پوسیدونیوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پوسیدونیوس (متولد ۱۳۳ ق . م . در قصبه افامیه از سوریه- ۴۹ ق.م.) از فیلسوفان مشهور یونان است. وی مدت مدیدی در ایتالیا و اسپانیا و ایلیریا و دیگر نقاط سیاحت کرد. آنگاه در ردس اقامت گزید و به تدریس پرداخت و در آنجا چنان مشهور شد که از نقاط مختلف جهان به کلاس‌هایش می‌آمدند. پومپیوس و سیسرون مشهور نیز از حلقه ٔ درس وی کسب معرفت کرده‌اند. در علوم ریاضی و طبیعی و فلسفه ید طولائی داشت و برای دست آوردن و اندازه گرفتن دایره ٔمحیط بر زمین و تعیین درجه ارتفاع هوا و کشف بعد اجرام سماویه کوششهائی کرده بود، ولی حدسیات وی بسیار دور از حقیقت امر و هدف حقیقی بود. مناسبات جزر و مد دریا را با قمر نیز نخستین بار این حکیم کشف کرد. آثار بسیار در علوم و فنون و فلسفه و تاریخ داشته ولی بسیاری از آنها از بین رفته‌است.

وی احتمالا هوشمندترین سیاح باستان‌ بود که مقدار زیادی اطلاعات جغرافیایی و نژادشناسی گرد آورد. پوسیدونیوس به مشاهدهٴ آثار زمین‌لرزه‌ها و آتش‌فشان‌ها پرداخت و برآمدن یک جزیرهٴ آتش‌فشانی تازه را در میان جزایر لیپری ثبت کرد. او نخستین کسی بود که جزر و مد را ناشی از تأثیر توأم ماه و خورشید دانست و به بالا آمدن و فرو رفتن آبها توجه کرد. او تعریف‌های تازه‌ای را از خطوط موازی و اشکال هندسی عرضه داشت و دربارهٴ هواشناسی و اقیانوس‌ها نوشت‌. در سال‌ ۷۴ ق م نوشتن یک تاریخ جهانی را آغاز کرد که ادامهٴ تاریخ پولی‌بیوس بود، و به عصر مابین ۱۴۴ تا ۸۲ مربوط می‌شد. شرح او بر تیمایوس بر افکار فلسفی در سراسر قرون وسطی تأثیر گذاشت‌.[۱]

دو رسالهٴ طبی به نام پوزیدونیوس موجود است که چون نمی‌توان به پوزیدونیوس طبیب منسوب داشت‌، بهتر است آنها را از او بدانیم‌. یکی از این رساله‌ها مربوط است به طاعون و دیگری به مکبی.[۲]


منابع[ویرایش]

  1. مقدمه بر تاریخ علم، نوشته جورج سارتون، ترجمه غلامحسین صدری افشار، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی ، صفحه ۲۱۹
  2. مقدمه بر تاریخ علم، نوشته جورج سارتون، ترجمه غلامحسین صدری افشار، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی ، صفحه ۲۱۹