تا شواهد و اسناد انفجار آمیا را بررسی و با سفر به ایران از متهمان ایرانی این ماجرا بازجویی کنند. هیچ یک از قضات نباید اهل ایران یا آرژانتین باشند.[۱۲]

آلبرتو نیسمان که رسیدگی به پرونده انفجار ساختمان آمیا را بر عهده دارد، از یک قاضی فدرال خواست تا توافق همکاری با ایران برای بررسی مشترک این حادثه را مغایر با قانون اساسی اعلام کند. اسرائیل و گروه های یهودی در سراسر جهان این توافق را محکوم کردند و آن را یک پیروزی دیپلماتیک برای ایران دانستند.

در جریان امضای توافق میان تهران و بوئنس آیرس کریستینا فرناندز د کیرشنر، رئیس جمهور آرژانتین، گفت که این توافق "سرانجام به آرژانتین این امکان را می‌دهد که از متهمانی که پلیس بین‌الملل برای آن‌ها دستور بازداشت صادر کرده است، بازجویی به عمل آورد".[۱۳]

ادعای سفیر پیشین اسراییل[ویرایش]

اسحاق آویران، سفیر پیشین اسرائیل در آرژانتین (بین سال‌های١٩٩٣ تا ٢٠٠٠ میلادی)، در سوم ژانویه ۲۰۱۴ در مصاحبه‌ای با خبرگزاری یهودیان آرژانتین (ای‌‌جی‌ان) گفت که اسرائیل توانسته اکثر کسانی را که پشت این حملات و بمبگذاری‌های خونین بودند به قتل برساند. وی دولت آرژانتین را متهم کرد که اقدام لازم را "برای رسیدن به عمق و کشف و افشای تمامی ابعاد این حملات" صورت نداده است. وی گفت: "اکثریت افراد مسئول این اقدامات، دیگر در این جهان نیستند، و ما خودمان ترتیب کار را دادیم." وی از افراد خاصی در این مورد نام نبرد و مشخص نکرد که ملیت آنها چه بوده و به چه صورت کشته شدند. وی افزود "عدالت در مورد حامیان اصلی این عملیات هنوز به اجرا درنیامده و هنوز هم لازم است آرژانتین دقیقا پاسخ دهد که در ارتباط با این حملات، چه روی داده است. ما می دانیم چه کسانی مسئول انفجار در برابر سفارتخانه اسرائیل بودند و همان افراد مرتکب انفجار دوم هم شدند."[۱۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «بررسی اجمالی پرونده آمیا (خبرگزاری ایرنا)». بازبینی‌شده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  2. سفیر سابق اسرائیل: اکثر افراد مرتبط با انفجار در مراکز یهودیان آرژانتین را کشته‌ایم بی‌بی‌سی فارسی
  3. کارلوس منم متهم به پنهان کردن شواهد بمبگذاری سال ۱۹۹۴, بی‌بی‌سی فارسی
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش وزارت امور خارجه به حکم قاضی آرژانتینی». ۱۳۸۶/۰۸/۲۰. بازبینی‌شده در ۱۳۸۶/۰۲/۱۶. 
  5. [۱]
  6. «روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش ایران به اتهامات مجدد آرژانتین». ۱۳۸۶/۰۸/۰۵. بازبینی‌شده در ۱۳۸۶/۰۲/۱۶. 
  7. «روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - دادگاه آرژانتین و سلطه صهیونیست‌ها». ۱۳۸۶/۰۸/۲۰. بازبینی‌شده در ۱۳۸۶/۰۲/۱۶. 
  8. فلاحیان و محسن رضائی تحت تعقیب بین‌المللی (بی‌بی‌سی فارسی)
  9. فرد تحت تعقیب در سایت اینترپل
  10. فرد تحت تعقیب در سایت اینترپل
  11. دادستان آرژانتینی خواهان لغو توافق با ایران برای تحقیق درباره انفجار آمیا شد بی‌بی‌سی فارسی
  12. دادستان آرژانتینی خواهان لغو توافق با ایران برای تحقیق درباره انفجار آمیا شد دویچه‌وله فارسی
  13. دادستان آرژانتینی خواهان لغو توافق با ایران برای تحقیق درباره انفجار آمیا شد دویچه‌وله فارسی
  14. سفیر سابق اسرائیل: اکثر افراد مرتبط با انفجار در مراکز یهودیان آرژانتین را کشته‌ایم بی‌بی‌سی فارسی

پیوند به بیرون[ویرایش]