کرتیر
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
کَرتیر موبدی زرتشتی در سده سوم میلادی بود.
[ویرایش] زندگی سیاسی
کرتیر در زمان اردشیر (بنیانگذار سلسله ساسانی) پریستاری ساده بود. او در زمان شاپور ۱ سرپرست انجمن مغان (مغستان) گردید و در این مقام توانست دین زرتشتی را که در آن زمان باورهای چندی بدان پیوسته بودند یکدست کند و به اوستا تقدس بخشد. با اینحال، او تا زمان مرگ شاپور، همچنان اهربد (هیربد) باقیماند و تنها در زمان هرمزد (۲۷۳-۲۷۲م) بود که توانست به درجه «هرمزد موبد» (مغبد) دستیابد. کرتیر که از دشمنان سرسخت مانی بود و سرانجام سبب زندانی شدن و مرگ مانی (۲۷۶م)در دوران پادشاهی بهرام اول شد. با مرگ بهرام دوم و به تخت نشستن نرسی، ستاره بخت وی رو به افول نهاد و او نیز در سنی بالا درگذشت. [۱]
او در زمان بهرام ۲ به نیرویی بسیاری دست یافت.از سوی او آزار بسیاری بر پیروان آیینهای جهود، مانی، ماندایی، ترسایی و بودایی رفت. کرتیر در زمان همین پادشاه بود که جایگاه داور داوران یا قاضی القضاتی را نیز به دست آورد. او همچنین آموزشگاههایی را برای پرورش روحانیان زرتشتی ساخت.[۲]
[ویرایش] سنگنوشتهها
از کرتیر چهار سنگنوشته در استان فارس برجای ماندهاست. بخشی از این سنگنوشتهها دربرگیرنده داستان معراج رفتن کرتیر و بازدید از جهان پس از مرگ میباشد.این سنگنوشتهها به زبان پارسی میانه و خط پهلوی میباشد.[۳]
این سنگنوشتهها شامل:[۴]
- سنگنوشتهای در زیر سنگنوشته سه زبانی شاپور در کعبه زرتشت در نقش رستم
- سنگنوشتهای در سمت راست پیکرنگارههای پیروزی شاپور در صخره نقش رستم
- سنگنوشتهای در سمت راست پیکر اردشیر بابکان در نقش رجب
- سنگنوشتهای در قسمت بالای پیکر بهرام دوم در سرمشهد
[ویرایش] منابع
- ↑ بررسیهای تاریخی. شماره مخصوص دوهزار و پانصدمین سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران. مهر ۱۳۵۰ دکتر پرویز رجبی
- ↑ بررسیهای تاریخی. شماره مخصوص دوهزار و پانصدمین سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران. مهر ۱۳۵۰ دکتر پرویز رجبی
- ↑ بررسیهای تاریخی. شماره مخصوص دوهزار و پانصدمین سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران. مهر ۱۳۵۰ دکتر پرویز رجبی
- ↑ بررسیهای تاریخی. شماره مخصوص دوهزار و پانصدمین سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران. مهر ۱۳۵۰ دکتر پرویز رجبی
