آبتین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آبتین نام پدر فریدون پادشاه پیشدادی است. او دومین کسی است که گیاه مقدس هوم را می‌فشرد و به پاس آن فرزندی شایسته‌ای چون فریدون عطا می‌شود.[۱] آبتین توسط سربازان ضحاک گرفتار و به دست ضحاک کشته می‌شود و مغز سرش را خوراک ماران ضحاک می‌کنند.[۲]

نام[ویرایش]

نام او در اوستا به صورت آثویه و در سنسکریت آپتیه آمده است. در برخی از کتب اوستایی و پهلوی و عربی و فارسی نیز به شکل اثوی، اسپیان یا اثفیان آمده است که هم نام او و هم لقب خاندانش است. برخی نیز نام او را «پرگاو» نوشته‌اند.[۳]
در لغتنامه دهخدا این نام به معنای روح کامل و انسان نیکوکار آمده‌است. همچنین آبتین به معنای کسی است که به تعالیم زردشت عمل می‌کند و خوش کردار خوش گفتار و خوش پندار است.[۴]صاحب برهان معنی آن را نفس کامل و نیکوکار و صاحب گفتار و کردار نیک و اسعدالسعداء آورده است.
آبتین نام یکی از فرماندهان و پهلوانان ایرانی نیز بوده‌است. نام همسر آبتین فَرانک بود.

نسب[ویرایش]

در کتاب مجمل‌التواریخ و القصص نام پدرآبتین، همایون ذکر شده است که همایون نسبش به طهمورث می‌رسد.[۵] در آثار الباقیه در خصوص نسب فریدون (و به تبع آن آبتین) چنین آمده: افریدون بن اثفیان بن گاو بن اثفیان نیکاو بن اثفیان بن شهر کاو بن اثفیان.[۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. مهین میرزابیانی؛ اسطوره هوم در شاهنامه، مجله حافظ، فروردین ۱۳۸۵، شماره ۲۷
  2. متینی، جلال؛ روایات مختلف درباره دوران کودکی و نوجوانی فریدون؛ مجله ایران نامه پاییز ۱۳۶۴ شماره ۱۳
  3. منصور رستگار، مجله خرد و کوشش، تابستان ۱۳۵۴، شماره ۱۷، صفحات ۳۷تا۵۲
  4. لغتنامه دهخدا
  5. مجمل‌التواریخ و القصص با تصحیح محمدتقی بهار جلد۱ صفحه ۲۵
  6. آثار الباقیه عن القرون الخالیه اثر ابوریحان بیرونی، صفحه ۱۰۴

منابع[ویرایش]

  • لغتنامه دهخدا
  • تفضلی, احمد. «ĀBTĪN». در دانشنامه ایرانیکا. ج. 3. 248. بازبینی‌شده در ۲۶ژانویه ۲۰۱۴. 
  • تفضلی, احمد. «آبتین». در دانشنامه ایران. ج. 1. 51.