نمودار کنترل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نمودار کنترل
Xbar chart for a paired xbar and R chart.svg
One of the Seven Basic Tools of Quality
معرفی‌کننده نخست والتر ای. شوارت
کاربرد To determine whether a process should undergo a formal examination for quality-related problems

نمودار کنترل که به نمودار شوارت (به افتخار والتر شوارت) یا نمودار فرایند-رفتار نیز معروف است، در کنترل آماری فرایندها، ابزاری برای مشخص کردن این موضوع است که آیا یک فرایند تولید یا کسب‌وکار در حیطه کنترل آماری قرار دارد یا نه.

بررسی اجمالی[ویرایش]

اگر آنالیز نمودار کنترل نشان دهد که فرایند در حال حاضر تحت کنترل است (برای مثال ثابت است، با تنوعی که تنها از منابع‌ای گرفته شده که برای فرایند رایجند)، هیچ تصحیح یا تغییری برای فرایند کنترل پارامترها مورد نیاز نیست. به‌علاوه، می‌توان با داده حاصل از فرایند، آینده آن را پیش‌بینی کرد. اگر نمودار نشان‌دهد که فرایند بررسی شده، تحت کنترل نیست، آنالیز نمودار به شناسایی منابع تغییر کمک می‌کند.[۱] فرایندی که ثابت است، اما خارج از محدوده مورد نظر عمل می‌کند، نیاز به تلاشی عمدی برای درک دلایل اجرای فعلی و توسعه اساسی فرایند دارد.[۲]

نمودار کنترل یکی از هفت ابزار پایه برای کنترل کیفیت است.[۳] به‌ویژه، نمودارهای کنترل برای داده سری زمانی به‌کار می‌روند، اگرچه می‌توان از آن‌ها برای داده‌ای استفاده کرد که از نظر منطقی قابل مقایسه‌اند (برای مثال می‌خواهید نمونه‌هایی را مقایسه کنید که همگی در یک زمان انتخاب شده‌اند یا به اجرای افراد مختلف مربوط می‌باشند)، با این وجود باید به نوع نمودار استفاده شده برای این هدف توجه نمود.[۴]

جزئیات نمودار[ویرایش]

یک نمودار کنترل شامل موارد زیر است:

  • نقاطی که آمار (مثلاً یک میانگین، بازه، نسبت و …) اندازه‌گیری یک ویژگی کیفی نمونه‌ها را نشان می‌دهند که در زمان‌های مختلف از فرایند حاصل شده‌است (داده)
  • میانگین این استفاده از آماری برای تمام نمونه‌ها سنجیده شود (مثلاً میانگین میانگین‌ها، میانگین بازه‌ها، میانگین نسبت‌ها)
  • یک خط مرکزی در مقدار میانگین آماری قرار گیرد
  • خطای استاندارد میانگین آمار نیز با توجه به تمام نمونه‌ها محاسبه گردد
  • حدود کنترل بالا و پایین (گاهی «حدود طبیعی فرایند» نام دارند) که آستانه «غیر محتمل» بودن فرایند حاصل را نشان می‌دهند و در سه خطای استاندارد از خط مرکزی رسم می‌شوند

ممکن است نمودار دارای برخی ویژگی‌های اختیاری دیگر شامل موارد زیر باشد:

  • حدود کنترل و هشدار بالا و پایین، با خطوطی جداگانه رسم شوند، به‌طور معمول دو خطای استاندارد بالای خط مرکزی و یک خطای استاندارد در زیر آن قرار گیرد.
  • تقسیم به مناطق، با قوانین اضافی که تکرار مشاهدات در هر منطقه را هدایت می‌کند
  • یادداشت رویدادهای جالب، که مهندسی کیفیت در ارتباط با فرایند کیفی مطرح کرده‌است.

منابع[ویرایش]

  1. McNeese, William (July 2006). "Over-controlling a Process: The Funnel Experiment". BPI Consulting, LLC. Retrieved 2010-03-17.
  2. Wheeler, Donald J. (2000). Understanding Variation. Knoxville, Tennessee: SPC Press. ISBN 0-945320-53-1.
  3. Nancy R. Tague (2004). "Seven Basic Quality Tools". The Quality Toolbox. Milwaukee, Wisconsin: American Society for Quality. p. 15. Retrieved 2010-02-05.
  4. A Poots, T Woodcock (2012). "Statistical process control for data without inherent order". BMC Medical Informatics and Decision Making. London, UK: BioMedCentral.