سری زمانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تعریف سری زمانی[ویرایش]

در هر علم، به آمار جمع آوری شده مربوط به متغیری كه قرار است پیش‌بینی شود و در دوره‌های زمانی گذشته موجود است، اصطلاحا سری زمانی می‌گویند. منظور از یك سری زمانی مجموعه‌ای از داده‌های آماری است كه در فواصل زمانی مساوی و منظمی جمع‌آوری شده باشند. روش های آماری كه این گونه داده‌های آماری را مورد استفاده قرار می‌هد روش های تحلیل سری های زمانی نامیده می‌شود.مانند فروش فصلی یک شرکت طی سه سال گذشته. یک سری زمانی مجموعهٔ مشاهداتی ست که بر اساس زمان مرتب شده باشند. مثال‌های آن از اقتصاد و حتی رشته‌های مهندسی دیده می‌شود. بخصوص روشهای تجزیه و تحلیل سریهای زمانی قسمت مهمی از آمار را تشکیل می‌دهد.[۱]

مثال‌ها[ویرایش]

  • سری زمانی در اقتصاد، مانند قیمت سهام در روزهای متوالی، صادرات در ماههای متوالی، متوسط درآمد در ماههای متوالی ...
  • سری زمانی فیزیک، بویژه در علوم مربوط به آثار جوی، علوم دریایی، فیزیک زمین(ژئو فیزیک).
  • سری‌های زمانی بازاریابی، تجزیه و تحلیل ارقام فروش در هفته یا ماهها متوالی یک مسئلهٔ مهم در تجارت است.
  • سری‌های زمانی جمعیت نگاری، اندازه گیری سالانهٔ جمعیت با هدف پیش بینی تغییرات جمعیت در مدت زمان ده تا بیست سال آینده.
  • فرایندهای دوتایی، سری هایی که مشاهدات یکی از دو مقدار که معمولاً با 0 و 1 نشان می‌دهند را اختیار کند، که بخصوص در نظریه ارتباطات اتفاق می افتد را فرایند دوتایی می نامند.
  • فرایندهای نقطه ای، نوعی سری زمانی که پیشامدهای رخداده به طور تصادفی در زمان رخداده، زمان‌های رخ دادن تصادفات قطار ها.

اصطلاحات[ویرایش]

  • سری پیوسته، سری‌های که مشاهدات به طور پیوسته در زمان ایجاد می‌شوند(حتی اگر مقادیر گسسته‌ای اختیار کنند)
  • سری گسسته، سری که مشاهدات در زمان‌های معین و معمولاً در فاصله‌های مساوی رخ می‌دهند.

اهداف تجزیه وتحلیل سری‌های زمانی[ویرایش]

می توان اهداف را به صورت زیر رده بندی کرد:

  • توصیف
  • تشریح
  • پیش بینی
  • کنترل
  • تطویل سری زمانی کوتاه مدت به بلند مدت(data generation)

هر کدام نیاز به تشریح دارد.

موضوعات مرتبط[ویرایش]

منبع[ویرایش]

  1. "The Analysis Of Time Series An Introduction" C.Chatfield مقدمه‌ای بر تحلیل سری‌های زمانی / تالیف سی چتفیلد؛ ترجمه حسینعلی نیرومند، ابوالقاسم بزرگ نیا. (انتشارات دانشگاه مشهد؛ 132) ISBN 964-5782-88-0
  • اداره کل آینده پژوهی سازمان نظام روانشناسی ایران

پانویس[ویرایش]