انیران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

برای کتاب انیران، انیران (کتاب) را ببینید.

انیران یا انارام نام روز سی‌ام از هر ماه در گاه‌شماری اوستایی نو است. این نام در اوستا انغره رئوچه (anaghra raoca). در پارسی میانه 𐭠𐭭𐭩𐭥𐭠𐭭 anērān (اَن = علامت نفی؛ اغره = پایان و حد و حصر؛ رئوچه = روشن است، جمعاً یعنی روشنی بی‌پایان)، , در پارتی 𐭀𐭍𐭀𐭓𐭉𐭀𐭍 anāryān ذکر شده‌است. انغزه‌رئوچه بارگاه جلال اهورمزدا یا عرش اعظم محسوب شده علاوه بر آن نام ایزدی است که نگهبانی روز سی‌ام بدو سپرده شد‌ه‌است. ابوریحان در فهرست روزهای ایرانی این روز را «انیران» و در سغدی «نغر» و در خوارزمی «اونرغ» آورده‌است. زرتشتیان امروزه «انارام» می‌نامند.

انیران از واژهٔ اوستایی اَنْ اَئیریا مرکب از اَن علامت نفی و جزو دوم به معنی آریایی و ایرانی جمعاً غیر ایرانی، در پهلوی و پارسی نیز انیران و مخفف آن انیران بمعنی و غیر ایرانی که تابع امپراتوری ایران است معنی می‌دهد. به عنوان نمونه کرتیر موبدان موبد ایالت‌هایی را که آریایی نبودند مانند گرجستان و بابل اما تابع ساسانیان بودند را در کتیبه کرتیر در سرمشهد انیرانی خوانده‌است.[۱]

پانویس[ویرایش]

  1. دانشنامهٔ مزدیسنا، ص ۱۳۵

منابع[ویرایش]

  • اوشیدری، جهانگیر. دانشنامهٔ مزدیسنا، واژه نامهٔ توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ۱۳۷۶. شابک ‎۹۶۴-۳۰۵-۳۰۷-۵. 
  • ناظم الاطباء، برهان قاطع