ویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه پزشکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

«ویکی‌پروژه پزشکی»

به ویکی پروژه پزشکی خوش آمدید! در حال حاضر مقاله‌های پزشکی ویکی‌پدیا دچار مشکلات متعددی هستند. تعداد زیادی از مقالات پزشکی خرد هستند و نیاز به گسترش دارند. بعضی از مقاله‌های موجود از منابع ضعیف و غیر پزشکی استفاده کرده یا منبع ندارند و در بسیاری از موضوعات مهم پزشکی هنوز مقاله‌ای ایجاد نشده‌است.

ویکی‌پروژه پزشکیWiki Project Med Foundation logo.svg
تاسیس: ‏۹ دسامبر ۲۰۰۹ توسط هخامنش

میان‌برها:
وپ:وپپویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه پزشکی

کلیات (ویرایش)
مقاله‌ها (ویرایش)
ابزارها و الگوها

هدف[ویرایش]

هدف این پروژه ساماندهی مقالات پزشکی و تعیین اولیت و نگارش مقالات جدید پزشکی یا تکمیل مقالات خرد پزشکی موجود است.

همکاران[ویرایش]

برای عضویت در این پروژه به فهرست همکاران مراجعه کنید و نام خود را ثبت کنید. همچنین می‌توانید الگوی کاربری پروژه را به صفحه کاربری خود اضافه کنید:

برای دعوت کاربران به این پروژه، الگوی {{دعوت-پزشکی}} را در صفحه کاربری آن‌ها قرار دهید.

شروع سریع[ویرایش]

می‌توانید به فهرست مقاله‌های مورد نیاز پزشکی مراجعه و یکی از آن‌ها را ایجاد کنید. پس از ایجاد مقاله نام خود را در جدول زیر وارد کنید:

از الگوهای زیر استفاده کنید

مقالات پربیننده ویکی‌پدیای انگلیسی[ویرایش]

مقاله‌های پربیننده با محتوای ضعیف یا نیازمند گسترش و بازبینی[ویرایش]

  • هدف رساندن این مقاله‌ها به کلاس خوب یا برگزیده است.
  1. دیابت Achaemenes
  2. واریکوسل توسط behzad39
  3. کبد چرب
  4. بواسیر
  5. پرکاری تیروئید توسط آرادا سرکیسیان
  6. گروه خونی توسط آرادا سرکیسیان
  7. کم‌خونی توسط آرادا سرکیسیان
  8. ویتامین ای
  9. آفت دهان
  10. پروستات
  11. میگرن توسط دلارام عطا
  12. دستگاه تولید مثل در زنان
  13. بلوغ جنسی
  14. اختلال دوقطبی توسط DEXi (بحث)
  15. سقط جنین
  16. یبوست
  17. سرطان روده بزرگ ✓ توسط آرادا سرکیسیان
  18. قرص ضدبارداری خوراکی
  19. کم‌کاری تیروئید
  20. ماری‌جوآنا توسط Mmehdih

راهنمای خلاصه نوشتن مقالات پزشکی[ویرایش]

  • در ابتدا صفحه این پروژه و صفحه بحث را به پیگیری‌هایتان بیفزایید تا از تغییرات و بحث‌ها مطلع شوید.

راهنمای عمومی[ویرایش]

  • هر گاه به مقاله پزشکی برخوردید که خرد و ناقص است و نیاز به گسترش دارد، حداقل کاری که می‌توانید انجام دهید (در صورتیکه از قبل انجام نشده) اضافه کردن پزشکی-خرد (در مورد داروها دارو-خرد) در انتهای مقاله است تا در فهرست مقاله‌های خرد پزشکی بیاید و بتوانیم در موردش اقدام کنیم.
  • به‌طور کلی وجود منبع برای نگارش در ویکی‌پدیا الزامی است. در مقالات پزشکی وجود منبع معتبر حیاتی است.
  • در رده‌بندی مقاله تازه پزشکی که می‌نویسید یا تغییر در رده‌بندی مقاله‌های مشکل دار حتماً به مراجعه و طبق رده‌بندی موجود رده مورد نظر را بیابید. گرچه رده‌بندی فعلی نیز ایرادهای بسیاری دارد و نیاز به اصلاح دارد.

برای ویرایش مقاله‌های پزشکی[ویرایش]

در صورتیکه می‌خواهید همکاری کنید اما نمی‌دانید از کجا باید شروع کنید یکی از این راه‌ها را امتحان کنید:

  • می‌توانید به فهرست نگاهی بیندازید و یکی از آن‌ها را گسترش دهید.
  • می‌توانید به فهرست مقاله‌های مهم پزشکی (پایین) ایجاد نشده نگاهی بیندازید.
  • به فهرست بیماری‌ها نگاهی بیندازید مقالات با لینک قرمز را ایجاد یا مقالات اضافه نشده را به فهرست اضافه کنید.
  • به فهرست داروها نگاهی بیندازید مقالات با لینک قرمز را ایجاد یا مقالات اضافه نشده را به فهرست اضافه کنید.

خلاصه شیوه‌نامه نگارش مقاله‌های علوم پزشکی[ویرایش]

از آنجا که موضوعات سلامت حساسیت‌های ویژه خود را دارند لازم است سبک و دید خاصی در نگارش این مقاله‌های مورد استفاده قرار گیرد. برای توضیحات مفصل در باب نگارش مقاله‌های پزشکی به شیوه‌نامه پزشکی مراجعه کنید.

  • جعبه اطلاعات مناسب را در مقاله استفاده کنید:
  • ساختار مقاله‌: به‌طور کلی برای نگارش مقاله‌های بیماری‌ چنین ساختاری پیشنهاد می‌شود:
    • دسته‌بندی: در صورت لزوم جداگانه یا به عنوان بخشی از قسمت تشخیص
    • علایم و نشانه‌ها
    • اتیولوژی (سبب‌شناسی) شامل ریسک فاکتورها، شروع‌کننده‌ها، ژن‌ها و سایر اتیولوژی‌های بیماری یا مشکل
    • پاتوفیزیولوژی یا مکانیزم
    • تشخیص: شامل یافته‌های خاص یا تشخیص‌های افتراقی
    • پیشگیری یا غربالگری (درصورتیکه فقط شامل پیشگیری ثانویه است در درمان آورده شود)
    • درمان و مدیریت: شامل انواع درمان‌ها، در این بخش روش‌های درمانی به ترتیب معمول در عملکرد پزشکی باید آورده شود. از آوردن درمان‌های تجربی/نظری و روشهای پیشگیری اولیه خودداری کنید. قسمت درمان نباید به صورت دستورالعمل چگونگی درمان نوشته شود. با این حال دستورالعمل‌های و راهنماهای درمانی رسمی درمانی اگر به صورت علمی و با منابع معتبر نوشته شود موردی ندارد.
    • پروگنوز
    • اپیدمیولوژی (میزان شیوع و …) که در صورت وجود منابع معتبر آمار و اپیدمیولوژی بیماری در ایران اولویت دارد.
    • تاریخ
    • فرهنگ و جامعه (سایر تأثیرات فرهنگی بیماری در جامعه)
    • پژوهش و تحقیقات جاری: تنها در صورتیکه منابع معتبر برایش وجود داشته باشد.
    • جمعیت‌های مخصوص: شامل افراد پیر، حامله، کودکان، حیوانات
  • ارجاع درست به منابع: برای ارجاع به منابع پزشکی می‌توانید از -id&id=&add_text_url=۱ این ابزار استفاده کنیدو این ابزار با استفاده از کد مقاله که در پایگاه‌های داده معتبر علوم پزشکی یافت می‌شود به شما الگوی مناسبی برای ارجاع به منابع می‌دهد. رعایت شیوه نامه ارجاع در مطالب پزشکی اهمیت بیشتری دارد، چرا که کار بررسی و بازبینی مقاله بر اساس منبع را ساده می‌کند و به‌طور کلی نشان دهنده درجه اعتبار مقاله شما خواهد بود.
  • منابع معتبر: بسیاری از منابعی که در سایر مقاله‌های ویکی‌پدیا معتبر دانسته می‌شوند منبع معتبر پزشکی نیستند. سیاستهای ویکی‌پدیای انگلیسی در ابن مورد بسیار کاملتر است لذا برای سنجش اعتبار منابع ما مراجعه به این صفحه در ویکی‌پدیای انگلیسی را توصیه می‌کنیم. دقت کنید که مطالب پزشکی منتشر شده در روزنامه‌ها، نشریات عمومی و بسیاری از وب‌سایتها منبع معتبر پزشکی محسوب نمی‌شوند. استفاده از این نوع مطالب فقط در بخش‌هایی از مقاله توصیه می‌شود که بحث جنبه عمومی و غیر علمی دارد. این شامل مقاله‌های طب سنتی و جایگزین و همچنین بخش‌های مربوط به تأثیرات پزشکی محصولات، غذاها، عادت‌ها هم می‌شود.
  • الگوهای ناوبری و خرد هم بسته به نیاز در مقاله‌های پزشکی باید مورد استفاده قرار گیرد.

با خرابکاران بجنگید[ویرایش]

  • متأسفانه از موضوعاتی که در ویکی‌پدیای فارسی بیشتر نادیده گرفته شده پزشکی است. لازم است خرابکاری را در مقالات پزشکی تشخیص و به رفع یا گزارش آن‌ها اقدام کنید.
    • بعضی شرکت‌ها برای تبلیغ داروی تأیید نشده خود دست به ایجاد مقاله در ویکی‌پدیا می‌زنند. در صورتیکه منبع مستقلی برای تأیید نیافتید موضوع را گزارش دهید یا از برچسب‌های مربوط استفاده کنید.
    • دقت کنید که پیوند به بیرون در مقاله‌ها مربوط به موضوع باشد و جهت تبلیغ ایجاد نشده باشد.
  • آموزش کاربران جدید

اصولاً همه کاربران جدیدی که در مقاله‌ها ویرایش‌های ناخوشایند می‌کنند خرابکار نیستند و تنها علت آن عدم آشنایی آن‌ها با نحوه ویرایش در ویکی است. که با کمی صبر و حوصله و راهنمایی آن‌ها بصورت عملی در مقالات یا ویرایش اشتباهات آن‌ها به نحوه درست. همچنین استفاده از الگو و ابزار در مقالاتشان باعث می‌شود رفته رفته با نحوه ویرایش در ویکی آشنا شوند برای این کاربران می‌توانید با گذاشتن الگوی {{پیشنهاد راهنمایی}} در صفحه بحث شان بصورت محترمانه از آن‌ها دعوت کنید تا جهت راهنمایی از شما کمک بگیرند.

نمونه‌های برجسته و کنترل کیفیت[ویرایش]

مقاله انگلیسی عنوان فارسی توضیح وضعیت انجام
Acute necrotizing ulcerative gingivitis دهان خندقی ✓ توسط کاربر:Sohrab mirjamal
Cancer prevention پیشگیری از سرطان ✓ توسط Hosseiniran
Hyperaldosteronism هیپرآلدوسترونیسم ✓ توسط Hosseiniran
Insect bites and stings گزش و نیش حشرات ✓ توسط Hosseiniran
Spinal tumor تومور طناب نخاعی ✓ توسط Hosseiniran
Air embolism آمبولی هوا ✓ توسط Hosseiniran
Fever of unknown origin تب با منشأ نامشخص ✓ توسط Hosseiniran
Hypoparathyroidism کم‌کاری غده پاراتیروئید ✓ توسط Hosseiniran
Pituitary tumour تومورهای غده هیپوفیز ✓ توسط Hosseiniran
Empiric therapy درمان تجربی ✓ توسط Hosseiniran
Gynecologic oncology سرطان‌شناسی زنان ✓ توسط Hosseiniran
Cardiac skeleton اسکلت قلبی ✓ توسط Hosseiniran
Sleep deprivation محرومیت از خواب ✓ توسط Hosseiniran
Blood hammer چکش خون ✓ توسط Hosseiniran
Leukemoid reaction واکنش لکوموئید ✓ توسط Hosseiniran
Transfusion medicine پزشکی انتقال خون ✓ توسط Hosseiniran
Apheresis آفرزیس ✓ توسط Hosseiniran
Id reaction واکنش پوستی آلرژیک به عفونت پوست ✓ توسط Hosseiniran
Trichinosis تریشینوز ✓ توسط Hosseiniran
Hypoxemia کاهش اکسیژن خون ✓ توسط Hosseiniran
Erotomania اروتومانیا ✓ توسط Hosseiniran
Palmar grasp reflex واکنش چنگ‌زنی کف دست ✓ توسط دلارام عطا
Colorectal cancer سرطان روده بزرگ ✓ توسط آرادا سرکیسیان
گروه خونی توسط آرادا سرکیسیان
کم خونی توسط آرادا سرکیسیان
پرکاری تیروئید توسط آرادا سرکیسیان
Targeted temperature management القای هیپوترمی ✓ توسط Saranami2020
FOUR score مقیاس فور ✓ توسط Saranami2020
ندارد آزمون آپنه ✓ توسط Saranami2020
Caloric reflex test رفلکس اکولووستیبولار ✓ توسط Saranami2020
Anoxia آنوکسی ✓ توسط Saranami2020
Advanced trauma life support حمایت حیاتی پیشرفته آسیب ✓ توسط Samanthafara
Cryptorchidism کریپتورکیدیسم توسط Samanthafara
Maternal physiological changes in pregnancy تغییرات فیزیولوژیک بارداری ✓ توسط Samanthafara

ارزیابی و درجه‌بندی مقاله‌های پزشکی از اهداف این ویکی‌پروژه است چرا که برآیند بهتری از وضعیت موجود را نشان می‌دهد و راه را برای مشارکت هدف مند و برنامه‌ریزی شده باز می‌کند. برای ارزیابی مقاله‌های پزشکی در زمینه خوبیدگی و برگزیدگی ویکی‌پروژه متکی بر مشارکت و ارزیابی اجتماع ویکی‌پدیا است و لذا امورات مربوط به نامزد کردن و تأیید شدن در صفحه‌های مربوط انجام می‌شود. اما سایر درجه‌بندی‌ها توسط اعضا پروژه صورت می‌گیرد. این شامل درجه عالی نیز است که در حال حاضر در حال بحث و تعیین معیارهای انتخاب آن هستیم.

مقاله‌های برگزیده[ویرایش]

در حال حاضر تنها چهار مقاله برگزیده پزشکی در ویکی‌پدیا وجود دارد:

فیزیک پزشکی — (توسط کاربر:زرشک) ۲ اوت ۲۰۱۰
سندرم روده تحریک پذیر — (توسط کاربر:Elph) ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۱۱
ایدز — (توسط کاربر:مهران) آوریل ۲۰۱۳
سرماخوردگی — (توسط کاربر:مهران) مهٔ ۲۰۱۳

مقاله‌های خوب[ویرایش]

این مقاله‌های پزشکی معیارهای یک مقاله خوب را داشته‌اند و به عنوان مقاله خوب شناخته شده‌اند:
آمیزش جنسی — (توسط کاربر:دوستدار ویکی‌پدیا) ۲۰ اکتبر ۲۰۱۰
شیردهی — (توسط کاربر:Siar Fisher) در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۰
زردی نوزادان - (توسط کاربر:Alborz Fallah ) در ژوئن ۲۰۱۳

مقاله‌های نامزد برای خوبیدگی[ویرایش]

مسابقه‌ها و افتخارات ویکی‌پروژه[ویرایش]

مقاله‌های پزشکی مورد نیاز یا بازبینی[ویرایش]

  • با مراجعه به رده:مقاله‌های خرد پزشکی می‌توانید فهرستی از نزدیک به ۱۰۰۰ مقاله پزشکی ویکی‌پدیا که ایجاد شده ولی مطلب اندکی دارند را مشاهده کنید. گسترش و به حد استاندارد رساندن این مقاله‌ها یکی از اهداف این ویکی پروژه است. می‌تواند بسته به علاقه از این مقاله‌های انتخاب و آن‌ها را گسترش دهید.
  • اگر می‌خواهید مقاله تازه‌ای ایجاد کنید می‌توانید به فهرست مقاله‌های مورد نیاز مراجعه کنید.

مقالات کاربردی[ویرایش]

در زیر بیماری‌ها، داروها و مواد روان گردانی مطرح شده که دارای اهمیت بالایی در پزشکی با توجه به شیوع بالا هستند. اولویت‌ها را در نظر بگیرید و تلاش کنید تا مقالات زیر کامل تر شوند.

فشار خون بالا، چربی خون بالا، سکتهٔ قلبی، بیماری عروق کرونر، آنژیوگرافی، CABG (عمل دور زدن شرایین کرونر مسدود شده با پیوند عروق)، مداخله در عروق کرونر از طریق پوست(PCI)؛ دیابت، انسولین، کم‌کاری تیروئید، کم خونی، کولیک صفراوی،

بیماری‌های منتقله از راه جنسی، زگیل تناسلی، هرپس تناسلی، گنوره، کلامیدیا، سیفیلیس، هرپس، ایدز، هپاتیت ویروسی،[۱][۲]

مسمومیت با الکل، مسمومیت با متانول (الکل سمی)، ترامادول، ماری جوانا، مسمومیت با اپیوم، اپیوئید،

افسردگی، اختلال دوقطبی[۳]؛ اختلال وسواس.

افسردگی بعد زایمان، سقط جنین، پیشگیری اضطراری از بارداری، نازایی، سزارین، زایمان طبیعی، پره اکلامپسی،

زردی نوزادان، خروسک، تب و تشنج،

سرماخوردگی، عفونت ریه (پنومونی)، بیماری انسدادی مزمن ریوی، آسم، آنفولانزا، کووید ۱۹، گلودرد چرکی، آرتروز، دیالیز، نارسایی مزمن کلیه، پیوند کلیه، رفلاکس معده، سوءهاضمه، سندرم رودهٔ تحریک پذیر، گاستروانتریت، یبوست،

مرگ مغزی، سکته ی مغزی، سردرد تنشی، میگرن، صرع، آلزایمر،

آسیب چشم در اثر جوشکاری، آب مروارید،

سرطان پستان، سرطان کلون و رکتوم، سرطان معده، سرطان ریه، سرطان پروستات، لوسمی حاد لنفاوی (نوعی سرطان خون خوش‌خیم در اطفال)، شیمی درمانی،[۴] هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات، زود انزالی، سنگ کلیه، عفونت ادراری،

قرص‌های بنزودیازپین(آلپرازولام، کلونازپام، دیازپام و…) قرص‌های بازدارنده بازجذب سروتونین (مثلا فلوکستین، سرترالین، سیتالوپرام و..)، قرص‌های ضدافسردگی‌های سه‌حلقه‌ای (مثلا آمی تریپتیلین، نورتریپتیلین، دوکسپین و…)، قرص‌های مهارکنندگان پمپ پروتونی (مثلا امپرازول، پنتوپرازول و…)، آسپیرین، قرص‌های استاتین (مثلا آتورواستاتینپنی سیلین،

جوش صورت، ریزش مو، سوختگی،

و …[۵][۶]

الگوهای کاربردی[ویرایش]

برای الگوهای مورد استفاده در مقاله‌های پزشکی به صفحه الگوهای پزشکی یا رده:الگوهای پزشکی مراجعه و الگوی مناسب را انتخاب کنید.

الگوهای برچسب مقالات[ویرایش]

از این الگوها بسته به وضعیت جهت بهبود مقاله‌های پزشکی استفاده کنید:

  • {{پزشکی}}:یک الگوی ناوبری کلی است و در صفحه مقالاتی که حیطه بزرگی از پزشکی را به بحث می‌پردازند (همچون تخصصهای پزشکی) به کار می‌رود.
  • {{منبع پزشکی}}:در مقالات پزشکی بدون منبع یا با منابع غیر معتبر استفاده می‌شود.
  • {{مقاله سنتی}}:در مقالات غیر اصلی مربوط به طب سنتی
  • {{مدرکپ}}: جهت مشخص کردن بخشی از مقاله که فاقد منبع معتبر پزشکی است.
الگوهای خرد[ویرایش]

الگوهای کاربری مخصوص ویکی پروژه[ویرایش]

  • {{دعوت-پزشکی}}: برای دعوت کاربران به درگاه پزشکی یا مشارکت در پروژه پزشکی.
  • {{کاربر ویکی‌پروژه پزشکی}}:الگوی کاربری اعضای ویکی‌پروژه.
  • {{خوشامد پزشکی}}:الگوی خوشامدگویی به همکاران جدید.
  • {{todo}}: می‌توانید این الگو را به صفحه کاربری یا بحث خود اضافه کنید تا فهرستی از کارهای مورد نیاز در دسترستان باشد.

آمار مقاله‌های پزشکی[ویرایش]

 برگزیده  خوب  متوسط  ضعیف  ابتدایی  خرد  فهرست  الگو  ارزیابی‌نشده کل
۷۳۲۷۲۹۹۹۳۸۱۰۰۰۹۶۴
ویکی‌پروژهٔ پزشکی  مقاله‌ها بر پایه کیفیت     خالی‌کردن حافظهٔ نهان
 ارزیابی‌نشده کل
۰۰
ویکی‌پروژهٔ پزشکی  مقاله‌ها بر پایه اهمیت     خالی‌کردن حافظهٔ نهان

ویکی‌پروژه‌های همکار[ویرایش]

  1. Jewell, Tim (March 15, 2021). "What Is the Most Common STD?". healthline. Retrieved April 24, 2021.
  2. Ambardekar, Nayana (December 07, 2019). "Most Common Infectious Diseases in the U.S." WebMD. Retrieved April 24, 2021. Check date values in: |date= (help)
  3. "Mental disorders". World Health Organization. November 28, 2019. Retrieved April 24, 2021.
  4. "Cancer". World Health Organization. March 03, 2021. Retrieved April 24, 2021. Check date values in: |date= (help)
  5. Pietrangelo, Ann (July 10, 2019). "The Top 10 Deadliest Diseases". healthline. Retrieved April 24, 2021.
  6. Pietrangelo, Ann (December 9, 2020). "The top 10 causes of death". World Health Organization. Retrieved April 24, 2021.