مهندسی قابلیت اطمینان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مهندسی قابلیت اطمینان (به انگلیسی: Reliability engineering) مهندسی قابلیت اطمینان، شاخه‌ای از مهندسی است که با جنبه‌های مختلف قابلیت اطمینان یک سیستم طی چرخه حیات آن سر و کار دارد. بطور عمومی می توان قابیلیت اطمینان در سیستمها را به صورت زیر تعریف کرد: توانایی سیستم یا زیرسیستم برای انجام دادن صحیح ماموریت مشخص و از پیش تعریف شده در شرایط معین و در دوره زمانی مشخص، که معمولاً در غالب تعدادی پارامتر احتمالاتی بیان می‌شود.[۱]

از جایگاه مهندسی می توان به قابلیت اطمینان و کاربرد آن در سیستمها از جنبه های مختلفی پرداخت از قبیل:

  • مناسب بودن وسیله‌ای برای هدفی در زمان مشخصی
  • ظرفیت سیستم یا وسیله برای انجام ماموریتی که برای آن طراحی شده است.
  • مقاومت سیستم یا وسیله در برابر شکست
  • احتمال این که واحد در حال کار بتواند وظیفه مورد نظر را در بازه زمانی مشخص به نحو احسن انجام دهد.
  • توانایی سیستم برای شکست کم هزینه

عوامل مؤثر بر قابلیت اطمینان[ویرایش]

  • طراحی: یکی از مسائل مهم در طراحی این است که هر چه تعداد عناصر و قطعات بکار رفته که با ترتیب خطی قرار گرفته اند در یک سیستم بیشتر باشد میزان قابلیت اطمینان آن سیستم کاهش می یابد. بنابراین چگونگی ارتباط منطقی عناصر و زیر بخش ها با یکدیگر در قابلیت اطمینان کل مجموعه مؤثر است اما در مجموع می توان گفت که در طراحی باید از توالی طولانی قطعات یا زیر سیستمها پرهیز کرد. هنگام طراحی، پس از باید سیستم را مورد بررسی قرار داد و قطعات و بخش هایی را که در قابلیت اطمینان تأثیر زیادی دارند شناسائی شوند تا بر روی قابلیت اطمینان جهت بالا بردن قابلیت اطمینان کل سیسم تمهیداتی صورت بگیرد. همچنین از آنجایی که خدمات پس از تولید و تعمیر پارامتر مهمی در قابلیت اطمینان قطعات و سیستم های قابل تعمیراست، لذا طراحی باید بگونه ای باشد که تعمیر و خدمات پس از تولید آن براحتی صورت پذیرد.
  • تولید: در فرایند تولید باید تکنیک های کنترل کیفیت بکار گرفته شود تا ریسک تولید و معایبی که ضمن آن اتفاق می افتد حداقل شود. بخصوص در طول تولید باید به عناصری که قابلیت اطمینان پائین تری دارند یا حساس تر هستند توجه بیشتری شود تا اشکالی در آن ها بوجود نیاید.
  • حمل و نقل: در لحظه استفاده، قابلیت اطمینان بستگی کامل به این دارد که محصول چگونه حمل شده و در هنگام حمل چگونه با آن رفتار شده است. بنابراین بسته بندی خوب و مناسب یکی از عوامل مؤثر درحفظ محصول هنگام حمل و نقل و در نتیجه قابلیت اطمینان محصول در هنگام مصرف است.
  • تعمیر ونگهداری: تعمیر و نگهداری نقش مهمی را در حفظ و بازیابی قابلیت اطمینان ایفا می کند. قابلیت اطمینان سیستم راطه مستقیمی با شرایط نگهداری و قابلیت تعمیر دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Institute of Electrical and Electronics Engineers (1990) IEEE Standard Computer Dictionary: A Compilation of IEEE Standard Computer Glossaries. New York, NY ISBN 1-55937-079-3