محمدعلی فروغی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
|
| شناسنامه | |
|---|---|
| نام کامل | محمدعلی فروغی |
| معروف به | ذکاءالملک |
| زادروز | ۱۲۵۴ خورشیدی |
| تاریخ مرگ | پنجم آذرماه ۱۳۲۱ خورشیدی |
| محل مرگ | تهران، |
| اطلاعات سیاسی | |
| سمت | نخست وزیر ایران |
| در پادشاهی | رضا شاه محمد رضا شاه |
| سایر پستها | ریاست دبیرخانه مجلس اول نمایندگی تهران در دوره دوم و سوم مجلس ریاست مجلس دوم وزارت مالیه وزارت عدلیه ریاست دیوان عالی تمیز |
| فعالیتها | انتقال سلطنت از قاجاریه به پهلوی و هم در جریان انتقال سلطنت از رضا شاه به پسرش |
| اولین و آخرین رئیس الوزرای رضا شاه و اولین نخست وزیر محمد رضا شاه | |
محمدعلی فروغی (۱۲۵۴-۱۳۲۱ هجری شمسی) معروف به ذکاءالملک، سیاستمدار ایرانی و چند دوره نخستوزیر ایران.
در ۱۲۵۴ هجری خورشیدی زاده شد. پدرش محمدحسین فروغی (ذکاءالملک) از ادیبان و مترجمان دوره قاجار بود. پس از مرگ پدر لقب او را به محمدعلی دادند. تحصیلات خود را در رشته پزشکی در دارالفنون شروع کرد ولی بعد به ادبیات رو آورد. در سال ۱۹۱۹ میلادی عضو هیئت اعزامی ایران به کنفرانس صلح پاریس بود.
در مدرسه علوم سیاسی تدریس میکرد و سپس مدیر آنجا شد. معلم خصوصی احمدشاه بود. چند بار وزیر و یک بار رئیس دیوان عالی تمیز (دیوان کشور) شد. در ۱۳۰۴ پس از تصویب انقراض دودمان قاجار کفیل نخستوزیری شد و با شروع سلطنت پهلوی اولین نخستوزیر رضاشاه شد. در ۱۸ تیر ۱۳۰۷ به عنوان نماینده ایران به جامعه ملل در شهر ژنو رفت و در کنفرانس خلع سلاح ژنو که برای تخفیف تشنجات بین المللی تشکیل شده بود شرکت کرد و در جریان دهمین اجلاسیه مجمع عمومی جامعه ملل به ریاست این جامعه رسید.[۱]در بازگشت به ایران از ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۴ باز هم نخستوزیر شد.
بهخاطر وساطت برای اسدی(پدر دامادش)، نایبالتولیه آستان قدس رضوی مغضوب رضاشاه و خانه نشین شد و بهکارهای ادبی و فرهنگی پرداخت. با اشغال ایران در سوم شهریور ۱۳۲۰ باز نخستوزیر شد و در انتقال سلطنت از رضاشاه به پسرش محمدرضا پهلوی نقش مهمی داشت. وی در سال ۱۳۲۱ بر اثر سکته قلبی دارفانی را وداع گفت.
[ویرایش] آثار
- تاریخ مختصر ایران
- تاریخ مختصر دولت قدیم روم
- دوره مختصر از علم فیزیک
- اصول علم ثروت ملل
- حقوق اساسی یا آداب مشروطیت دول
- تاریخ ملل قدیمه مشرق (ترجمه)
- حکمت سقراط و افلاطون
- اندیشههای دور و دراز
- پیام به فرهنگستان
- فن سماع طبیعی
- سیر حکمت در اروپا
- آئین سخنوری
همچنین برخی متنهای فارسی را تصحیح و منتشر کرد:
- کلیات سعدی
- زبده دیوان حافظ
- رباعیات خیام
- خلاصه شاهنامه
- مواعظ سعدی
[ویرایش] منابع
- مصاحب، غلامحسین. دائرةالمعارف فارسی
- متن کامل خاطرات محمود فروغی: فرزند محمد علی فروغی: حبیب لاجوردی، انتشارات صفحه سفید- وبگاه خانه کتاب ایران
[ویرایش] پیوند به بیرون
- زندگی و اندیشه محمدعلی فروغی
- محمدعلی فروغی در جزیره دانش
- بخش ویژهٔ تألیفات و آثار مربوط به محمدعلی فروغی - سایت کتابنامه
|
|||||
|
|||||||
