هلند

برای دیگر کاربردها، هلند (ابهام‌زدایی) را ببینید.

هلند Nederland هلند
پرچم نشان
شعار ملی: «ماندگار خواهم داشت»
سرود ملی: ویلهلموس
پایتخت		آمستردام۱ شرقی′۵۲°۰۴ شمالی′۲۱°۵۲
بزرگترین شهر		آمستردام
زبان رسمی		زبان هلندی
نوع حکومت		پادشاهی مشروطه
نام حاکمان  • ملکه • نخست‌وزیر		ملکه بئاتریکس مارک روته
موارد منجر به تشکیل  اعلام استقلال  به‌رسمیت شناخته‌شدن		۲۶ ژوئیه ۱۵۸۱ ۳۰ ژانویه ۱۶۴۸
مساحت
-	مساحت	۴۱٬۵۲۶کیلومتر مربع (۱۳۴ام)
-	‌آب‌ها (٪)	۱۸٫۴۱
جمعیت
-	سرشماری	۱۶٬۵۷۰٬۶۱۳  (۵۹ام)
-	تراکم جمعیت	۳۹۵‎/km۲‏ (۲۳ام)
تولید ناخالص داخلی	(تخمین ۲۰۰۶)
-	مجموع	۵۴۱٫۵۱۳ میلیارد دلار (۲۳ام)
-	سرانه	۳۵٬۰۷۸ دلار (۱۰ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۶)		۰٫۹۴۷ (بالا) (۱۰ام)
واحد پول		یورو (€)۲ (EUR)
منطقه زمانی		CET (ساعت جهانی+1)
-	تابستانی (DST)	CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی		.nl
پیش‌شماره تلفنی		+31
۱ لاهه پایتخت اداری کشور است. ۲ تا پیش از سال ۲۰۰۲: گیلدر هلند

هُلند (به هلندی: Nederland (تلفظ: نــِیدِرلانت)، به انگلیسی: The Netherlands و Holland) کشوری است کوچک در شمال غربی اروپا با شانزده و نیم میلیون جمعیت که بیشترشان مسیحی پروتستان هستند. جمعیت مسلمانان هلند نزدیک به یک میلیون نفر است. پایتخت هلند شهر آمستردام است، اما به منظور تمرکززدایی بسیاری از وزارتخانه‌ها و سفارتخانه‌ها در شهر لاهه یا پیرامون آن مستقر شده‌اند. هلند بخش اصلی و اروپایی پادشاهی هلند (به زبان هلندی: Koninkrijk der Nederlanden کُنینک‌رَیک دِر نِیدِرلاندِن) بشمار می‌رود که جزایری را در آمریکای مرکزی نیز شامل می‌شود. هلند از شرق با آلمان همسایه‌است و از جنوب با بلژیک و از غرب نیز از طریق دریا با بریتانیا. بندر روتردام دومین شهر بزرگ هلند است و از نظر مساحت و تعداد اسکله‌هایی که دارد، بزرگ‌ترین بندر اروپا نیز به شمار می‌رود.

اقتصاد

تولید ناخالص داخلی هلند (نه تولید ملی) در سال ۲۰۰۶ بیش از پانصد میلیارد یورو بوده‌است و نرخ رشد اقتصادی در همین سال نزدیک به ۳ درصد بوده‌است. رشد تورم در هلند از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۷ بطور میانگین حدود دو درصد گزارش شده‌است. نرخ بیکاری در دورهٔ مشابه حدود دو درصد بوده‌است (۴۰۰ هزار نفر و کمتر).

هلند در پرورش و تجارتِ گُل مقام اول را در جهان داراست. دامداری و کشاورزی نیز از پایه‌های اقتصاد هلند محسوب می‌شود. هلندی‌ها علیرغم کوچکی کشورشان سهم بزرگی در تجارت و بانکداری جهانی دارند. ایالات متحدهٔ آمریکا یکی از بازارهای اصلی هلند است و کشورهای اتحادیه اروپا مهم‌ترین شرکای تجاری آن هستند. بیش از نیمی از سهام شرکت نفتی- گازی شل را هلند در اختیار دارد و مابقی را بریتانیا. این شرکت که بخش هلندی آن به رویال داچ شل معروف است در زمینهٔ استخراج و تجارت نفت و گاز در سراسر جهان از جمله ایران فعالیت می‌کند. هلند خود نیز دارای ذخایر گاز طبیعی ست و بخش از آن را صادر می‌کند. کشتی سازی و صنایع شیمیایی از دیگر صنایع مادر در هلند هستند. از شرکتهای بزرگ هلندی می‌توان به فیلیپس (صنایع الکترونیک) و هاینکن (یکی از عمده‌ترین تولید کنندگان آبجو در جهان) اشاره کرد. واحد پول هلند پیش از تبدیل به یورو، فلورن یا گیلدر هلندی بود.

سیاست

حکومت هلند پادشاهی مشروطه‌است که در آن شاه یا ملکه نقش چندان تعیین کننده‌ای در سیاست ندارد و بیشتر نماد وحدت ملی است. ملکهٔ فعلی هلند بئاتریکس نام دارد و پسر او آلکساندر ولیعهد است. دو مجلس نمایندگان در این کشور وجود دارد و حزب دارای بیشترین رأی در انتخابات پارلمانی نخست وزیر را برمیگزیند و دولت را تشکیل می‌دهد. او مهم‌ترین مقام سیاسی کشور شناخته می‌شود. احزاب دموکرات مسیحی، سوسیال دموکرات (کار)، سوسیالیست، حزب سبزها و لیبرال از احزاب عمده در این کشور هستند. طی چند سال اخیر و بخصوص در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ حزب آزادی (راست افراطی به رهبری خیرت ویلدرس) صندلی‌های بیشتری در مجلس هلند بدست آورده و ممکن است در دولتِ آتی به رهبری لیبرالها VVD حضور داشته باشد. تعداد قابل توجهی از نمایندگان مجلس هلند را شهروندان مهاجر ترک تبار و مراکشی تبار تشکیل می‌دهند. از ایرانیان مقیم هلند نیز «فرح کریمی» به نمایندگی از حزب سبزها در مجلس هلند حضور داشته‌است.

جریانِ راست گرای افراطی در هلند از جمله به خاطر رشد تعداد مهاجران در این کشور، در دههٔ حاضر قدرت گرفت که نتیجهٔ آن ورود احزابی چون ال‌پی‌اف (فهرست پیم فورتاین) به پارلمان و دولت بود. با کشته شدن پیم فُرتاین بدست یک هلندی، او و بعد حزب اش از صحنهٔ سیاست حذف شدند و خیرت ویلدرس با «حزب آزادی» طرفداران او را به سوی خود جلب کرد و وارد پارلمان شد. ویلدرز مخالفِ حضور مسلمانان در هلند است چرا که اسلام را یک تهدیدِ رو به گسترش می‌داند که باید جلوی آن را گرفت. قتل فیلمساز هلندی تئو فان خُخ (ون گوگ) توسط یک مراکشی در سال ۲۰۰۴ به حزبِ ضداسلامیِ ویلدرس کمک کرد تا وارد پارلمان بشوند.

در فروردین ۱۳۸۷ نمایش فیلم کوتاهی از خیرت ویلدرز بنام فتنه مخالفت‌های زیادی در هلند و خارج از این کشور برانگیخت. او در این فیلم قرآن و مسلمانان را مروج خشونت می‌داند. نخست‌وزیر فعلی دولت هلند، یان پیتر بالکنِِنده که از حزب دموکرات مسیحی است این فیلم را محکوم کرد. بر خلاف نگرانی‌ها، مسلمانان هلند خشونتی بر علیه این فیلم نشان ندادند و از روشهای قانونی برای اعتراض به آن استفاده کردند. رسانه‌های دولتی هلند آگاهانه به مسلمانان میدان دادند تا مخالفت هایشان را ابراز کنند.

هلند عضو قدیمی اتحادیهٔ اروپا و همچنین عضو پیمان نظامی ناتو است. دولت هلند از حملهٔ آمریکا به افغانستان و عراق پشتیبانی کرد و هم اکنون در افغانستان نیرو دارد. اما این نیروها در سال 2010 افغانستان را ترک خواهند کرد (در نتیجهٔ اختلاف نظرهای احزاب اصلی که حتا به انحلال کابینه در هلند انجامید.)

هلند همراه با بلژیک و لوکزامبورگ، بنِلوکس را تشکیل می‌دهند. این نام یک پیمان همکاری منطقه‌ای بین این سه کشور است و از ترکیب نخستین حروف نام این کشورها ساخته شده‌است و این پیمان مادر پیمان اروپای یکپارچه‌است.

تقسیمات کشوری

• استان‌های هلند

استان	مرکز
درنته	آسن
فلیوولاند	لیلی‌استاد
فریس‌لاند	لیوواردن
خلدرلاند	آرنهم
خرونینگن	خرونینگن
لیمبورخ	ماستریخت
برابانت شمالی	سِرتوخِن‌بوس
هلند شمالی	هارلم
افریسل	زووله
هلند جنوبی	لاهه
اوترخت	اوترخت
زیلاند	میدل‌بورخ

تصویر ماهواره‌ای از کشور هلند، سال ۲۰۰۰

جغرافیا

هلند در واقع یک دلتای سرسبز است که رودخانه‌هایی چون راین از میان آن می‌گذرد. از این رو هلند کوه ندارد و ارتفاع بلندترین تپه در جنوب این کشور ۳۲۲ متر بیشتر نیست. خاک هلند بیشتر ماسه‌ای ست. بخش‌های وسیعی از سرزمین هلند را کشتزارها و چراگاه‌های سرسبز تشکیل می‌دهند و دریاچه هاو نهرها و جنگلهای طبیعی و مصنوعی در آن به وفور یافت می‌شود. هلند سرزمینی پر باران است با زمستانهای طولانی و تابستانهای کوتاه و ملایم. بادهای تند بخصوص در مناطق ساحلی از ویژگیهای جوی آن است و سیلابهای موسمی تهدیدی همیشگی اما کنترل شده برای این سرزمین کوچک محسوب می‌شوند. مهار آب دریا و رودخانه‌ها همواره یکی از چالش‌های هلند بوده‌است و آنها در این کار و نیز در ایجاد خشکی در دریا بسیار پرتجربه هستند. شهرهای جدیدی چون آلمیره و لیلی‌استاد که در جنوب دریاچهٔ ایسل میر واقع اند، در چنین زمین‌هایی بنا شده‌اند.

شهرها به ترتیب جمعیت

رتبه	شهر	استان	جمعیت	رتبه	شهر	استان	جمعیت	نقشه تراکم جمعیت
۱	آمستردام	هلند شمالی	۷۸۰٫۱۵۲	۷	آلمیره	فلیوولاند	۱۸۸٫۰۱۷
۲	روتردام	هلند جنوبی	۶۰۳٫۴۲۵	۸	خرونینگن	خرونینگن	۱۸۴٫۹۲۹
۳	لاهه	هلند جنوبی	۴۸۸٫۳۷۰	۹	بــِرِدا	برابانت شمالی	۱۷۲٫۲۱۹
۴	اوترخت	اوترخت	۳۰۱٫۶۳۲	۱۰	نَیمـِیخن	خِلدِرلاند	۱۶۱٫۶۳۴
۵	اَیندهوون	برابانت شمالی	۲۱۲٫۶۷۹	۱۱	اِنسخِده	اُفریَسل	۱۵۶٫۱۰۹
۶	تیلبورخ	برابانت شمالی	۲۰۳٫۴۹۲	۱۲	اَپلدورن	خلدرلاند	۱۵۵٫۴۱۵
برآورد سال ۲۰۰۸

مردم

زبان رسمی هلند، هلندی است (به هلندی:Nederlands). این زبان شاخه‌ای از زبان‌های ژرمنی است و به آلمانی شباهت‌هایی دارد. برخی واژگان فرانسوی نیز از دوره‌های تسلط فرانسویان بر این منطقه، در زبان هلندی جذب شده‌اند. گسترهٔ جغرافیایی زبان هلندی به جز کشور هلند، استان‌های شمالی بلژیک را نیز دربر می‌گیرد. در مستعمرات هلند از جمله در سورینام لهجه‌های بومی‌شدهٔ هلندی کاربرد داشته‌است.

در کشور هلند در حدود ۶۵ هزار فارسی‌زبان سکونت دارند، ۳۰ هزار ایرانی و ۳۵ هزار نفر از کشور افغانستان.

فرهنگ

هلند نقاش‌های شناخته شده‌ای داشته‌است. در سده ۱۷ میلادی، در زمانی که جمهوری هلند در اوج خود بود، استادان بزرگی همچون رامبرانت، یوهانس ورمر، جان استین، جیکوب ایساکزون و بسیاری دیگر فعالیت می‌کردند. نقاش‌های مشهور سده ۱۹ و ۲۰ هلند، ون گوگ و پیت مپندریان بوده‌اند. موریس اشر هنرمند گرافیست این دوران بود. هلند خانهٔ فیلسوف‌های بزرگی چون اسپینوزا و دزیدریوس اراسموس بوده اس. تمام کارهای اصلی دکارت در هلند انجام شده‌است.

جستارهای وابسته

• زبان هلندی
• فهرست شهرهای هلند
• تیم فوتبال آژاکس آمستردام قهرمان ۴ دوره جام باشگاههای اروپا و محبوب‌ترین تیم هلند.
• آموزش عالی در هلند

پیوند به بیرون

• تصاویر و نوشته‌هایی درباره هلند
• نظام آموزشی هلند

منابع

در ویکی‌انبار منابعی در رابطه با هلند موجود است.