روان‌شناسی سلامت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

روانشناسی سلامت به مطالعه‌ی فرآیندهای رفتاری و روان شناختی در هنگام سلامت، بیماری و مراقبت سلامت می‌پردازد[۱]. این علم معطوف به درک این نکته است که چگونه عوامل و عوامل فرهنگی، رفتاری و روان شناختی باعث سلامت یا بیماری جسمی می‌شود. عوامل روان شناختی می‌تواند بطور مستقیم بر سلامت اثرگذار باشد.برای مثال، عوامل استرس زای محیطی که غالباً رخ می‌دهد که بصورت تجمعی بر محورآدرنال-غده ی هیپوفیز- هیپوتالاموس اثر می‌گذارد، به مرور زمان، می‌تواند به سلامت آسیب وارد نماید. عوامل رفتاری هم می‌تواند سلامت شخص را تحت الشعاع قرار دهد.برای مثال، رفتارهای خاص می‌تواند، به مرور زمان، آسیب وارد کند (مصرف دخانیات، سوء مصرف مشروبات الکلی) یا ارتقاء دهنده‌ی سلامت باشد (ورزش، رژیم غذایی کم چربی)[۲]. روان شناسان سلامت یک رویکرد روان شناختی زیستی اجتماعی را اتخاذ می‌کنند. به عبارت دیگر، روان شناسان سلامت، سلامت را نه تنها مربوط به فرآیندهای بیولوژیکی (برای مثال ،ویروس، تومور و غیره) نمی‌داند بلکه همچنین به عوامل روان شناختی (مانند افکار و اعتقادات)، رفتاری( مثلاً عادات)، و فرایندهای اجتماعی (مانند قومیت و وضعیت اقصادی اجتماعی) هم مربوط می‌دانند[۲].

با درک عوامل روان شناختی که ممکن است بر سلامت اثرگذار باشد، و با استفاده از این علم بصورت سازنده، روانشناسان سلامت می‌توانند سلامت را با کار مستقیم با بیماران یا بطور غیرمستقیم در برنامه‌های سلامت عمومی در مقیاس بزرگ بهبود بخشند. بعلاوه، روانشناسان سلامت می‌توانند در آموزش دیگر متخصصان مراقبت سلامت مشارکت نمایند (برای مثال، پزشکان و پرستاران) جهت منتفع شدن از دانشی که این علم هنگام برخورد با بیماران بوجود آورده است. روانشناسان سلامت همگام با دیگر متخصصان در کلینیک‌ها و بیمارستان‌ها، مراکز سلامت و بهداشت عمومی که در مقیاس بزرگ بر روی برنامه‌های ارتقاء سلامت و تغییر رفتار مشغول بکارند، و در مراکز و دانشگاه‌های علوم پزشکی جایی که آنها به تدریس پرداخته و پژوهش‌ها را انجام می‌دهند به ایفای وظیفه می‌پردازند. اگرچه بارقه‌های اولیه این علم را می‌توان در رشتهٔ روانشناسی بالینی جستجو کرد[۳]، چهار گرایش مختلف در روانشناسی سلامت و یک رشته مرتبط، روانشناسی سلامت شغلی(OHP)[۴]، در گذر زمان تکامل یافته‌اند. چهار گرایش شامل روانشناسی سلامت بالینی، روانشناسی سلامت عمومی، روانشناسی سلامت جامعه و روانشناسی سلامت انتقادی هستند[۵]. سازمان‌های حرفه‌ای و تخصصی در خصوص بخش روانشناسی سلامت شامل بخش 38 انجمن روانشناسی آمریکا انجمن روان‌شناسی آمریکا (APA)[۶]، بخش روانشناسی سلامت انجمن روانشناختی بریتانیا (BPS)[۷] و جامعهٔ روانشناسی سلامت اروپا[۸] هستند. مرکز تآیید صلاحیت پیشرفته در آمریکا بعنوان یک روانشناس سلامت بالینی از طریق انجمن روانشناسی حرفه‌ای آمریکا فراهم می‌گردد[۹].


بررسی اجمالی[ویرایش]

ریشه و توسعه[ویرایش]

اهداف[ویرایش]

درک عوامل زمینه‌ای و رفتاری[ویرایش]

پیشگیری از بیماری[ویرایش]

اثرات بیماری[ویرایش]

تجزیه و تحلیل انتقادی از سیاست‌های سلامتی[ویرایش]

پژوهش ها[ویرایش]

آموزش و ارتباطات[ویرایش]

کاربردها[ویرایش]

بهبود ارتباط پزشک و بیمار[ویرایش]

بهبود پایبندی به توصیه‌های پزشکی[ویرایش]

راه‌های اندازه گیری پایبندی[ویرایش]

مدیریت درد[ویرایش]

نقش‌های روانشناس سلامت[ویرایش]

آموزش[ویرایش]

همچنین نگاه کنید[ویرایش]

مطالعه آینده[ویرایش]

پیوندبه بیرون[ویرایش]

آمریکای شمالی[ویرایش]

اروپا[ویرایش]

پی‌نوشت و منبع[ویرایش]

  1. Johnston, M. (1994). Current trends in Health Psychology. The Psychologist, 7, 114-118.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Ogden, J. (2012). Health Psychology: A Textbook (5th ed.). Maidenhead, UK: Open University Press.
  3. Rogers, R. W. (1983). Preventive health psychology: An interface of social and clinical psychology. Journal of Social and Clinical Psychology, 1(2), 120-127. doi:10.1521/jscp.1983.1.2.120
  4. Everly, G. S., Jr. (1986). An introduction to occupational health psychology. In P. A. Keller & L. G. Ritt (Eds.), Innovations in clinical practice: A source book, Vol. 5 (pp. 331-338). Sarasota, FL: Professional Resource Exchange.
  5. Marks, D.F., Murray, M., Evans, B., & Estacio, E.V. (2011). Health psychology. Theory-research-practice (3rd Ed.) Thousand Oaks: Sage.
  6. Division 38
  7. Division of Health Psychology
  8. European Health Psychology Society
  9. American Board of Professional Psychology