هلند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۵۲°۱۹′ شمالی ۰۵°۳۳′ شرقی / ۵۲.۳۱۷° شمالی ۵.۵۵۰° شرقی / 52.317; 5.550

هلند
Nederland
هلند
پرچم
شعار ملی«ماندگار خواهم داشت»
سرود ملیویلهلموس
پایتخت آمستردام۱
۵۲°۲۱′ شمالی ۰۴°۵۲′ شرقی / ۵۲.۳۵۰° شمالی ۴.۸۶۷° شرقی / 52.350; 4.867
بزرگترین شهر آمستردام
زبان رسمی زبان هلندی
نوع حکومت پادشاهی مشروطه
نام حاکمان 
پادشاه
نخست‌وزیر

شاه ویلم الکساندر
مارک روته 
موارد منجر به تشکیل
 اعلام استقلال
 به‌رسمیت شناخته‌شدن
۲۶ ژوئیه ۱۵۸۱
۳۰ ژانویه ۱۶۴۸
مساحت
 -  مساحت ۴۱٬۵۲۶کیلومتر مربع (۱۳۴ام)
 -  آب‌ها (٪) ۱۸٫۴۱
جمعیت
 -  سرشماری ۱۶٬۵۷۰٬۶۱۳ 
(۵۹ام)
 -  تراکم جمعیت ۳۹۵‎/km۲‏ (۲۳ام)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۲۰۰۶)
 -  مجموع ۵۴۱٫۵۱۳ میلیارد دلار (۲۳ام)
 -  سرانه ۳۵٬۰۷۸ دلار (۱۰ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۶) ۰٫۹۴۷ (بالا) (۱۰ام)
واحد پول یورو (€)۲ (EUR)
منطقه زمانی CET (ساعت جهانی+1)
 -  تابستانی (DST) CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .nl
پیش‌شماره تلفنی +31
۱ لاهه پایتخت اداری کشور است.
۲ تا پیش از سال ۲۰۰۲: گیلدر هلند

هُلند (به هلندی: Nederland (تلفظ: نــِیدِرلانت)، به انگلیسی: The Netherlands و Holland) (به فرانسوی: (تلفظ pe i ba) les Pays-Bas) کشوری است کوچک از قلمروهای پادشاهی هلند در شمال غربی اروپا با شانزده و نیم میلیون جمعیت که بیشترشان مسیحی پروتستان هستند. جمعیت مسلمانان هلند نزدیک به یک میلیون نفر [۱] است. پایتخت هلند شهر آمستردام است، اما به منظور تمرکززدایی بسیاری از وزارتخانه‌ها و سفارتخانه‌ها در شهر لاهه یا پیرامون آن مستقر شده‌اند. هلند بخش اصلی و اروپایی پادشاهی هلند (به زبان هلندی: Koninkrijk der Nederlanden کُنینک‌رَیک دِر نِیدِرلاندِن) بشمار می‌رود که جزایری را در آمریکای مرکزی نیز شامل می‌شود. هلند از شرق با آلمان همسایه‌است و از جنوب با بلژیک و از غرب نیز از طریق دریا با بریتانیا. بندر روتردام دومین شهر بزرگ هلند است و از نظر مساحت و تعداد اسکله‌هایی که دارد، بزرگ‌ترین بندر اروپا نیز به شمار می‌رود.

۲۵ درصد از زمین‌های کشور هلند پایین‌تر از سطح دریای آزاد قرار دارد و ۲۱ درصد از جمعیت آن در این مناطق زندگی می‌کنند.[۲] حدود ۵۰ درصد از زمین‌های هلند نیز ارتفاعی کمتر از یک متر از سطح دریا دارد.[۳] به این خاطر است که نام این کشور در زبان هلندی Nederland به معنی «سرزمین پست» (فروبوم) است و نامی که بسیاری زبان‌های دیگر برای این کشور به‌کار می‌برند هم همین معنی را می‌دهد. هلند را در آلمانی Niederlande، در انگلیسی the Netherlands، در کرواتی Nizozemska، در فرانسوی Les Pays-Bas، در ایتالیایی Paesi Bassi، در فنلاندی Alankomaat و در اسپانیایی Países Bajos می‌نامند که همگی در این زبان‌ها به معنی «سرزمین پست» است.

واژه هلند که در زبان فارسی و هم‌چنین انگلیسی و عربی و بسیاری زبان‌های دیگر برای این کشور به‌کار می‌رود در اصل نام منطقه‌ای از این کشور بوده (مقایسه شود: پارس/ایران) که برای اشاره همه کشور به‌کار رفته است. واژه هلند Holland در زبان هلندی میانه به شکل holtland بود و معنی آن «سرزمین چوب» است.[۴]

اقتصاد[ویرایش]

تولید ناخالص داخلی هلند (نه تولید ملی) در سال ۲۰۰۶ بیش از پانصد میلیارد یورو بوده‌است و نرخ رشد اقتصادی در همین سال نزدیک به ۳ درصد بوده‌است. رشد تورم در هلند از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۷ بطور میانگین حدود دو درصد گزارش شده‌است. نرخ بیکاری در دورهٔ مشابه حدود دو درصد بوده‌است (۴۰۰ هزار نفر و کمتر).

هلند در پرورش و تجارتِ گُل مقام اول را در جهان داراست. دامداری و کشاورزی نیز از پایه‌های اقتصاد هلند محسوب می‌شود. هلندی‌ها علی‌رغم کوچکی کشورشان سهم بزرگی در تجارت و بانکداری جهانی دارند. ایالات متحدهٔ آمریکا یکی از بازارهای اصلی هلند است و کشورهای اتحادیه اروپا مهم‌ترین شرکای تجاری آن هستند. بیش از نیمی از سهام شرکت نفتی- گازی شل را هلند در اختیار دارد و مابقی را بریتانیا. این شرکت که بخش هلندی آن به رویال داچ شل معروف است در زمینهٔ استخراج و تجارت نفت و گاز در سراسر جهان از جمله ایران فعالیت می‌کند. هلند خود نیز دارای ذخایر گاز طبیعی است و بخش از آن را صادر می‌کند. کشتی سازی و صنایع شیمیایی از دیگر صنایع مادر در هلند هستند. از شرکتهای بزرگ هلندی می‌توان به فیلیپس (صنایع الکترونیک) و هاینکن (یکی از عمده‌ترین تولید کنندگان آبجو در جهان) اشاره کرد. واحد پول هلند پیش از تبدیل به یورو، فلورن یا گیلدر هلندی بود.

سیاست[ویرایش]

حکومت هلند پادشاهی مشروطه‌است که در آن شاه یا ملکه نقش چندان تعیین کننده‌ای در سیاست ندارد و بیشتر نماد وحدت ملی است. در ۳۰ آوریل ۲۰۱۳ میلادی، ملکه بئاتریکس از سمت خود کناره گیری کرد و پسرش ویلم الکساندر راسما پادشاه کشور شد. پیش از ویلم الکساندر به مدت ۱۲۰ سال زنان (ملکه‌ها) بر هلند حکومت کرده‌اند.

دو مجلس نمایندگان در این کشور وجود دارد و حزب دارای بیشترین رأی در انتخابات پارلمانی نخست وزیر را برمیگزیند و دولت را تشکیل می‌دهد. او مهم‌ترین مقام سیاسی کشور شناخته می‌شود. احزاب دموکرات مسیحی، سوسیال دموکرات (کار)، سوسیالیست، حزب سبزها و لیبرال از احزاب عمده در این کشور هستند. طی چند سال اخیر و بخصوص در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ حزب آزادی (راست افراطی به رهبری خیرت ویلدرس) صندلی‌های بیشتری در مجلس هلند بدست آورده و ممکن است در دولتِ آتی به رهبری لیبرالها VVD حضور داشته باشد. تعداد قابل توجهی از نمایندگان مجلس هلند را شهروندان مهاجر ترک تبار و مراکشی تبار تشکیل می‌دهند. از ایرانیان مقیم هلند نیز «فرح کریمی» به نمایندگی از حزب سبزها در مجلس هلند حضور داشته‌است.

جریانِ راست گرای افراطی در هلند از جمله به خاطر رشد تعداد مهاجران در این کشور، در دههٔ حاضر قدرت گرفت که نتیجهٔ آن ورود احزابی چون ال‌پی‌اف (فهرست پیم فورتاین) به پارلمان و دولت بود. با کشته شدن پیم فُرتاین بدست یک هلندی، او و بعد حزب اش از صحنهٔ سیاست حذف شدند و خیرت ویلدرس با «حزب آزادی» طرفداران او را به سوی خود جلب کرد و وارد پارلمان شد. ویلدرز مخالفِ حضور مسلمانان در هلند است چرا که اسلام را یک تهدیدِ رو به گسترش می‌داند که باید جلوی آن را گرفت. قتل فیلمساز هلندی تئو فان خُخ (ون گوگ) توسط یک مراکشی در سال ۲۰۰۴ به حزبِ ضداسلامیِ ویلدرس کمک کرد تا وارد پارلمان بشوند.

در فروردین ۱۳۸۷ نمایش فیلم کوتاهی از خیرت ویلدرس بنام فتنه مخالفت‌های زیادی در هلند و خارج از این کشور برانگیخت. او در این فیلم قرآن و مسلمانان را مروج خشونت می‌داند. نخست‌وزیر پیشین دولت هلند، یان پیتر بالکنِِنده که از حزب دموکرات مسیحی است این فیلم را محکوم کرد. بر خلاف نگرانی‌ها، مسلمانان هلند خشونتی علیه این فیلم نشان ندادند و از روش‌های قانونی برای اعتراض به آن استفاده کردند. رسانه‌های دولتی هلند آگاهانه به مسلمانان میدان دادند تا مخالفت هایشان را ابراز کنند.

هلند عضو قدیمی اتحادیهٔ اروپا و همچنین عضو پیمان نظامی ناتو است. دولت هلند از حملهٔ آمریکا به افغانستان و عراق پشتیبانی کرد و هم اکنون در افغانستان نیرو دارد.

هلند همراه با بلژیک و لوکزامبورگ، بنِلوکس را تشکیل می‌دهند. این نام یک پیمان همکاری منطقه‌ای بین این سه کشور است و از ترکیب نخستین حروف نام این کشورها ساخته شده‌است و این پیمان مادر پیمان اروپای یکپارچه‌است.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

Map provinces Netherlands-en.svg
استان مرکز
درنته آسن
فلیوولاند لیلی‌استاد
فریس‌لاند لیوواردن
خلدرلاند آرنهم
خرونینگن خرونینگن
لیمبورخ ماستریخت
برابانت شمالی   سِرتوخِن‌بوس
هلند شمالی هارلم
افریسل زووله
هلند جنوبی لاهه
اوترخت اوترخت
زیلاند میدل‌بورخ
تصویر ماهواره‌ای از کشور هلند، سال ۲۰۰۰

ومعروف به گل لاله (لقبشان) است

اما کنترل شده برای این سرزمین کوچک محسوب می‌شوند. مهار آب دریا و رودخانه‌ها همواره یکی از چالش‌های هلند بوده‌است و آنها در این کار و نیز در ایجاد خشکی در دریا بسیار پرتجربه هستند. شهرهای جدیدی چون آلمیره و لیلی‌استاد که در جنوب دریاچهٔ ایسل‌میر واقع اند، در چنین زمین‌هایی بنا شده‌اند.

شهرها به ترتیب جمعیت
رتبه شهر استان جمعیت رتبه شهر استان جمعیت

هلند
نقشه تراکم جمعیت[۵]

۱ آمستردام هلند شمالی ۷۸۰٫۱۵۲ ۷ آلمیره فلیوولاند ۱۸۸٫۰۱۷
۲ روتردام هلند جنوبی ۶۰۳٫۴۲۵ ۸ خرونینگن خرونینگن ۱۸۴٫۹۲۹
۳ لاهه هلند جنوبی ۴۸۸٫۳۷۰ ۹ بــِرِدا برابانت شمالی ۱۷۲٫۲۱۹
۴ اوترخت اوترخت ۳۰۱٫۶۳۲ ۱۰ نَیمـِیخن خِلدِرلاند ۱۶۱٫۶۳۴
۵ اَیندهوون برابانت شمالی ۲۱۲٫۶۷۹ ۱۱ اِنسخِده اُفریَسل ۱۵۶٫۱۰۹
۶ تیلبورخ برابانت شمالی ۲۰۳٫۴۹۲ ۱۲ اَپلدورن خلدرلاند ۱۵۵٫۴۱۵
برآورد سال ۲۰۰۸[۶][۷]


مردم[ویرایش]

نماد فرهنگ هلندی

زبان رسمی هلند، هلندی است (به هلندی:Nederlands). این زبان شاخه‌ای از زبان‌های ژرمنی است و به آلمانی شباهت‌هایی دارد. برخی واژگان فرانسوی نیز از دوره‌های تسلط فرانسویان بر این منطقه، در زبان هلندی جذب شده‌اند. گسترهٔ جغرافیایی زبان هلندی به جز کشور هلند، استان‌های شمالی بلژیک را نیز دربر می‌گیرد. در مستعمرات هلند از جمله در سورینام لهجه‌های بومی‌شدهٔ هلندی کاربرد داشته‌است.

در کشور هلند در حدود ۶۵ هزار فارسی‌زبان سکونت دارند، ۳۰ هزار ایرانی و ۳۵ هزار نفر از کشور افغانستان . میانگین قد مردان هلندی ۱۸۴cm است که کشور هلند را در رتبه اول بلند قامت ترین مردمان جهان قرار داده است,بعداز هلند نروژ نیز با۱۸۳cm در جایگاه دوم جای دارد.[۸]

فرهنگ[ویرایش]

هلند نقاش‌های شناخته شده‌ای داشته‌است. در سده ۱۷ میلادی، در زمانی که جمهوری هلند در اوج خود بود، استادان بزرگی همچون رامبرانت، یوهانس ورمر، جان استین، جیکوب ایساکزون و بسیاری دیگر فعالیت می‌کردند. نقاش‌های مشهور سده ۱۹ و ۲۰ هلند، ون گوگ و پیت مپندریان بوده‌اند. موریس اشر هنرمند گرافیست این دوران بود. هلند خانهٔ فیلسوف‌های بزرگی چون اسپینوزا و دزیدریوس اراسموس بوده‌است. تمام کارهای اصلی دکارت در هلند انجام شده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌سفر ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای هلند دارد.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هلند موجود است.
  1. بر پایه سرشماری سال ۲۰۰۸
  2. "Milieurekeningen 2008". Centraal Bureau voor de Statistiek. Retrieved 4 February 2010. 
  3. "Netherlands Guide – Interesting facts about the Netherlands". Eupedia. 19 April 1994. Retrieved 29 April 2010. 
  4. Online Etymological Dictionary، بازدید: آوریل ۲۰۱۲.
  5. Population density in the Netherlands by neighbourhood as of 2007.
  6. Population data for whole municipalities as of 2008.
  7. Statline. Statistics Netherlands. Retrieved on 2009-02-23.
  8. خبرنامه دانشگاه لیدن، ۶ نوامبر ۲۰۰۷