هیمالیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۸°۰۰′ شمالی ۸۲°۰۰′ شرقی / ۲۸.۰۰۰° شمالی ۸۲.۰۰۰° شرقی / 28.000; 82.000

Himalayas Mountains
—  رشته‌کوه   —
هیمالیا
O
چشم‌انداز هیمالیا و اورست
Everest North Face toward Base Camp Tibet Luca Galuzzi 2006 edit 1.jpg
—  موقعیت سیاسی  —
کشور (ها)  افغانستان
 نپال
 پاکستان
 هند
 چین
 میانمار
منطقه تبت
شمال هند
جنوب غربی چین
بخشی از -
—  موقعیت جغرافیایی  —
بلندترین نقطه اورست
ارتفاع ۸۸۴۸ متر
هیمالیا.

رشته‌کوه هیمالیا (هیمالایا هم نوشته شده) (به هندی: हिमालय)، مرتفع‌ترین کوه‌های زمین یا به‌طور عامیانه بام دنیا هستند. این رشته‌کوه، خط جداکنندهٔ شبه‌قارهٔ هند از فلات تبت است. نام هیمالیا از واژهٔ سانسکریت himālaya (هیمالَیا) گرفته شده که به معنی «برفستان» است.

بسیاری از رودهای بزرگ آسیا، از این رشته کوه سرچشمه می‌گیرند. تا قبل از اختراع وسایل هوانوردی، تنها تعداد انگشت‌شماری از کوهنوردان، موفق به صعود به قلل مرتفع هیمالیا شده بودند. در آنجا هیچ گونه جاده یا خط آهنی وجود ندارد و تنها راه ممکن، بالا رفتن از دامنه‌ها و صخره‌ها با پای پیاده است. بارها و اثاثیه نیز توسط اسب، قاطر، الاغ، بز و حتی گوسفند حمل می‌شوند. بلندترین قلهٔ جهان، اورست با ارتفاع ۸٫۸۴۸ متر در این رشته‌کوه قرار دارد. در رشته کوه هیمالیا ۱۴ قله وجود دارد که ارتفاع هر یک از آن‌ها بیش از هشت هزار متر است و اورست بلندترینِ آن‌هاست.

بوم شناسی[ویرایش]

گیاهان و جانورانِ هیمالیا نسبت به آب و هوا، بارش، ارتفاع و خاک متفاوت اند. محدوده آب و هوایی از مناطق گرمسیری در پایه کوه‌ها آغاز و تا یخ دائمی و برف در بالاترین ارتفاعات ادامه می‌یابد. مقدار سالانهٔ بارش از غرب به شرق در امتدادِ محدودهٔ جبهه جنوبی افزایش می‌یابد. این تنوعِ ارتفاع بهمراهِ بارش باران و شرایطِ خاک همراه با برف بسیار باغث تنوع جوامع گیاهی و حیوانی متمایز در منطقه هیمالیا می‌شود. به عنوان مثال ارتفاع بالا (بهمراهِ فشار اتمسفر کم) همراه با سرمای شدید تنها اجازهٔ زنده ماندن را به ارگانیسم‌های سخت جان می‌دهد.[۱]

زمین‌شناسی[ویرایش]

هیمالیا در میانِ جوان ترین رشته کوه‌ها در زمین هستند و از رسوب و رانش سنگ رسوبی و سنگ دگرگونی بوجود آمده‌اند. بر اساسِ تئوری مدرنِ تکتونیک صفحه‌ای، شکل گیری آنها در نتیجه برخورد قاره‌ای و کوهزایی در امتداد مرز همگرای میانِ صفحهٔ هند و استرالیا و صفحه اوراسیایی است.

در طول عصر یخبندان گذشته، یک جریان یخ متصل از یخچال‌های طبیعی بین کانگچن جونگا در شرق و نانگا پاربات در غرب موجود بوده است.[۲]

آب شناسی[ویرایش]

هیمالیا سومین سپرده یخ و برف در جهان را پس از قطب جنوب و قطب شمال داراست.[۳] دامنه هیمالیا در حدودِ ۱۵۰۰۰ یخچال طبیعی دارد و ذخیره‌ای حدود ۱۲۰۰۰ کیلومتر مکعب آب تازه را در خود نگه داشته است.[۴]

دریاچه‌ها[ویرایش]

دریاچه هیمالیایی در ارتفاع حدود ۵۰۰۰ متری سیکیم، هند.

منطقه هیمالیا دارای صدها دریاچه است. بیشتر دریاچه‌ها در ارتفاعات کمتر از ۵۰۰۰ متر یافت می‌شود. دریاچه تیلیچو Tilicho در نپال یکی از بلند مرتبه ترین دریاچه‌ها در جهان است.

هیمالایا در مذهب هندو[ویرایش]

در آیین هندو، هیمالیا به عنوان خدای هیماوات، پدر گانگا و پارواتی تجسم یافته است.[۵]

کوه اورست[ویرایش]

نوشتار اصلی: کوه اورست

کوه اورست با نام نپالی ساگارماتا (सगरमाथा به معنی سر آسمان) و نام تبتی کومولانگما بلندترین کوه کره زمین است. ارتفاع قله آن از سطح دریا معادل ۸٬۸۴۸ متر (۲۹٬۰۲۹ پا) می‌باشد. این کوه در رشته کوه‌های هیمالیا در مرز منطقه ساگارماتای نپال و تبت در کشور چین قرار گرفته‌است.

قله‌های بلند[ویرایش]

# نام ارتفاع کشور (ها)
۱ اورست ۸۸۴۸ متر  چین
 نپال
۲ کی۲ ۸۶۱۱ متر  پاکستان
 چین
۳ کنجچنجنگا ۸۵۸۶ متر  هند
 نپال
۴ لهوتسه ۸۵۱۶ متر  نپال
 چین
۵ ماکالو ۸۴۶۲ متر  نپال
 چین
۶ چو اویو ۸۲۰۱  نپال
 چین
۷ داولاگیری ۸۱۶۷ متر  نپال
۸ ماناسلو ۸۱۵۶ متر  نپال
۹ نانگا پاربات ۸۱۲۶  پاکستان
۱۰ آناپورنا ۸۰۹۱ متر  نپال
۱۱ گاشربروم ۱ ۸۰۸۰ متر  پاکستان
 چین
۱۲ برود پیک ۸۰۵۱ متر  پاکستان
 چین
۱۳ گاشربروم ۲ ۸۰۳۵ متر  پاکستان
 چین
۱۴ شیشاپانگما ۸۰۱۳ متر  چین
۱۵ گیاچونگ کانگ ۷۹۵۲ متر  نپال
 چین
۱۶ گاشربروم ۴ ۷۹۲۵ متر  پاکستان
 چین
۱۷ ماشربروم ۷۸۲۱ متر  پاکستان
۱۸ ناندا دوی ۷۸۱۷ متر  هند
۱۹ راکاپوشی ۷۷۸۸ متر  پاکستان
۲۰ تیریچ میر ۷۷۰۸ متر  پاکستان

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. . 
  2. .  (glacier maps downloadable)
  3. "The Himalayas". Nature on PBS. Retrieved 21 January 2014. 
  4. . 
  5. . شابک ‎۰-۵۰۰-۵۱۰۸۸-۱.