همه‌گیرشناسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اپیدمیولوژی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

همه‌گیرشناسی یا اِپیدمیولوژی (به انگلیسی: epidemiology) مطالعه نحوه انتشار بیماری‌ها و عوامل بیماری‌زا ، توزیع بیماری‌ها در زمان‌ها ، مکان‌ها ، نژادها یا فرهنگ‌های خاص یا هر عاملی که به سلامت مربوط باشد است . این اصطلاح ابتدا به مفهوم «علم بررسی همه‌گیری بیماری‌های عفونی» به کار برده شد، ولی امروزه با پیشرفت تمام علوم و از جمله علم پزشکی و کنترل بسیاری از همه‌گیری‌ها و تحولات اپیدمیولوژیک علل بیماری‌ها (تغییر علل اصلی مرگ و میر از بیماری واگیردار به بیماری مزمن) دامنه آن وسعت بیشتری پیدا کرده‌است، به مفهوم «علم بررسی انتشار و علل بیماری‌ها» تلقی می‌گردد. از نظر لغوی کلمه Epi به معنی روی، کلمه Demos به معنی مردم و کلمه Logus به معنی بررسی و شناخت بوده، که معنی لغوی این اصطلاح عبارت است از «شناخت آنچه بر مردم می‌گذرد» و اگرچه وضعیت بهداشت و پزشکی جامعه مدنظر باشد، ولی با اقتصاد، جامعه‌شناسی، فرهنگ، مذهب و... ارتباط بسیار نزدیکی دارد، چرا که در پزشکی بالینی به مفهوم مطب داری آن بیشتر خود فرد و بیماری او مدنظر است اما در همه‌گیرشناسی، بیشتر توجه به گروه و جامعه است و همه‌گیرشناسی بالینی به هردو جنبه توجه دارد.فردی که در این زمینه تخصص و تبحر دارد را همه گیر شناس(Epidemiologist)می نامند.

اپیدمیولوژی اساس بسیاری از تحقیقات و یافته‌های پزشکی است، در این روش که مطالعات اپیدمیولوژیک نامیده می‌شود ، بروز و شیوع یک بیماری با عوامل خطر یا اصطلاحا ریسک فاکتورها مرتبط می‌شود و با تلاش برای کاهش عوامل خطری که ارتباط آن‌ها اثبات شده‌است ، بار بیماری‌ها کنترل می‌شود. اپیدمیولوژی همچنین در فرایند تشخیص با تمرکز بر میزان شیوع بیماری‌ها در مناطق مختلف ، احتمال خطاهای تشخیص را کاهش می‌دهد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • دکتر عزیزی، فریدون- دکتر حاتمی، حسین-دکتر جانقربانی، محسن- اپیدمیولوژی و کنترل بیماری‌های شایع در ایران. چاپ دوم ۱۳۷۹