شاپور دوم
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
شاپور دوم (۳۰۹-۳۷۹ ترسایی)، یا «شاپور ذوالاکتاف (شانه سنب)»، [۱] از شاهان دودمان ساسانی بود.
او پسر هرمز دوم بود. او را در کودکی و پس از بر کناری برادرش آذرنرسه بر تخت نشاندند. داستانی درباره او هست که میگوید درباریان زمانی که مادرش وی را باردار بود بر زهدان مادر تاج شاهی نهادند و او پیش از زایش شاه شده بود.شاه در سن ۱۶ سالگی زمام حکومت را در دست گرفت. تا آن زمان ایران در سیاست خارجه محتاط و رویه دفاعی نسبت به تجاوزاتی که به حدود ایران میشد، اختیار کرده بود.
در زمان کودکی او عربها به مرزهای ایران تاختند و تاراج و خونریزی بسیار به راه انداختند. هنگامی که شاپور به جوانی رسید و خردسالی را پشت سر گذارد از تازیان انتقام سختی گرفت. او سزای کارهای عربها را با سوراخ کردن شانههایشان میداد از این رو بدو لقب شانه سُنب یا ذوالاکتاف دادند. برای نخستین بار به دستور او قبیلهای عرب به نام بنیحنظله را به خوزستان کوچاندند تا آسانتر ایشان را کنترل کنند. پیش از این در خوزستان عربی زندگی نمیکرد.کار شاپور پس از تسویه کار اعراب مشکل بود. زیرا اگر با روم جنگ نمیکرد، دچار اغتشاشات داخلی میگردید و اگر جنگ میکرد، طرفش با امپراتوری مانند یولیانوس بود. خوشبختی شاپور یولیانوس مرد و در ارمنستان هم چون تیرداد، پادشاه آن، مذهب مسیحی را ترویج میکرد، اهالی این مملکت از او بیزار شدند و پس از فوت او در سال۳۱۴ میلادی، جانشینانش افراد لایقی نبودند. بر اثر این اوضاع، شاپور جنگ را با روم آغاز کرد و این جنگها ۱۲ سال بهدرازا کشید. { ۳۳۸-۳۵۰ م } بی آنکه نتیجهٔ قطعی برای یکی از دوسو داشته باشد.
همچنین در زمان او هونها یا خیونها به ایران دستاندازی کردند که شاپور آنان را نیز تاراند.
[ویرایش] دورهٔ دوم جنگها با روم
همچنین وی در سال ۳۵۹ به جنگ با رومیان پرداخت و شهر «آمد» (دیاربکر کنونی) را گشود. امپراتور یولیانوس نیز در سال ۳۶۳ به ایران لشکر کشید ولی خودش کشته شد و سپاهش نیز از میان رفت. از این رو روم به ناچار با ایران از در صلح درآمد و سوریه را به ایران واگذار کرد.
شاپور همچنین ارمنستان را باز پس گرفت. در زمان او مسیحیان آزارانده شدند. شاپور در دنباله کامیابیهایش همچنین توانست نیروی موبدان زرتشتی را نیز محدود کند.
از شاپور دوم سنگنوشتههایی در تاق بستان و مشگینشهر به یادگار ماندهاست.شاپور در سال ۳۷۹ میلادی، پس از ۷۰ سال شاهنشاهی درگذشت.
[ویرایش] پانویس
- ↑ شاهنامه «عرابی ذوالاکتاف کردش لقب /چو از مهره بگشاد کتف عرب»
[ویرایش] منبع
- تورج دریایی، شاهنشاهی ساسانی، برگردان مرتضی ثاقبفر، چاپ یکم، نشر ققنوس، ISBN ۹۶۴-۳۱۱-۴۳۶-۸
- پیرنیا، مشیرالدوله، کتاب تاریخ ایران باستانی.
|
|||||
