آنتیستنس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Anisthenes Pio-Clementino Inv288.jpg

آنتیستنس (به یونانی: Ἀντισθένης؛ به انگلیسی: Antisthenes) زادهٔ سال ۴۴۵ , درگذشته به سال ۳۶۵ ق. م فیلسوف یونانی اهل آتن و از شاگردان سقراط بود. شماری از نویسندگان واپسین او را بنیانگذار مکتب کلبی می‌دانند.

زندگی[ویرایش]

آنتیسنتس در ۴۴۵ یا ۴۴۶ ق. م از پدری آتنی و همنام خویش و مادری تراکیایی چشم به جهان گشود. نخست نزد گرگیاس به آموختن فن بیان می‌پرداخت، اما پس از آشنایی با سقراط به همراه شاگردان خود در زمرهٔ مریدان او درآمد فن بیان را رها کرده و به فلسفه پرداخت.[۱] آنچنان که از رسالهٔ فایدون افلاطون بر می‌آید از جمله کسانی بود که در هنگام مرگ سقراط در کنار او بودند.[۲] او داوطلبانه زندگی در تنگدستی را برگزیده بود و از لذت و خوشی جسمانی به کلی گریزان بود. اگر قول دیوگنس لائرتیوس را بپذیریم احتمالاً نخستین کسی بود که با خود چوبدستی و خورجینی حمل می‌کرد.[۳] به بذله گویی و حاضرجوابی شهره بود. زمانی از او پرسیده شد: «آموختن چه چیزی بیشترین اهمیت را دارد؟» پاسخ داد: «نیاموختن کردار بد دیگری.»[۴]

اندیشه و تأثیرات[ویرایش]

دیوگنس لائرتیوس ده تألیف به او نسبت می‌دهد که امروز تنها بخش‌های اندکی از آن به دست ما رسیده است. از میان آثار پراکنده‌ای که دربارهٔ او نگاشته شده است می‌توان دریافت که وی فضیلت را آموختنی و تنها انسان‌های صاحب آن را باشرافت می‌دانست؛ فضیلت به تنهایی برای شادکامی انسان کافی است. بر خلاف سقراط برای قوانین دولتی ارزشی قائل نبود و برآن بود که انسان خردمند باید از قوانین فضیلت پیروی کند. فضیلت بیش از آنکه به سخن باشد در کردار نمایان می‌شود. هرچند در فلسفهٔ کلبی شهرت دیوژن سینوپی از آنتیستنس فراتر رفت اما امروزه بسیاری برآنند که این مکتب از افکار و سلوک او الهام گرفته شده است.[۵]

فراخوان وی بازگشت به طبیعت بود و استدلال می کرد که مرد عاقل نیازی به خانه، وطن، شهر یا قانون ندارد زیرا فضیلت او قانون اوست.

پانویس[ویرایش]

  1. Diogenes Laërtius,Book vi. SECT I&II
  2. فایدون. ترجمهٔ محمدحسن لطفی. 
  3. Diogenes Laërtius,Book vi. SECT VII.
  4. Ibid,Book vi. SECT IV.
  5. http://www.iep.utm.edu/antisthe/

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]