جامعه‌شناسی پزشکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

جامعه‌شناسی پزشکی، شاخه ای از جامعه‌شناسی می باشد که تمرکز مطالعات خود را بر پزشکی به مثابه مجموعه ای از پنداره ها و رفتارها قرار می‌دهد.[۱]

جامعه شناسی پزشکی و بهداشت، شاخه‌ای از جامعه شناسی بوده و از جدیدترین رشته‌های تخصصی است، که در آن اموری مانند بهداشت، بیماری و مراقبتهای پزشکی از دیدگاه جامعه شناسی مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد. تحقیق در تأثیر بیماریها بر گروه‌های انسانی و نحوه دفاع در مقابل آن موضوع جالب توجهی برای جامعه شناسی است. توزیع بیماریها در میان انسانها متفاوت بوده و شناخت و آگاهی نسبت به بیماری در چارچوب الگوهای فرهنگی صورت میگیرد. به دلیل مداخله عوامل و شرایط اجتماعی در مسیر و جریان درمان، علوم اجتماعی با پزشکی و بهداشت و درمان مشارکت می‌یابد و پیدایش رشته جامعه‌شناسی پزشکی ضرورت می‌یابد.[۲]

به عبارت واضح‌تر، جامعه‌شناسی پزشکی مطالعه و بررسی تأثیر و تأثرات بین جامعه و پدیده‌های اجتماعی از یک طرف، و مسایل پزشکی و بهداشتی از طرف دیگر است. این تأثیر و تأثرات دربرگیرنده جهات مختلفی است؛ از جمله عوامل و پارامترهای اجتماعی مؤثر در ایجاد و شیوع بیماری‌ها، عوامل و فاکتورهای اجتماعی مؤثر در شناخت و درمان بیماری‌ها و تأثیرات اجتماعی ناشی از بیماریها و درمان آن‌ها.[۳]

جامعه‌شناسان در جستجوی تعادلی میان دو موضع پزشکی و جامعه‌شناسی هستند. جامعه‌شناسی پزشکی به دنبال این است که هم به جامعه‌شناسی چیزی اضافه شود و هم مشارکتی در حل مسایل پزشکی پدید آید.[۴]

پیامدهای جامعه شناسی پزشکی[ویرایش]

علم پزشکی با تایید بر ماده گرایی، آدمی را از آسمان به اسارت تن در آورده است. جسم و بدن را مسلط بر وجود نموده است و اعتبار حیات را میان انسان و حیوانات به اشتراک گذارده و به این ترتیب، از اعتبار و شأن حیات انسان کاسته و وسعت نگاه او را به اندازه زندگی حاضر و مساوی با حیوانات در نظر می آورد. جهان غیرمادی را از انسان گرفته است و حوزه اختیارات او را در جهان مادی به اقتضائات و نیازهای بدن محدود نموده است. همچنین با حسابگری، بُعد عاطفی را از زندگی ربوده است و با قرار دادن عصیان در مقابل حسابگری، آن را به اقدامی غیرعقلانی و نابخردانه تبدیل کرده است. علم پزشکی با صحه بر فاصله و جدایی میان انسان ها (سالم و بیمار) موجب از بین رفتن وحدت و یگانگی میان انسان ها و یکپارچگی زندگی جمعی آنان شده است.[۵]

شکل‌گیری جامعه‌شناسی پزشکی[ویرایش]

جامعه‌شناسی پزشکی نخستین‌بار به عنوان یک رشته مستقل توسط یک پزشک آلمانی به نام چارلز مک‌اینتایر (Charles Mc.Intire) در سال 1894 پیشنهاد شد، ولی مدتها مورد توجه قرار نگرفت، تا اینکه پس از سال 1946 مطالعات آن به نحو جدی دنبال گردید.[۶]

منابع[ویرایش]

  1. جامعه شناسی پزشکی | انسان‌شناسی و فرهنگ
  2. محسنی، منوچهر؛ جامعهشناسی پزشکی و بهداشت، تهران، طهوری، 1368، ص2-1.
  3. آرمسترانگ، دیوید؛ جامعه‌شناسی پزشکی، احمد خزاعی و محمد توکل، تهران، انتشارات دانشگاه صنعتی شریف، 1372، ص11.
  4. محسنی، منوچهر؛ پیشین، ص9.
  5. نویدنیا، منیژه، تاثیر علم پزشکی بر جهان بینی اجتماعی، شهرقانون: سال سوم، شماره 12، زمستان 1393، صفحه 122-119
  6. محسنی، منوچهر؛ پیشین، ص10.